ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΣΙΛΑΣ – Ο ΛΟΓΙΟΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΣ ΜΟΝΑΧΟΣ (1595 – 8/5/1652)

,

Φωτογραφία του Φ.Μπουασονᾶ ἀπό τὸ ταξείδι του στὸ Ἅγιον Ὄρος.
Φωτογραφία τοῦ Φ. Μπουασονᾶ  ἀπό τὸ ταξείδι του στὸ Ἅγιον Ὄρος.

 

……….Ὁ λογιότατος καὶ διδάσκαλος μοναχός, Νικόδημος Καβάσιλας, γεννήθηκε στὸ χωριὸ Ἁγία Εὐθυμία τῶν Σαλώνων γύρω στὰ 1595 καὶ τὸ κοσμικὸ του ὄνομα ἦταν Νικόλαος.

……….Νέος φόρεσε τὸ μοναχικὸ τριβώνιο καὶ ὑπηρέτησε σὲ μονὴ τῶν περιχώρων ὅπου ἔμαθε τὰ πρῶτα γράμματα ἀπὸ τὸν μοναχὸ Χριστόφορο. Ἀκολούθησε τὸν γέροντά του στὴν Μονὴ Βαρνάκοβας στὴν ὁποία δίδασκε ὁ μοναχὸς Καλλίνικος, ἄνδρας θεοσεβὴς «πεπαιδευμένος τὴν τε θύραθεν καὶ ἔξω σοφίαν, φιλελεήμων, καὶ ὑπόδειγμα ἐγκρατείας καὶ ἠθικῆς». Κοντὰ του, ὁ Νικόδημος μορφώθηκε καὶ ἀναδείχθηκε, «τοῦ δασκάλου ὑπέρτερος μὲν τὴν σοφίαν, ἴσος δὲ τὰ ἤθη καὶ τὰς ἀρετάς».

……….Μετὰ τὸν θάνατο τοῦ μοναχοῦ Χριστοφόρου, ἐκπληρώνοντας κατὰ γράμμα τὴν τελευταία βούληση τοῦ φιλοπάτριδος καὶ φιλόστοργου γέροντά του, ἐπέστρεψε στὸν γενέθλιο τόπο του, ὅπου σύστησε σχολεῖο στὸ ὁποῖο δίδασκε δωρεᾶν. Ἀγνοεῖται πόσο παρέμεινε στὴν Ἁγία Εὐθυμία διδάσκοντας. Αὐτὸ ποὺ γνωρίζουμε εἶναι ὅτι τὸ 1642, ἐνῷ βρισκόταν στὴν Βουνιχῶρα, ἔγραφε σὲ διάφορους προκρίτους νὰ ἐνεργήσουν ὥστε νὰ μὴν διορισθῇ ἐπίσκοπος Σαλώνων. Τὸ βέβαιο εἶναι ὅτι ὁ Νικόδημος δὲν μποροῦσε νὰ συμβιβάσῃ «τὴν φιλέρημον ψυχήν του πρὸς τὰς κοσμικὰς τύρβας». Γι’ αὐτό καὶ ἐπανέλαβε καὶ στὸν ἱερομόναχο Γεράσιμο τὸν Ἀμφισσέα, τὴν ἀπάντησή του γιὰ τὶς προτάσεις περὶ Ἐπισκοπῆς.

……….Τὸ 1648 ὁ Νικόδημος εἰδοποιήθηκε γιὰ τὴν ἀσθένεια τοῦ δασκάλου του Καλλίνικου καὶ πῆγε στὴν Μονὴ τοῦ Κουσουροῦ στὴν Βαρνάκοβα, ὅπου τὸν βρῆκε ἐτοιμοθάνατο. Ὁ γέρων δάσκαλος περιστοιχισμένος ἀπὸ τοὺς μαθητὲς του, μιλοῦσε γιὰ τὴν μέλλουσα ζωὴ μὲ φιλοσοφικὴ καρτερία περιμένοντας τὸν θάνατο ὁ ὁποῖος ἐπῆλθε στὶς 5 Ἀπριλίου. Ὁ Νικόδημος, διαδέχθηκε τὸν Καλλίνικο στὸ σχολεῖο τῆς Μονῆς Βαρνάκοβας, ὅπου διετέλεσε διδάσκων μέχρι τοῦ θανάτου του, στὶς 8 Μαῒου 1652.

……….Μαθητὲς τοῦ Καβάσιλα ἔγιναν πολλοὶ τῶν τότε περιφανῶν, ὅπως, Εὐγένιος ὁ Αἰτωλός, Κωνστάντιος ὁ Ἁγιορίτης, Φίλιππος Κάρμας, ἐν Ἰταλίᾳ μεταβὰς καὶ τὴν ἰατρικήν παιδευθεὶς, τὴν ὁποία ἐξάσκησε ὅταν ἐπέστρεψε στὴν Ναύπακτο, Νικόλαος ὁ Λογοθέτης, Χαράλαμπος ὁ ἱερεύς Μαρούλης, καὶ ἄλλοι, τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα δὲν διασώθηκαν.


  • Πηγή: Κωνσταντίνου Ν. Σάθα, Νεοελληνικὴ Φιλολογία-Βιογραφίαι τῶν ἐν τοῖς γράμμασι διαλαμψάντων Ἑλλήνων 1453-1821, ἔκδοση 1868.
  • Κείμενο στὴν δημοτική:Ἑλληνικό Ἡμερολόγιο

Αφήστε μια απάντηση