ΚΥΠΡΟΣ-Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΧΟΙΡΟΚΟΙΤΙΑΣ (7/7/1426)

,

7-7 Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΧΟΙΡΟΚΟΙΤΙΑΣ,

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΧΟΙΡΟΚΟΙΤΙΑΣ

,

Ἐπιλεγμένο ἀπόσπασμα ἄρθρου τοῦ  Τώνη Χατζηδημητρίου, Μεσαιωνολόγου,Διευθυντή Κυπριακοῦ Κέντρου Μεσαιωνολογίας καὶ Ἐραλδικῆς, Μέλος τῆς Ἰσπανικῆς Ἀκαδημίας Ἐραλδικῶν καὶ Γενεαλογικῶν Ἐπιστημῶν, στὸ περιοδικὸ «ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ» τεῦχος 80, Ἀπρίλιος 2003

,

Τὴν Κυριακὴ 7 Ἰουλίου 1426, ὁ Ἰανός παρέταξε τὸν στρατὸ του στὸν κάμπο τῆς Χοιροκοιτίας μὲ κατεύθυνση πρὸς τὰ ἀνατολικά, σὲ τμήματα τῶν 150 ἀνδρῶν. Ὁ ἴδιος, μαζὶ μὲ τὸν ἀδελφό του πρίγκηπα Ἐρρῖκο τῆς Γαλιλαίας καὶ τοὺς εὐγενεῖς του, ἀνέλαβε τὴ διοίκηση τοῦ κεντρικοῦ τμήματος.

Ἡ βασιλικὴ σωματοφυλακὴ ἀποτελούνταν ἀπό 100 ἄνδρες ποὺ ἔφεραν μεγάλες ἀσπίδες. Οἱ Αἰγύπτιοι ποὺ ἀριθμοῦσαν 500 Μαμελούκους, 2000 Τουρκομάνους καὶ 600 Ἄραβες, ἔλαβαν θέσεις μάχης ἀπέναντι ἀπό τοὺς Χριστιανοὺς, στὸ λόφο ποὺ δεσπόζει τοῦ κάμπου.

Ὁ Ἰανός ἔδωσε τὸ σύνθημα, καὶ οἱ δυνάμεις του ἐπιτέθηκαν κατὰ τοῦ ἐχθροῦ. Οἱ Μαμελοῦκοι, ὑπέστησαν ἀπώλειες καὶ ἄρχισαν νὰ ὑποχωροῦν. Ὁ Ἰανός, ἀντί νὰ καταδιώξῃ τοὺς πανικόβλητους Μαμελούκους, διέκοψε τὴν καταδίωξη καὶ διέταξε τὸν στρατὸ του νὰ ἀνασυνταχθῇ. Οἱ Μαμελοῦκοι ἀπό πλευρᾶς τους, ἀνασυντάχθηκαν μὲ τὴ σειρᾶ τους, ἀλλά ἀπέφυγαν νὰ ἀντεπιτεθοῦν. Στὸ μεταξὺ, λόγῳ τῆς κακῆς ὀργάνωσης καὶ διοίκησης ποὺ ἐπικρατοῦσε στὸ στρατόπεδο τοῦ Ἰανού ἀλλά καὶ τοῦ ἀπειροπόλεμου πεζικοῦ, δημιουργήθηκε τέτοια ἀναστάτωση ἀνάμεσα στοὺς στρατιῶτες ποὺ ἀντί νὰ ἀνασυνταχθοῦν, ἄρχισαν νὰ τρέπονται σὲ ἄτακτη ὑποχώρηση μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἐγκαταλείψουν τὸ πεδίο τῆς μάχης.

Οἱ Μαμελοῦκοι, μὴ γνωρίζοντας πῶς νὰ ἑρμηνεύσουν τὴ συμπεριφορὰ τῶν Κυπρίων ποὺ ὄχι μόνο δὲν τοὺς καταδίωξαν ὅταν εἶχαν ὑπέρ τους τὸ στοιχεῖο τῆς ὑπεροχῆς, ἀλλά ἐγκατέλειψαν τὸ πεδίο τῆς μάχης, παρέμεναν στὶς θέσεις τους, φοβούμενοι εἰκονική ὑποχώρηση ἀπό μέρους τοῦ Ἰανοῦ, γιὰ νὰ τοὺς ὁδηγήσῃ σὲ παγίδα.

Ἀφοῦ ὅλα εἶχαν καταλαγιάσει, ὁ Μαμελοῦκος στρατηγὸς διέταξε τὸ στρατὸ του νὰ προχωρήσῃ ἀργά καὶ προσεκτικὰ μέσα στὸν κάμπο τῆς Χοιροκοιτίας. Ὁ Ἰανός βλέποντας τοὺς Μαμελούκους νὰ προωθούνται, διέταξε καὶ τὰ πιὸ πειθαρχημένα τμήματα ποὺ παρέμεναν ὑπό τὶς διαταγὲς του νὰ ὑποχωρήσουν.

Οἱ Μαμελοῦκοι ἔφθασαν μέχρι τὸν πύργο τῆς Χοιροκοιτίας τὸν ὁποῖο βρῆκαν ἐγκαταλελημένο, καὶ διαπίστωσαν ἀπό τὸ ὑλικό τροφοδοσίας ποὺ παρέμενε στὸ χῶρο, ὅτι οἱ ἀντίπαλοί τους εἶχαν ὅντως τραπεῖ σὲ φυγὴ.

Τότε ἄρχισαν μιὰ φοβερὴ καταδίωξη καὶ σκότωναν ὅποιον πρόφθαναν. Ἀνάμεσα στοὺς σκοτωμένους, ἦταν καὶ ὁ πρίγκηπας Ἐρρῖκος καθὼς καὶ πολλοὶ ἱππότες, ἄρχοντες καὶ ἀξιωματοῦχοι τοῦ κράτους, συνολικὰ 1.017 ἄντρες. Σὲ μία στιγμὴ ὁ Ἰανός βρέθηκε ἐντελῶς μόνος, ἀντιμέτωπος μὲ δύο ἔφιππους Μαμελούκους. Ὁ βασιλιᾶς ἦταν ὁπλισμένος μόνο μὲ τὸ σπαθὶ του. Οἱ Μαμελοῦκοι, ποὺ ἔφεραν λόγχες, τοῦ ἐπιτέθηκαν χωρὶς νὰ τὸν ἔχουν ἀναγνωρίσει. Ὁ ἕνας τοῦ κατάφερε ἕνα κτύπημα στὸ πρόσωπο, καὶ τότε ὁ Ἰανός φώναξε στὰ ἀραβικά τὴ λέξη «Μελίκ!» ποὺ σημαίνει βασιλιᾶς. Τότε συνελήφθη, καὶ στάλθηκε αἰχμάλωτος στὶς Ἀλυκές ὅπου εἶχε καταπλεύσει ὁ αἰγυπτιακός στόλος.

ΤΑ ΕΠΑΚΟΛΟΥΘΑ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ

Ἡ εἴδηση τῆς πανωλεθρίας τοῦ βασιλικοῦ στρατοῦ καὶ ἡ αἰχμαλωσία τοῦ ἴδιου τοῦ βασιλιᾶ, θορύβησε τὴ Λευκωσία καὶ ἔσπειρε τὸν πανικὸ ἀνάμεσα στοὺς κατοίκους τῆς πρωτεύουσας. Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Λευκωσία καὶ ἀδελφός τοῦ βασιλιᾶ Ἰανοῦ, Οὖγος ντὲ Λουιζινιᾶν, τοποθέτησε φρουρὰ στὰ τείχη, μάζεψε τὰ τιμαλφῆ ποὺ μποροῦσαν νὰ μεταφερθοῦν, καὶ μαζὶ μὲ τὰ παιδιὰ τοῦ Ιανοῦ καὶ ἄλλους εὐγενεῖς μὲ τὶς οἰκογένειές τους, κατέφυγαν στὸ φρούριο τῆς Κερύνειας, ἀφήνοντας τοὺς κατοίκους τῆς Λευκωσίας στὸ ἔλεός τους, ἐνῷ πολλοὶ ἀπό αὐτούς κατέφυγαν στὰ βουνὰ γιὰ ἀσφάλεια.

Στὶς 8 Ἰουλίου, ὁ Κυπριακὸς στόλος, μαζὶ μὲ δύο γαλέρες τοῦ Τάγματος τοῦ Ἁγίου Ἰωάννη καὶ δύο καταλανικὰ καράβια, κατέπλευσε στὶς Ἀλυκές, ὅπου εἶχε ἤδη συγκεντρωθεῖ ὁ αἰγυπτιακός στόλος καὶ στρατὸς, ἀλλά οἱ Μαμελοῦκοι ὑποχρέωσαν τὸν βασιλιᾶ νὰ διατάξῃ τὴν ἀπομάκρυνση τοῦ στόλου του, ὁ ὁποῖος κατευθύνθηκε στὴν Κερύνεια.
Στὶς 10 Ἰουλίου, ὁ στρατὸς τῶν Μαμελούκων ξεκίνησε γιὰ τὴν Λευκωσία, καταστρέφοντας καὶ λεηλατώντας στὸ πέρασμά του ὅ,τι ἔβρισκε, ἀνάμεσα σ’αὐτά καὶ τὸ μοναστήρι τοῦ Σταυροβουνιοῦ. Οἱ κάτοικοι τῆς Λευκωσίας μὴ ἔχοντας τὴν παραμικρὴ δυνατότητα νὰ ἀμυνθοῦν, παρέδωσαν τὴν πόλη ἀμαχητί στὶς 11 Ἰουλίου, ποὺ λεηλατήθηκε κατὰ τὶς ἐπόμενες τέσσερεις ἡμέρες.

Στὸ μεταξὺ, ἡ ἐπανεμφάνιση τοῦ κυπριακοῦ στόλου, θορύβησε τοὺς Μαμελούκους ποὺ εἰδοποίησαν στὸν στρατηγὸ Ταγκριβάρντ, καὶ στὶς 15 Ἰουλίου οἱ Μαμελοῦκοι ἐγκατέλειψαν βιαστικὰ τὴ Λευκωσία, ἀφοῦ πυρπόλησαν τὸ ἀνάκτορο. Μὲ 6.000 αἰχμαλώτους, ἀνάμεσα σ’ αὐτούς καὶ τὸ βασιλιᾶ, καὶ μὲ ἀμύθητης ἀξίας λάφυρα, ὁ αἰγυπτιακός στόλος ἀπέπλευσε μετὰ ἀπό μία ἑβδομάδα.

Ἡ ἀναχώρηση τῶν εἰσβολέων, ἡ ἀπουσία στρατοῦ καὶ ἡ πλήρης ἀποδιοργάνωση τοῦ βασιλικοῦ μηχανισμοῦ, ἐνθάρρυναν τοὺς χωρικοὺς στὴν περιοχὴ τῆς Σολέας ποὺ ἐξεγέρθηκαν καὶ ἄρχισαν νὰ προκαλοῦν καταστροφὲς. Ἡ ἐξέγερση τῶν χωρικῶν, σύντομα μεταδόθηκε σὲ ὁλόκληρη τὴν Κύπρο.

Τὴν ἴδια στιγμὰ ἕνας μισθοφόρος, ὁ ἱππότης Σφόρτσα, κατέλαβε γιὰ λογαριασμὸ του τὴν Πᾶφο μαζὶ μὲ ἰσπανούς μισθοφόρους. Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Λουζινιᾶν, ἐξελέγη ἀπό τοὺς εὐγενεῖς ποὺ παρέμειναν στὴν ἀσφάλεια τοῦ φρουρίου τῆς Κερύνειας ἀντιβασιλέας, καὶ ἐπιφορτίσθηκε μὲ τὴν ἐπιβολή τῆς τάξης.

Τὴν ἐξέγερση κατέστειλε ὁ Ἱωαννίτης βάϊλος (διοικητὴς) Πάφου, Ἄντζελο Μουσετόλα.

Πηγὴ τὸ μεγάλο :  www.e-istoria.com

Αφήστε μια απάντηση