Η ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΑΡΤΕΜΙΣΙΟΥ ΚΑΙ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ

,

,

ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΑΡΤΕΜΙΣΙΟΥ

.

Ἡροδότου Βιβλίον Η΄

.

Ἡ πρώτη ναυμαχία στὴν Εὔβοια

……….Ὁ δύτης Σκυλλίας ἀπὸ τὴν Σκιώνη, αὐτομόλησε ἀπὸ τὸν περσικὸ στόλο, καί, ἀφοῦ (ὅπως λέγεται), κάλυψε μία ὑποθαλάσσια ἀπόσταση 80 σταδίων – ἤ κάπως μεγαλύτερη – ἀπὸ τὶς Ἀφέτες ἔως τὸ Ἀρτεμίσιον, ἐνημέρωσε τοὺς Ἕλληνες στρατηγοὺς γιὰ τὸ περσικὸ σχέδιο περικυκλώσεώς τους.  Μετὰ ἀπὸ αὐτό, οἱ Ἕλληνες ἀποφάσισαν νὰ ἐκδηλώσουν τὴν πρώτη ἀναγνωριστικὴ ἐπίθεση, διότι μέχρι τότε τηροῦσαν στάση ἀναμονῆς, φοβούμενοι τὸ μέγεθος καὶ τὴν ἱκανότητα τοῦ περσικοῦ στόλου.

……….Ἀρχικὰ μάλιστα σκέπτονταν νὰ φύγουν ἀπὸ τὸ Ἀρτεμίσιον πρὸς τὸ ἐσωτερικὸ τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ τοὺς ἔπεισε νὰ παραμείνουν ὁ στρατηγὸς τῶν Ἀθηναίων Θεμιστοκλῆς,  ἀφοῦ προηγουμένως ὁ ἴδιος ἔλαβε ἀπὸ τοὺς Εὐβοεῖς ἀμοιβὴ 30 ταλάντων. Μὲ αὐτὰ οἱ Εὐβοεῖς «ἐξαγόραζαν» τὸν ἀπαραίτητο χρόνο γιὰ νὰ μεταφέρουν τὶς οἰκογένειές τους σὲ ἀσφαλὴ τοποθεσία. Ἀπὸ τὰ 30 τάλαντα, ὁ Θεμιστοκλῆς ἔδωσε πέντε στὸν Σπαρτιάτη στρατηγὸ Εὐρυβιάδη – σὰν νὰ τὰ ἔδινε δῆθεν ὁ ἴδιος – καὶ τρία τάλαντα ἔδωσε στὸν Κορίνθιο στρατηγὸ Ἀδείμαντο τοῦ Ὠκύτου.

……….Βλέποντας οἱ Πέρσες τοὺς Ἕλληνες νὰ ἐπιχειροῦν τὴν πρώτη ἐπίθεση, τοὺς θεώρησαν θεότρελλους,  ἐνῶ ὅσοι ἀπὸ τοὺς Ἴωνες πολεμοῦσαν παρὰ τὴν θέλησή τους μὲ τὸ μέρος τῶν Περσῶν, θεωροῦσαν μεγάλη συμφορὰ αὐτὸ ποὺ θὰ ἀκολουθοῦσε· τόσο ἀνίσχυρη φαινόταν ἡ θέση τῶν Ἑλλήνων.

……….Μὲ τὸ πρῶτο σύνθημα, τὰ ἑλληνικὰ πλοῖα ἔστρεψαν τὶς πρῶρες τους πρὸς τοὺς βαρβάρους, καὶ μὲ τὸ δεύτερο σύνθημα ἄρχισαν τὴν ἐπίθεση κατὰ μέτωπο. Ὁ πρῶτος ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες ποὺ κυρίευσε ἐχθρικὸ πλοῖο, ἦταν ὁ Ἀθηναῖος Λυκομήδης τοῦ Αἰσχραίου. Τριάντα βαρβαρικὰ πλοῖα κυριεύθηκαν σ’ αὐτὴ τὴν πρώτη ἐπίθεση, ἐνῶ αἰχμαλωτίσθηκε ὁ ἀδελφὸς τοῦ Σαλαμίνιου (Κύπρου) μηδίσαντα βασιλέα Γόργου, Φιλάων, περίφημος στὸ περσικὸ στρατόπεδο.

……….Μὲ τὴν ἔλευση τῆς νύχτας, ἡ ναυμαχία σταμάτησε καὶ ὁ κάθε στόλος ἐπέστρεψε στὴν βάση του. Κατὰ τὴν διάρκεια αὐτῆς τῆς πρώτης ναυμαχίας, αὐτομόλησε πρὸς τοὺς Ἕλληνες ὁ Λήμνιος Ἀντίδωρος. Γιὰ τὴν πράξη του αὐτή, τοῦ παραχωρήθηκε ἕνα κτῆμα στὴν νῆσο Σαλαμίνα.

Ἡ καταιγίδα ποὺ ἀκολούθησε στὰ μέσα τοῦ καλοκαιριοῦ καὶ ἡ δεύτερη ναυμαχία

……….Ἡ καταιγίδα ποὺ ξέσπασε τὴν νύχτα, συνοδευόμενη ἀπὸ ἀστραπὲς καὶ δυνατὲς βροντὲς ἀπὸ τὴν πλευρὰ τοῦ Πηλίου, τρόμαξε τὸν περσικὸ στρατὸ ποὺ ἦταν ἀραγμένος στὶς Ἀφέτες. Τὸ τμῆμα ὅμως τῶν 200 περσικῶν πλοίων τὸ ὁποῖο στάλθηκε νὰ περιπλεύσῃ τὴν Εὔβοια μὲ σκοπὸ τὴν περικύκλωση καὶ τὸν ἀποκλεισμὸ διαφυγῆς τῶν Ἑλλήνων, ἔπαθε μεγάλη καταστροφὴ ἐνῶ βρισκόταν στὰ Κοῖλα τῆς Εὐβοίας, πέφτοντας παρασυρμένο ἀπὸ τὸν ἄνεμο στὰ βράχια τῆς ἀκτῆς.

……….Μὲ τὸ ξημέρωμα, ὁ περσικὸς στόλος στὶς Ἀφέτες παρέμενε σὲ ἀκινησία, ἐνῶ στὸν ἑλληνικὸ στόλο στὸ Ἀρτεμίσον προστέθηκαν ἐπὶ πλέον 53 πλοῖα. Αὐτό, μαζὶ μὲ τὴν ἀγγελία καταστροφῆς τοῦ βαρβαρικοῦ στόλου ποὺ θὰ τοὺς περικύκλωνε, ἀναπτέρωσε τὸ ἠθικὸ τῶν Ἑλλήνων. Ἐπιχείρησαν λοιπὸν νέα ἐπίθεση, στοχεύοντας τὰ Κιλικικᾶ πλοῖα, καὶ καταστρέφοντάς τα. Μὲ τὴν ἔλευση τῆς νύχτας, ἐπέστρεψαν στὸ Ἀρτεμίσιον.

Τρίτη ἡμέρα ναυμαχιῶν ἐνῶ παράλληλα γίνονται καὶ οἱ πεζομαχίες στὶς Θερμοπύλες. Ἀναγγελία θανάτου Λεωνίδα

……….Οἱ Πέρσες στρατηγοί, φοβούμενοι τὴν ὀργὴ τοῦ Ξέρξη γιὰ τὴν ἀτολμία τους, ἀποφάσισαν πλέον τὴν τρίτη ἡμέρα νὰ πάρουν τὴν πρωτοβουλία τῆς ἐπιθέσεως. Σχημάτισαν λοιπὸν ἡμικύκλιο, περικυκλώνοντας τὸν ἑλληνικὸ στόλο στὸ Ἀρτεμίσιον. Ὁ ἑλληνικὸς στόλος ἀντεπιτέθηκε καὶ ἡ ναυμαχία κατέληξε ἰσόπαλη. Ἀπώλειες εἶχαν καὶ οἱ Ἕλληνες. Οἱ Αἰγύπτιοι διακρίθηκαν συλλαμβάνοντας αὔτανδρα 5 ἑλληνικὰ πλοῖα. Ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες διακρίθηκαν οἱ Ἀθηναῖοι, μὲ τὸν Κλεινία τοῦ Ἀλκιβιάδου ὁ ὁποῖος συντηροῦσε δικὸ του πλοῖο μὲ πλήρωμα 200 ἀνδρῶν. Ὁ ἀθηναϊκὸς στόλος ἔπαθε τὶς περισσότερες ζημιές.

……….Τότε ὁ Θεμιστοκλῆς, βλέποντας ὅτι μετὰ τὴν 3η ναυμαχία οἱ Ἕλληνες σκέπτονταν νὰ ἐπιστρέψουν στὶς θάλασσες τῶν τόπων τους, εἶπε στοὺς ὑπόλοιπους στρατηγοὺς ὅτι εἶχε ἕνα σχέδιο γιὰ νὰ ὁδηγήσῃ σὲ ἀποστασία τοὺς Ἴωνες καὶ τοὺς Κάρες.

……….Ἐν τῷ μεταξύ, τὸ βράδυ τῆς 3ης μέρας ἔφτασε ὁ Ἀθηναῖος Ἀμβρώνιχος τοῦ Λυσικλέους ἀπὸ τὶς Θερμοπύλες, γιὰ νὰ τοὺς ἐνημερώση γιὰ τὶς ἐξελίξεις τῆς μάχης καὶ τὸν θάνατο τοῦ Λεωνίδα καὶ τῶν στρατιωτῶν του. Αὐτὴ ἡ εἴδηση ἐπέσπευσε τὴν ἀναχώρηση τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου ἀπὸ τὸ Ἀρτεμίσιο, μὲ πρώτους πρὸς ἀναχώρηση τοὺς Κορινθίους. Τότε ὁ Θεμιστοκλῆς ἐφάρμοσε τὸ σχέδιό του γιὰ νὰ ὁδηγήσῃ σὲ ἀποστασία τοὺς Ἴωνες καὶ τοὺς Κάρες, χαράζοντας σὲ βράχους, ὅπου ὑπῆρχαν πόσιμα νερά, μηνύματα, ἔχοντας διπλὸ σκοπό. Στὴν περίπτωση δηλαδὴ ποὺ δὲν τοὺς ὑποστήριζαν οἱ Ἴωνες καὶ Κάρες, τουλάχιστον νὰ ὑπέσκαπτε τὴν ἐμπιστοσύνη τοῦ Ξέρξη πρὸς αὐτούς. Τὸν Ξέρξη ἐνημέρωσε γιὰ τὴν ἀποχώρηση τῶν Ἑλλήνων ἀπὸ τὸ Ἀρτεμίσιον ἕνας ἄνδρας ἀπὸ τὴν Ἱστιαία.

Τέταρτη ἡμέρα καὶ ἀπόβαση τοῦ Ξέρξη στὴν Ἱστιαία

……….Μὲ τὸ ξημέρωμα τῆς 4ης μέρας,  ὁ Ξέρξης διέταξε τὸν στόλο του νὰ πλεύσῃ πρὸς τὸ Ἀρτεμίσιον, ὅπου, ἀφοῦ παρέμεινε ἔως τὸ μεσημέρι, στράφηκε πρὸς τὴν Ἱστιαία τὴν ὁποία κατέλαβε πραγματοποιῶντας θαλάσσιες ἐπιδρομὲς σὲ ὅλες τὶς παραθαλάσσιες περιοχές. Στὸ πεδίο τῶν Θερμοπυλῶν ὁ Ξέρξης διέταξε νὰ θάψουν ὅλους τοὺς νεκρούς, ἐκτὸς ἀπὸ 1000, θέλοντας νὰ ἀποκρύψῃ τὸ πραγματικὸ μέγεθος τῶν ἀπωλειῶν τοῦ βαρβαρικοῦ  στρατοῦ ἀπὸ τοὺς ἄνδρες τοῦ στόλου του. Μετὰ ἀπὸ κάλεσμά του, πολλοὶ ἀπὸ αὐτοὺς θέλησαν νὰ ἐπισκεφθοῦν τὸ πεδίο μάχης τῶν Θερμοπυλῶν. Ὑπῆρξαν ὅμως καὶ αὐτοὶ ποὺ κατάλαβαν βλέποντας ἀπὸ τὴν πλευρὰ τῶν Περσῶν 1000 νεκροὺς καὶ ἀπὸ τὴν πλευρὰ τῶν Ἑλλήνων 4000. Ἔτσι πέρασε ἡ 4η μέρα.

……….Τὴν πέμπτη ἡμέρα, ἐνῶ οἱ Πέρσες ἄρχισαν πορεία στὴν ξηρά, ἔμαθαν ἀπὸ ὁρισμένους αὐτομολήσαντες πρὸς ἀναζήτηση ἐργασίας Ἀρκάδες, ὅτι οἱ Ἕλληνες τελοῦσαν τὰ Ὀλύμπια, παρακολουθῶντας γυμνικοὺς καὶ ἱππικοὺς ἀγῶνες. Ὅταν ἔμαθαν ὅτι τὸ βραβεῖο τῶν νικητῶν ἦταν μόνο ἕνα κλαδὶ ἐλιᾶς, τότε εἰπώθηκε ἀπὸ τὸν Τιγράνη τοῦ Ἀρτάβανου μία φράση ποὺ δὲν ἄρεσε στὸν Ξέρξη: «Παπαῖ Μαρδόνιε, κοίους ἐπ’ ἄνδρας ἤγαγες μαχησομένους ἡμέας, οἵ οὐ περὶ χρημάτων τὸν ἀγῶνα ποιεῦνται ἀλλὰ περὶ ἀρετῆς». Ἐκνευρισμένος ὁ Ξέρξης, τὸν χαρακτήρισε δειλό.

Ἡ πορεία τῶν Περσῶν πρὸς Ἀθήνα καὶ Δελφοὺς καὶ τὰ ἐγκλήματά τους

……….Στὴν πορεία τῶν βαρβάρων, ὁδηγοὶ τέθηκαν οἱ μηδίσαντες Θεσσαλοί, οἱ ὁποῖοι εἶχαν μεγάλη ἔχθρα μὲ τοὺς Φωκεῖς. Ἀπὸ τὴν Δωρίδα τὴν ὁποία ὅμως δὲν κατέστρεψαν διότι μήδιζε, εἰσέβαλαν στὴν Φωκίδα βάζοντας φωτιὰ στὶς πόλεις καὶ τὰ ἱερά, ἐνῶ οἱ Φωκεῖς κατέφυγαν ἄλλοι στὸν Παρνασσὸ κι ἄλλοι στοὺς Ὀζόλες Λοκροὺς καὶ τὴν Ἄμφισσα. Μερικοὺς Φωκεῖς τοὺς κατεδίωξαν καὶ τοὺς συνέλαβαν, ἐνῶ ὅσες γυναῖκες ἔπεσαν στὰ χέρια τους, πέθαναν ὕστερα ἀπὸ βιασμούς.

……….Ὁ στρατὸς τοῦ Ξέρξη χωρίστηκε σὲ δύο μέρη, μὲ τὸ ἕνα ὁδηγούμενο ἀπὸ τὸν ἴδιο, να βαδίζῃ ἐναντίον τῶν Ἀθηνῶν, ἐνῶ τὸ ἄλλο τμῆμα βάδισε κατὰ τοῦ Μαντείου τῶν Δελφῶν.

……….Ἐν τῷ μεταξύ, οἱ Ἀθηναῖοι ἔμαθαν ὅτι οἱ σύμμαχοι Πελοποννήσιοι τείχιζαν τὸν Ἰσθμό…

Σχετικὸς μὲ τὴν ναυμαχία σύνδεσμος : Αρτεμίσιο η πρώτη επιτυχία των Ελλήνων κατά τού Ξέρξη 
***
Ἐπιμέλεια  κειμένου καὶ εἰκόνας  : Ἑλληνικὸ Ἡμερολόγιο
Copyright (©) «Ἑλληνικὸ Ἡμερολόγιο»

Μία απάντηση στο “Η ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΑΡΤΕΜΙΣΙΟΥ ΚΑΙ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ”

Αφήστε μια απάντηση