Ο ΑΛΗ ΠΑΣΑΣ ΟΠΩΣ ΤΟΝ ΓΝΩΡΙΣΕ Ο ΛΟΡΔΟΣ ΜΠΑΫΡΟΝ

 

Frédéric de Bourgeois, μέσα 19ου αιώνα, Γιάννενα, άποψη τού κάστρου με το Ασλάν Τζαμί.

 

……….Τὸν Αὔγουστο τοῦ 1820, ὅταν ὁ Ἀλῆ πασσᾶς πληροφορήθηκε τὴν ἐναντίον του ἐκστρατεία τοῦ Ἰσμαήλ Πασάμπεη καὶ 26 ἀκόμη πασάδων, μὲ δύναμη στρατοῦ 80.000 ἀνδρῶν, ἀφοῦ πυρπόλησε τὴν πόλη τῶν Ἰωαννίνων, κλείστηκε στὸ φρούριο τῆς Λιθαρίτσας.

……….Κατὰ τὴν τρομακτικὴ πυρκαγιά, μεταξὺ ἄλλων κτηρίων καταστράφηκε καὶ ἡ Μπαλαναία βιβλιοθήκη, ποὺ περιεῖχε μεγάλο ἀριθμὸ σπανιωτάτων βιβλίων. Μεταξὺ τῶν καταστραφέντων συγγραμμάτων, ἦταν καὶ ἀρκετὰ ποὺ εἶχε συγγράψει ὁ Κοσμᾶς Μπαλάνος καὶ περιελάμβαναν σχολικὰ ἐγχειρίδια, θεολογικὰ καὶ ἐπιστημονικὰ συγγράμματα, καθὼς καὶ κείμενα φιλοσοφικοῦ περιεχομένου. Ὁ Κοσμᾶς Μπαλάνος, κληρικὸς καὶ συγγραφέας ἔργων ἐπιστημονικοῦ καὶ φιλοσοφικοῦ ἐνδιαφέροντος, δίδαξε στὰ Ἰωάννινα – στὴν σχολὴ ποὺ μετονομάστηκε Μπαλαναία- γιὰ σαράντα περίπου χρόνια, ἔως καὶ τὸ 1799, διαδεχόμενος τὸν πατέρα του, Βασιλόπουλο Μπαλάνο.

……….Σὲ περιόδους οἰκονομικῆς δυσπραγίας, τὴν Σχολὴ ὑποστήριξαν οἱ ἀδερφοί Ζωσιμᾶδες, οἱ ὁποῖοι καὶ ξεκίνησαν νέο μορφωτικὸ καὶ ἐκπαιδευτικὸ κύκλο μετὰ τὴν πυρκαγιᾶ τῆς πόλης τὸ 1820, με τὴν ἵδρυση τῆς Ζωσιμαίας Σχολῆς τὸ 1828, ποὺ διέθετε εὑμεγέθη βιβλιοθήκη, ἀργότερα δὲ καὶ τυπογραφεῖο. Ἡ πολιορκία τῶν Ἰωαννίνων θὰ λήξη πέντε μῆνες ἀργότερα, τὸν Ἰανουάριο τοῦ 1821.

Ο ΑΛΗ ΠΑΣΣΑΣ 

……….Ὁ Ἀλῆ πασσᾶς, προσωπικότητα ἀντιφατική, ποὺ προκαλοῦσε ταυτόχρονα τρόμο καὶ θαυμασμό, εἶχε ἐπιβάλλει τὴν ἐξουσία του σὲ ὅλη σχεδὸν τὴν ἠπειρωτικὴ Ἑλλάδα, μὲ μόνη ἐξαίρεση τὴν ἀνατολική Στερεά. Γιὰ νὰ ὁργανώσῃ τὸ κράτος του σύμφωνα μὲ τὰ εὐρωπαϊκά πρότυπα, στελέχωσε τὶς ὑπηρεσίες του μὲ Ἕλληνες. Σύμβουλοί του ὑπῆρξαν οἱ Μάνθος Οἰκονόμου,Κωνσταντῖνος Γραμματικὸς, Σπῦρος Κολοβός, ἐνῷ στὴν φρουρὰ του ὑπηρέτησε ὁ ἀνθός τῆς μετέπειτα Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως, ὅπως οἱ Ὀδυσσέας Ἀνδροῦτσος, Γεώργιος Καραϊσκάκης, Ἀθανάσιος Διάκος καὶ Λάμπρος Βέϊκος. Γιατροὺς εἶχε τὸν Κεφαλλονίτη Ἀνδρέα Μεταξᾶ, τὸν Ζακυνθινὸ Διονύσιο Ταγιαπιέρα, καὶ τὸν Ἠπειρώτη Ἰωάννη Κωλέττη.

……….Ἡ φήμη του εἶχε περάσει τὰ σύνορα τοῦ τουρκοκρατούμενου Ἑλληνικοῦ χώρου, καὶ μάλιστα ὁ λόρδος Βύρων ὅταν ἐπισκέφτηκε τὴν Ζίτσα καὶ τὸ Τεπελένι μεταξὺ 1808 μὲ 1809, γνώρισε τὸν Ἀλῆ πασσᾶ καὶ κατέγραψε σὲ ἐπιστολή – ἡμερολόγιο πρὸς τὴν μητέρα του, τὶς ἐντυπώσεις του γι’ αὐτόν.


Ολόκληρο το κείμενο με τις εντυπώσεις τού λόρδου Βύρωνα γιά τον Αλή πασά μπορείτε να διαβάσετε στο:  www.e-istoria.com

Αφήστε μια απάντηση