ΑΡΜΑΤΟΛΟΙ ΚΑΙ ΚΛΕΦΤΕΣ

.

Έλληνες+αγωνιστές+το+'21[1]..

Ἀρματολοὶ καὶ Κλέφτες
(οἱ πρῶτοι αἰῶνες)

.

……….Οἱ Ἀρματολοὶ ἀναφέρονται τὸν 15ο αἰῶνα ὡς ἐπικουρικὰ στρατεύματα τῶν τούρκων καὶ ἐκστρατεύουν μαζὶ τους. Δὲν μισθοδοτοῦνται καὶ γι’ αὐτὸν τὸν λόγο εἶναι ἀρπακτικοὶ καὶ σκληροί. Πάντως κατὰ τὸ δεύτερο μισὸ τοῦ 15° αἰ. παρουσιάζονται στὰ σύνορα τοῦ Δούναβη σὰν στρατιωτικὰ τμήματα. Ἔτσι π.χ. κατὰ τὰ μέσα τοῦ 15ου αἰ. μνημονεύονται χριστιανοὶ Ἀρματολοὶ στὸ Ἀλατζὰ Χισᾶρ τοῦ Σμεδέροβου καὶ στὸ σαντζάκι τῶν Σκοπίων.

……….Ἐπίσης στὰ 1492 παραπάνω ἀπὸ 500 Ἀρματολοὶ τῆς περιοχῆς τοῦ Σμεδέροβου φρουροῦσαν τὰ σύνορα πρὸς τὸ Βελιγράδι. Ἀργότερα, ἐπὶ Σουλεϊμὰν Α’ (1520-1566) ἐκτελοῦν ὑπηρεσία καὶ στὴν μεθόριο καὶ στὴν ἐνδοχώρα. Τὸ φαινόμενο τῆς μεταπτώσεως τῶν Κλεφτῶν σὲ Ἀρματολοὺς καὶ τὸ ἀντίθετο, τὸ παρατηροῦμε ἀμέσως μετὰ τὴν ὑποδούλωση τῶν ἑλληνικῶν χωρῶν, ὥστε τελικὰ νὰ μὴν διαφέρουν μεταξὺ τους οἱ λέξεις Ἀρματολὸς καὶ Κλέφτης.

……….Στὴν Βαλκανικὴ οἱ τοῦρκοι βρίσκονταν μακριὰ ἀπὸ τὶς βάσεις τους, μέσα σ’ ἐχθρικοὺς πληθυσμούς. Ἀρκετοὶ ἦταν οἱ ὀρεινοὶ κάτοικοι ποὺ ἀρνοῦνταν κάθε συμβιβασμὸ μὲ τοὺς κατακτητὲς καὶ ἐξακολουθοῦσαν τὴν ἀνυπότακτη ζωὴ τους. Ἦταν οἱ ὀνομαζόμενοι Κλέφτες καὶ τὰ χωριὰ τους κλεφτοχώρια. Πολλὰ εἶναι γνωστὰ ἀκόμη ἔως σήμερα μὲ τὸ ὄνομα αὐτό. Οἱ τοῦρκοι ἔποικοι οἱ ἐγκαταστημένοι ἰδίως στὶς εὔφορες πεδιάδες τῆς Θεσσαλίας καὶ τῆς Μακεδονίας, δὲν ἦταν δυνατὸν νὰ ἐπιβάλουν τὴν τάξη.

……….Οἱ σουλτάνοι μὲ τὴν παροχὴ ὁρισμένων προνομίων, προσπαθοῦσαν νὰ προσελκύσουν τοὺς ἐπικίνδυνους ὀρεινοὺς πληθυσμοὺς καὶ νὰ τοὺς κάνουν φρουροὺς τῶν τόπων τους, ἰδίως μάλιστα ἐκείνους ποὺ κατοικοῦσαν κοντὰ σὲ κλεισοῦρες (δερβένια).

……….Σύμφωνα μὲ τὴν παράδοση ὅταν οἱ ὀρεινοὶ κάτοικοι ἤ οἱ Κλέφτες ὑποτάσσονταν, οἱ ἄνδρες ποὺ θ’ ἀποτελοῦσαν τὴν ντόπια φρουρὰ ὀνομάζονταν Ἀρματολοὶ ἤ τουρκικὰ μαρτολὸς καὶ ἔμπαιναν στὴν ὑπηρεσία τῆς ὀθωμανικῆς αὐτοκρατορίας. Ἡ περιοχὴ στὴν ὁποία ἐκτείνεται ἡ δικαιοδοσία τῶν Ἀρματολῶν ὀνομάζεται ἀρματολίκι, ὁ ἀρχηγὸς του καπιτάνιος ἤ καπετάνιος, οἱ ἄνδρες του παλικάρια (ἀπὸ τὸ ἀρχαῖο πάλληξ, – ηκος) καὶ οἱ ὑπασπιστὲς του πρωτοπαλίκαρα.

……….Πρόχειρη ἦταν στὸ στόμα τῶν νέων τῶν ὀρεινῶν περιοχῶν ἡ φράση «σηκώνομαι Κλέφτης», γιὰ νὰ φοβερίσουν τοὺς ἄδικους τούρκους τοπάρχες ἤ ἀγᾶδες ἤ τοὺς τυραννικοὺς προεστούς. Ὁ καθένας τους ἐξασφάλιζε τὴν ἐλευθερία μόνο γιὰ τὸν ἑαυτὸ του καὶ φρόντιζε νὰ ζήσῃ ὅπως μποροῦσε, ληστεύοντας στὴν ἀνάγκη καὶ Ἕλληνες ἀκόμη. Ἀλλὰ καὶ οἱ ληστὲς ποὺ δροῦσαν καὶ παλιότερα, βρῆκαν τώρα ἕνα καινούργιο πεδίο δράσης ποὺ ἐξευγενίζει τὸ ὄνομά τους καὶ ἀνοίγει τὸν δρόμο πρὸς τὴν ἡρωοποίηση καὶ τὴν ἐξιδανίκευσή τους, ἐφ’ ὄσον μάλιστα τώρα παρουσιάζονται ὡς προστάτες καὶ ἐκδικητὲς τῶν τυραννισμένων καὶ καταδιωγμένων ὁμοεθνῶν τους, κυρίως τῶν φτωχῶν.

……….Αὐτονόητο εἶναι ὅτι οἱ Κλέφτες κατὰ τοὺς πρώτους αἰῶνες τῆς τουρκοκρατίας δὲν εἶχαν τὴν συνείδηση ὅτι ἀγωνίζονται γιὰ τὴν ἐλευθερία ὁλόκληρου τοῦ ἔθνους. Ὅ,τι τοὺς ξεχώριζε ἀπὸ τοὺς κοινοὺς ληστὲς ἦταν μόνο τὸ ἔντονο μῖσος ἐναντίον τῶν κατακτητῶν καὶ τῶν συνεργατῶν τους καὶ ἡ συμπάθειά τους πρὸς τοὺς κατατρεγμένους. Ἔτσι ὁ Κλέφτης ἄρχισε νὰ γίνεται ἴνδαλμα. Ἀπὸ τὶς ἀρχὲς λοιπὸν τῆς τουρκοκρατίας πρέπει νὰ ἄρχισε νὰ παίρνῃ τὴν ὁριστικὴ του διαμόρφωση ὁ κόσμος τοῦ μύθου καὶ τοῦ θρύλου, ποὺ περιβάλλει βαθμιαῖα τὴν προσωπικότητα τοῦ ληστή, τοῦ Κλέφτη.

……….Ὅ,τι ἦταν γιὰ τὴν Δυτικὴ Στερεὰ Ἑλλάδα τ’ Ἄγραφα, ἦταν ὁ Ὄλυμπος γιὰ τὴν Μακεδονία καὶ τὴν Θεσσαλία. Ἡ παλιὰ του μάλιστα κλέφτικη παράδοση καὶ ἡ πανάρχαια φήμη του τὸν ἀνύψωναν σὲ σύμβολο τῆς ἐλευθερίας, σὲ ἱερὸ βουνὸ τῶν Κλεφτῶν. Τὴν αἴγλη του αὐτὴ τὴν μεγάλυνε ἀκόμη περισσότερο ἡ δημοτικὴ μοῦσα.

……….Οἱ τοῦρκοι ἐμπιστεύονται στοὺς Ἕλληνες Ἀρματολοὺς τὴν τήρηση τῆς ἀσφάλειας μόνον ἀπὸ ἀνάγκη. Γι’ αὐτὸ καὶ χρησιμοποιοῦν ὡς ἀντίβαρο τοὺς ἄλλους ὁμοτέχνους των, τοὺς ἀλβανούς. Ἀπὸ τὴν ἐποχὴ μάλιστα ποὺ τὰ ἀξιώματα τῶν δερβὲν – αγάδων καὶ τῶν δερβέν – μπασήδων τῶν ἑλληνικῶν χωρῶν ἄρχισαν νὰ δίνονται σὲ ἀλβανούς, οἱ Ἕλληνες Κλέφτες ἀντιμετωπίζουν σκληροὺς καὶ πεισματικοὺς ἀντιπάλους. Αὐτοὶ τώρα καταπιέζουν φοβερὰ τοὺς Ἑλληνικοὺς πληθυσμοὺς καὶ ἀποτελοῦν ἀληθινὴ πληγὴ τοῦ τόπου. Τὰ δημοτικὰ τραγούδια συχνὰ ψάλλουν τὶς συγκρούσεις τῶν κλέφτικων Ἑλληνικῶν σωμάτων μὲ τοὺς ἀλβανοὺς Ἀρματολούς.


  • Ὁλόκληρο τὸ ἄρθρο μπορεῖτε νὰ διαβάσετε στό : www.e-istoria.com

Αφήστε μια απάντηση