Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΙΣΣΟΥ (333 π.Χ.)

.

Μέγας Ἀλέξανδρος.

Ὁ Ἀλέξανδρος ἀνοίγει τὴν «πύλη» τῆς Μέσης Ἀνατολῆς

Δημήτρης Γ. Μαρκαντωνάτος

Φιλόλογος (ΜΑ, University College London).

……….Μετὰ τὴν νίκη τοῦ Ἀλεξάνδρου στὸν Γρανικὸ ποταμὸ καὶ τὴν θυελλώδη προέλασή του στὴν Μικρᾶ Ἀσία, ὁ Βασιλιᾶς Δαρεῖος Γ’ ὁ Κοδομανὸς εἶχε πιὰ συνειδητοποιήσει ὅτι ἡ ἴδια ἡ ὕπαρξη τῆς Περσικῆς Αὐτοκρατορίας του, βρισκόταν στὸν ἔσχατο κίνδυνο. Ὁ «θρασύς» Μακεδόνας ἔπρεπε νὰ ἀναχαιτιστῇ ἄμεσα μὲ κάθε τρόπο, διαφορετικὰ διακυβεύονταν πλέον κρίσιμης σημασίας ἐπαρχίες τοῦ βασιλείου, ὅπως ἡ Φοινίκη καὶ ἡ Αἴγυπτος, ἀλλὰ καὶ ἡ ἴδια ἡ καρδιὰ τοῦ Περσικοῦ κράτους.

……….Τοποθεσία τῆς νέας σύγκρουσης ἔμελλε νὰ εἶναι ἡ στενὴ πεδιάδα τῆς Ἰσσοῦ, στὴν ὁποία τὸν Νοέμβριο τοῦ 333 π.Χ. ὁ Μεγάλος Βασιλέας τῶν Περσῶν ἤλπιζε ὅτι θὰ ἀνέκοπτε ὁριστικῶς τὴν προέλαση τοῦ νεαροῦ ἀντιπάλου του. Ἡ ἤττα τῶν Περσῶν στὸν Γρανικὸ ποταμό, κατὰ τὰ τέλη τῆς ἄνοιξης τοῦ 334 π.Χ. ὁδήγησε πολλὲς πόλεις τῆς Μικρᾶς Ἀσίας νὰ ἀνοίξουν τὶς πύλες τους στὸν Μακεδόνα στρατηλάτη Ἀλέξανδρο Γ’.

……….Ὁ τελευταῖος δὲν ἄργησε νὰ λυγίσῃ καὶ τὴν ἀντίσταση ποὺ συνάντησε στὴν Μίλητο καὶ νὰ προελάσῃ μὲ γρήγορο ρυθμὸ στὴν Λυκία καὶ στὴν Φρυγία.

……….Νωρίτερα εἶχε ἀφήσει τὸν Πτολεμαῖο μὲ 3.000 πεζοὺς καὶ 200 ἱππεῖς νὰ πολιορκῇ τὴν Ἀκρόπολη τῆς Ἀλικαρνασσοῦ, ἀφοῦ ὁ ἴδιος δὲν ἤθελε νὰ χρονοτριβήσῃ διευθύνοντας προσωπικὰ τὴν μακρᾶ ὅπως διαγραφόταν, πολιορκία.

……….Ὁ ἐπόμενος χειμῶνας τοῦ 334-333 π.Χ. βρῆκε τὰ στρατεύματα τῶν Μακεδόνων νὰ διαβαίνουν τὰ ὀρεινὰ περάσματα τῆς κεντρικῆς καὶ τῆς νότιας Μικρᾶς Ἀσίας, γεγονὸς ποὺ δὲν μποροῦσε παρὰ νὰ θορυβήσῃ ἐξαιρετικά τοὺς Πέρσες.

……….Μία ἀπόπειρα ἀντιπερισπασμοῦ στὸν θαλάσσιο χῶρο τοῦ Αἰγαίου ἐμπνευσμένη ἀπό τὸν ἀρχηγό τοῦ περσικοῦ στόλου Ῥόδιο Μέμνονα, δὲν ἀπέδωσε καρποὺς καὶ ἔσβησε ὁριστικά, ἰδιαίτερα μετὰ τὸν αἰφνίδιο θάνατο τοῦ ἐμπνευστὴ της τὴν ἄνοιξη τοῦ 333 π.Χ. Σύντομα ὁ Δαρεῖος ἔκρινε ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπικεντρώσῃ ὅλες του τὶς προσπάθειες στὴν ξηρὰ καὶ νὰ καταφέρῃ ἐκεῖ ἕνα ἀποφασιστικό πλῆγμα στὸν ἀντίπαλό του. Ἄρχισε λοιπὸν νὰ συγκεντρώνῃ μία νέα στρατιᾶ στὴν Βαβυλῶνα καὶ στελέχωσε μὲ μεγάλη προσοχὴ τὸ ἐπιτελεῖο ποὺ θὰ τὸν πλαισίωνε.

……….Ἀφοῦ ὁλοκλήρωσε τὶς προετοιμασίες του, βάδισε πρὸς τὴν Κιλικία ἔχοντας μαζί του καὶ τὴν οἰκογένειά του. Ἡ πεδιάδα τῶν Σώχων, ἀνατολικά τοῦ ὄρους Ἀμανός, τὸ ὁποῖο «ἔβλεπε» πρὸς τὸν Ἰσσικό κόλπο, ἐπελέγη ἀπό τὸν Δαρεῖο  ὡς κατάλληλη τοποθεσία γιὰ τὴν στρατοπεύδευση τοῦ πολυάριθμου στρατοῦ του.

……….Σύμφωνα καὶ μὲ τὶς συμβουλὲς τοῦ φυγάδα Ἀμύντα, γιοῦ τοῦ Ἀντιόχου, ἡ θέση αὐτή παρεῖχε τὸν ἀπαιτούμενο χῶρο γιὰ τὴν ἀνάπτυξη τῶν περσικῶν δυνάμεων καὶ ἀποτελοῦσε εὐνοϊκό πεδίο μάχης γιὰ τὴν ἀποφασιστική ἀναμέτρηση μὲ τοὺς Μακεδόνες, ποὺ τόσο ἀπεγνωσμένα ἀναζητοῦσε ὁ μεγάλος βασιλέας.

Οἱ κινήσεις τῶν δύο ἀντιπάλων.

……….Στὸ μεταξὺ ὁ Ἀλέξανδρος διέσχισε τὴν νότια Καππαδοκία καὶ κατευθύνθηκε πρὸς τὰ περάσματα τῆς ὁροσειρᾶς τοῦ Ταύρου, ἰδιαίτερα πρὸς τὶς περίφημες Κιλίκιες πύλες, ποὺ ἄνοιγαν διάπλατα τὸν δρόμο πρὸς τὴν Συρία. Μετὰ ἀπό δύσκολη πορεία στὶς δύσβατες πλαγιὲς τοῦ Ταύρου, ἔφθασε στὴν πόλη Ταρσό, τὴν ὁποία ἡ περσικὴ φρουρά, στὸ ἄκουσμα τῆς ἀφίξεως του, ἔσπευσε νὰ ἐγκαταλείψῃ.

……….Ἐκεῖ ὁ Μακεδόνας βασιλιᾶς ἀντιμετώπισε σοβαρὸ πρόβλημα ὑγείας – πιθανῶς λόγῳ ὑπερκοπώσεως – τὸ ὁποῖο κατάφερε σύντομα νὰ ξεπεράσῃ. Ἀνέθεσε στὸν Παρμενίωνα τὴν φρούρηση τῶν στενῶν μεταξὺ Κιλικίας καὶ Συρίας καὶ ὁ ἴδιος ἔφθασε στὴν πόλη Σόλους. Ἐξορμώντας ἀπὸ ἐκεῖ, πραγματοποίησε μία ὁλιγοήμερη ἐκκαθαριστικὴ ἐπιχείρηση ἐναντίον κάποιων ὁρεσίβιων φυλῶν τῆς Κιλικίας καὶ στὴν συνέχεια ἐπέστρεψε στοὺς Σολούς, ὅπου πληροφορήθηκε πὼς ὁ Πτολεμαῖος εἶχε ἐκπορθήσει τὴν ἀκρόπολη τῆς Ἀλικαρνασσοῦ, προκαλῶντας μάλιστα βαρύτατες ἀπώλειες στὸν ἐχθρό.

……….Τότε ὁ Ἀλέξανδρος ὁργάνωσε λαμπροὺς γυνμνικοὺς καὶ μουσικοὺς ἀγῶνες καὶ στὴν συνέχεια προχώρησε στὴν Μαλλό, μία ἱστορικὴ πόλη ποὺ ἦταν παλαιᾶ ἀποικία τοῦ Ἄργους. Ὁ Δαρεῖος ὁ ὁποῖος εἶχε στρατοπευδεύσει στὴν πεδιάδα τῶν Σώχων, ἀδημονοῦσε νὰ ἀναμετρηθῇ μὲ τὸν Ἀλέξανδρο ἀλλὰ ὁ στρατὸς τοῦ ἀντιπάλου του δὲν φαινόταν στὸν ὁρίζοντα. Ἡ δύσκολη διάβαση τοῦ Ταύρου, οἱ ἐπιχειρήσεις στὴν Κιλικία καὶ ἡ ἀσθένεια τοῦ Ἀλεξάνδρου στὴν Ταρσό, εἶχαν καθυστερήσει συνολικὰ τὴν προέλαση τοῦ Μακεδόνα στρατηλάτη, γεγονὸς ποὺ ἑρμηνεύθηκε ἀπὸ τὸν Δαρεῖο ὡς φυγομαχία.

……….Τὴν ἐκτίμηση αὐτὴ ἔσπευσαν νὰ ἐνισχύσουν καὶ διάφοροι κόλακες ποὺ βρίσκονταν στὸ περιβάλλον τοῦ μεγάλου βασιλιᾶ, οἱ ὁποῖοι τὸν ἔπεισαν ὅτι ὁ Ἀλέξανδρος κωλυσιεργοῦσε ἐπειδή φοβόταν νὰ προχωρήσῃ σὲ μία νέα μετωπικὴ ἀναμέτρηση μὲ τὸν κύριο ὅγκο τοῦ περσικοῦ στρατοῦ. Ἔτσι ὁ Δαρεῖος πῆρε τὴν μοιραῖα γιὰ αὐτόν, ὅπως ἀποδείχθηκε ἀπόφαση, νὰ κινηθῇ καὶ νὰ ἐπιδιώξῃ νὰ συναντήσῃ τὸν ἀντίπαλο. Ἀφοῦ ἔστειλε τὰ μὴ μάχιμα τμήματα καὶ τὰ σκευοφόρα στὴ Δαμασκό, βάδισε μὲ τὸν στρατὸ του βόρεια καὶ προωθήθηκε πρὸς τὴν Κιλικία.  Ἀπὸ τὴν ἄλλη πλευρὰ ὁ Ἀλέξανδρος, ποὺ βρισκόταν στὴν Μαλλό, ἔλαβε τὴν πληροφορία ὅτι οἱ περσικὲς δυνάμεις βρίσκονταν ἀνεπτυγμένες στὴν πεδιάδα τῶν Σώχων.

……….Μὴ γνωρίζοντας ὅτι ὁ Δαρεῖος εἶχε ἀπομακρύνει τὸν στρατὸ του ἀπό ἐκεῖ, ὁ νεαρὸς Μακεδόνας κινήθηκε ἀμέσως γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸν ἐχθρό. Πέρασε τὶς Κιλίκιες πύλες καὶ κατέλαβε τὴν πόλη Ἰσσό, ὅπου ἄφησε τοὺς τραυματίες του. Ἔπειτα προχώρησε νοτιότερα καὶ ἀφοῦ διάβηκε τὶς λεγόμενες Πύλες τῆς Συρίας καὶ τῆς Κιλικίας, στρατοπέδευσε στὴν Μυρίανδρο, πιθανῶς κοντὰ στὴν σημερινὴ Ἀλεξανδρέττα. Ἀπό ἐκεῖ σκόπευε νὰ βαδίσῃ πρὸς τὴν πεδιάδα τῶν Σώχων, ὅπου πίστευε ὅτι ἦταν στρατοπεδευμένοι οἱ Πέρσες καὶ νὰ συγκρουστῇ μαζί τους.

……….Ὅμως μία σφοδρὴ νυκτερινὴ καταιγίδα τὸν ὑποχρέωσε νὰ καθυστερήσῃ, γεγονὸς ποὺ ἔμελλε νὰ τὸν κρατήσῃ πολὺ πιὸ κοντὰ στὴν πραγματικὴ θέση τοῦ ἐχθροῦ. Ἡ θέση αὐτὴ δὲν ἦταν ἄλλη ἀπὸ τὴ στενὴ παραλιακὴ πεδιάδα τῆς Ἰσσοῦ, στὴν ὁποία δἐν ἄργησε νὰ φθάσῃ ὁ Δαρεῖος μὲ τὸν στρατὸ του, ἔχοντας διαγράψει ἕναν μεγάλο κύκλο μὲ διεύθυνση βόρεια καὶ δυτικὰ γύρω ἀπό τὸ ὄρος Ἀμανὸς ὡς τὸν μυχὸ τοῦ Ἰσσικοῦ κόλπου. Οἱ Πέρσες κατέλαβαν τὴν Ἰσσό καὶ σκότωσαν τοὺς Μακεδόνες τραυματίες ποὺ εἶχε ἀφήσει νωρίτερα ἐκεῖ ὁ Ἀλέξανδρος.


  • Ὁλόκληρο τὸ κείμενο μπορεῖτε νὰ διαβάσετε στό : www.e-istoria.com

Αφήστε μια απάντηση