Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ Η ΜΟΡΦΩΣΗ (ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ)

 

,

……….Στὶς 27 Φεβρουαρίου τοῦ 425 μ.Χ., μὲ διάταγμα (CTh.14.9.3pr.) τοῦ Αὐτοκράτορα Θεοδοσίου Β΄, ἱδρύεται τὸ Πανεπιστήμιο (Πανδιδακτήριο – auditorium), Κωνσταντινουπόλεως.  Περιλάμβανε 31 ἕδρες γιὰ τὶς σχολὲς τῶν νομικῶν, φιλοσοφίας, ἰατρικῆς, ἀριθμητικῆς, γεωμετρίας, ἀστρονομίας, μουσικῆς, ῥητορικῆς καὶ ἄλλες διδασκαλίες, 15 ἕδρες γιὰ τὴν σχολὴ τῶν λατινικῶν καὶ 16 γιὰ τὴν σχολὴ τῶν ἑλληνικῶν.

……….Ἡ Σχολὴ τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἀποτελοῦσε μιὰ συνέχεια τῶν Ἀκαδημιῶν τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδας. Στὴν ἵδρυση τοῦ Πανδιδακτηρίου, συνέβαλαν ἡ μεγαλύτερη ἀδελφή τοῦ Θεοδοσίου, Πουλχερία, καὶ ἡ σύζυγός του, Ἀθηναΐδα – Εὐδοκία, θυγατέρα Ἀθηναίου ῥήτορα καὶ αὐτοκράτειρα ἀπό τὸ 421. Ἡ ὀργάνωση ἀνώτερης ἐκπαίδευσης στὴν Κωνσταντινούπολη, ἄρχισε ἀπό τὴν ἐποχή τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου. Πολλοὶ διάσημοι δάσκαλοι μαζεύτηκαν ἐκεῖ καὶ ἄνοιξαν σχολὲς, ὅπως οἱ Λιβάνιος καὶ Θεμίστιος. Ὁ Ἰουλιανός κατέστησε ὁριστικά τὴν Κωνσταντινούπολη πρωτεύουσα πνευματικὴ πόλη.

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ Η ΜΟΡΦΩΣΗ

……….Ἡ καλὴ μόρφωση ἦταν τὸ ἰδανικό κάθε Βυζαντινοῦ. Τὴν ἀπαιδευσία, τὴν ἔλλειψη πνευματικῆς καλλιέργειας, τὴν θεωροῦσαν ἀτύχημα καὶ συμφορᾶ, σχεδὸν ἔγκλημα. Τοὺς ἀμαθεῖς συνεχῶς τοὺς κορόιδευαν – τὸν ἀγροῖκο αὐτοκράτορα Μιχαὴλ Β΄, (…) τὸν Σλᾶβο πατριάρχη Νικῆτα, ποὺ ὁ Κωνσταντῖνος Ζ΄περιγελοῦσε, τὸν φιλόσοφο Ἰωάννη τὸν Ἰταλό, ποὺ δὲν ἔχασε ποτὲ τὴν ἰταλική προφορὰ του, καὶ τὸν Κωνσταντῖνο Μαργαρίτη, ποὺ ἡ φρασεολογία του ἦταν τόσο χυδαῖα, ποὺ θὰ νόμιζε κανεὶς πὼς εἶχε μεγαλώσει τρώγοντας κριθάρι καὶ πίτουρα. Καὶ συγγραφεῖς ὅπως ἡ Ἄννα Κομνηνῆ, συνεχῶς ἐγκωμιάζουν αὐτούς ποὺ τὸ πνεῦμα τους εἶναι καλλιεργημένο καὶ ἔχουν πολλὲς γνώσεις.

……….Σὲ ὅλη τὴν Βυζαντινὴ ἱστορία ἡ ὕλη καὶ ὁ τρόπος διδασκαλίας δὲν ποικίλουν καὶ πολύ. Τὸ πρῶτο πρᾶγμα ποὺ διδασκόταν ἕνα παιδί, ὅταν γινόταν ἕξι χρονῶν, ἦταν ἡ γραμματικὴ ἤ τὸ «ἑλληνίζειν τὴν γλῶσσαν». Μ’ αὐτό ἐκτός ἀπ’ τὸ διάβασμα καὶ τὸ γράψιμο, τὴν γραμματικὴ καὶ τὸ συντακτικό, ὅπως τὰ ἐννοοῦμε σήμερα, ἐξυπακουόταν ἐπίσης μία γνώση τῶν κλασσικῶν, ὅπως καὶ τὰ σχόλια στοὺς κλασσικούς, ἰδίως στὸν Ὅμηρο, ποὺ τὰ ἔργα του τὰ μάθαιναν ἀπ’ ἔξω. Ὁ Συνέσιος τὸν 5ο αἰώνα μιλάει γιὰ τὴν ἰκανότητα τοῦ ἀνηψιοῦ του νὰ ἀποστηθίζει τὸν Ὅμηρο (μάθαινε πενήντα στίχους τὴν ἡμέρα), ἐνῷ ὁ Μιχαὴλ Ψελλός, ἀπό πολὺ μικρὸς ἤξερε ὁλόκληρη τὴν Ἰλιάδα ἀπ’ ἔξω.

Ὁλόκληρο τὸ κείμενο μπορεῖτε νὰ  διαβάσετε στό: www.e-istoria.com

Αφήστε μια απάντηση