Η ΠΡΩΤΗ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΑΡΑΘΩΝΟΔΡΟΜΟΣ ΣΤΗΝ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΤΟΥ 1896

,

ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ

……….Ἀπρίλιος 1896:  Τὴν ἐπεισοδιακή ἄτυπη συμμετοχὴ τῆς πρώτης γυναίκας μαραθωνοδρόμου στοὺς πρώτους Ὀλυμπιακούς Ἀγῶνες τῶν Ἀθηνῶν, μαρτυροῦν ἐφημερίδες τῆς ἐποχῆς, ὅπως ἡ «Ἀκρόπολις», τὸ «Ἄστυ», ὁ «Νέος Ἀριστοφάνης» καὶ ἡ «Messager d’ Athènes».

,Γράφει ὁ Ἐλευθέριος Γ. Σκιαδᾶς

……….Βρισκόμαστε στὴν Ἀθήνα τῶν πρώτων Ὀλυμπιακῶν Ἀγώνων καὶ ἔκπληκτη ἡ ὀργανωτική ἐπιτροπή ἀντιμετωπίζει μιὰ περίεργη γιὰ τὴν ἐποχή ἐκείνη αἴτηση συμμετοχῆς στὸν Μαραθώνιο Δρόμο. Εἶναι αὐτή τῆς Σταματίας ἤ Σταμάτας Ρεβίθη, ἤ τῆς ἀποκαλούμενης καὶ Μελπομένης, ἀπό τὴ Σύρο. Ὅπως τὴν περιγράφουν οἱ ἐφημερίδες τῆς ἐποχῆς, ἦταν πολὺ φτωχή, περίπου 30 χρόνων, ἄν καὶ φαινόταν μεγαλύτερη, ξανθή, ὀστεώδης, μὲ χαρακτηριστικὰ μεγάλα μάτια. Κατοικοῦσε στὸν Πειραιᾶ μαζὶ μὲ τὸ μικρὸ της παιδί, μόλις 17 μηνῶν, ἐνῷ τὰ Χριστούγεννα τοῦ περασμένου ἔτους εἶχε χάσει τὸ μεγάλο της [ ], 7 ἐτῶν. Καθημερινὰ ἡ Σταματία Ρεβίθη, κρατώντας τὸ μωρὸ στὴν ἀγκαλιά της, διήνυε τὴν ἀπόσταση Πειραιᾶς – Ἀθήνα μὲ τὰ πόδια, ψάχνοντας γιὰ κάποια περιστασιακὴ δουλειὰ καὶ ἀναζητῶντας μιὰ καλύτερη τύχη.

……….Φαίνεται, λοιπόν, πὼς σὲ μία ἀπό τὶς καθημερινὲς αὐτές διαδρομὲς ἕνας Ἀθηναῖος πεζοπόρος ποὺ τὴν συνάντησε, τῆς ἀνέφερε γιὰ τοὺς Ὀλυμπιακούς ἀγῶνες καὶ τὴν πιὸ σημαντικὴ τους ἔκφανση, τὸν Μαραθώνιο Δρόμο, καὶ, ἴσως ἐμπαίζοντάς την, τῆς εἶπε πὼς θὰ ἔπρεπε νὰ ἀγωνιστῇ καὶ αὐτή.

……….Ἡ ἰδέα αὐτή ἔγινε μόνιμη καὶ βασανιστικὴ γιὰ τὴν Ρεβίθη, ποὺ δὲν δίστασε νὰ τὴν προωθήσῃ. Στὴν «Ἑστία» τῆς 23ης Μαρτίου τοῦ 1896, σημειώνεται: «…Ἡ δρομεύς κυρία Ρεβίθη, ἡ παράδοξος γυνή, ἡ διατρέξασα πρὸ ὁλίγων ἡμερῶν τὸν Μαραθώνιο δρόμο χάριν δοκιμῆς, σκοπεύει νὰ συναγωνισθῇ μεθαύριον. Σήμερον ἦλθε εἰς τὰ γραφεῖα μας καὶ μᾶς εἶπεν ὅτι ἐάν τὴν ἐμποδίσουν τὰ ὑποδήματά της θὰ τὰ βγάλῃ καθ’ ὁδόν καὶ θὰ ἔλθῃ γυμνόπους…». Μὲ τρόπο ἡ ἐπιτροπή τῶν Ἀγώνων τῆς ἀρνήθηκε τὴ συμμετοχή, μὲ τὸ δικαιολογητικὸ πὼς εἶχαν συμπληρωθεῖ οἱ θέσεις καὶ μὲ τὴν ὑπόσχεση πὼς θὰ μποροῦσε στὸ μέλλον νὰ ἀγωνισθῇ σὲ Μαραθώνιο μαζὶ μὲ ἄλλες ξένες καὶ κάποια Ἀμερικανίδα Μιστέαν, ποὺ θὰ ἐρχόταν στὴν Ἀθήνα μὲ αὐτόν τὸν σκοπὸ. Κάτι ποὺ τελικὰ δὲν ἔγινε. Ἡ πεισματάρα Σταματία, δὲν πτοήθηκε καθόλου καὶ τὶς παραμονὲς τοῦ ἀγώνα βρίσκεται στὸν Μαραθώνα, μαζὶ μὲ τοὺς ἄνδρες δρομεῖς, ἀποφασισμένη νὰ τρέξῃ καὶ αὐτή.

……….«…Στὸ χάνι “Τὸ τρόπαιον τοῦ Μιλτιάδου” εἶχαν συγκεντρωθεῖ ἑπτά δρομεῖς ποὺ θὰ ἔπαιρναν μέρος στὸν ἀγώνα τὴν ἄλλη μέρα. Μεταξὺ αὐτῶν ἦταν καὶ ἡ κυρᾶ Σταμάτα Ρεβίθη, ποὺ εἶχε ἔλθει μὲ σοῦστα καὶ εἶχε κατασκηνώσει στὸν τόπο ἐκκινήσεως. Ἦταν ἡ “γνωστότατη μαραθωνοδρόμος”, ποὺ ὅλοι οἱ δημοσιογράφοι ζήτησαν νὰ δοῦν καὶ νὰ συζητήσουν μαζί της. Τὴν φιλοξένησε ὁ δήμαρχος τοῦ χωριοῦ, κ. Κουτσογιαννόπουλος…».

……….Τὸ ἐπόμενο πρωϊνὸ ἡ Σταματία θὰ ζητήσῃ ἀπό τὸν ἱερέα τοῦ χωριοῦ νὰ τῆς διαβάσῃ μιὰ εὐχή γιὰ να τρέξῃ γρήγορα τὴν διαδρομή. Ὅμως, οἱ εὐχές θὰ δίνονταν μόνο στοὺς ἐπισήμους ἀθλητές. Λίγο ἀργότερα ἡ Σταματία θὰ ἀκούσῃ τὴν ἀμετάκλητη ἀπόφαση τῆς ἐπιτροπῆς ποὺ τῆς ἀρνεῖται ἀκόμα καὶ ἀνεπίσημα νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν ὁμάδα τῶν ἀθλητῶν. Καὶ πάλι ὅμως δὲν πτοεῖται.

……….Τὴν ἐπομένη τοῦ θριάμβου τοῦ Σπύρου Λούη θὰ βρεθῇ ξανὰ στὴν γραμμὴ ἐκκινήσεως τοῦ Μαραθώνα. Ἔχει πάρει τὴν ἀπόφαση νὰ τρέξῃ τὴν διαδρομὴ μόνη. Πρὶν ξεκινήσει, ὁ δάσκαλος, ὁ εἰρηνοδίκης καὶ ὁ δήμαρχος τοῦ χωριοῦ συντάσσουν ἕνα μικρὸ πρακτικὸ πιστοποιώντας τὴν ὥρα ἐκκινήσεως. Ἡ Σταματία θὰ φτάσῃ κατάκοπη στὴν Ἀθήνα, ὅπου καὶ θὰ συναντήσῃ κάποιους ὑπαξιωματικούς, τοὺς ὁποίους καὶ παρακαλεῖ νὰ ὑπογράψουν τὸ πρακτικὸ γιὰ νὰ πιστοποιηθῇ ἡ ὥρα αφίξεώς της. Ὕστερα κατευθύνθηκε πρὸς τὸ κέντρο τῆς Ἀθήνας γιὰ νὰ ἐπισκεφθῇ τὸν γραμματέα τῆς Ἐπιτροπῆς ἀγώνων, τὸν Τιμολέοντα Φιλήμονα.

……….Τὴν ἐπεισοδιακή αὐτή ἱστορία τῆς πρώτης γυναίκας μαραθωνοδρόμου μαρτυροῦν πολλὲς ἐφημερίδες τῆς ἐποχῆς, ἡ «Ἀκρόπολις», τὸ «Ἄστυ», ὁ«Νέος Ἀριστοφάνης» καὶ ἡ «Messager d’ Athènes». Δυστυχῶς τὰ ἴχνη τῆς Σταματίας Ρεβίθη, χάνονται τελείως μετὰ τοὺς πρώτους Ὀλυμπιακούς Ἀγῶνες καὶ ὁ πρωτόγνωρος ἄθλος αὐτῆς τῆς γυναίκας δὲν βρῆκε τὴν ἀπαιτούμενη ἀναγνώριση καὶ ἡ ἴδια τὴν καταξίωση. Ἡ ἐποχή δὲν εὐνοοῦσε ἀκόμη τὴν γυναικεῖα ἄθληση, πολὺ περισσότερο τὴν λαϊκή. Οἱ γυναῖκες, καὶ μόνο τῆς «καλῆς κοινωνίας», περιορίζονταν σὲ ἀθλοπαιδιές ποὺ εἶχαν ταυτιστεῖ μὲ τὶς ἀνώτερες τάξεις, ὅπως ἡ ἀντισφαίριση καὶ τὸ γκόλφ.

*** *** ***
Πηγὴ τὸ ἱστολόγιο : http://mikros-romios.gr
Ἐπιμέλεια καὶ πολυτονισμὸς κειμένου : λληνικό Ἡμερολόγιο

Αφήστε μια απάντηση