Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ (ΤΟ ΔΕΔΕΑΓΑΤΣ) – ΜΙΚΡΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΙ Η ΠΡΩΤΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΟ 1913

,

ΔΕΔΕ ΑΓΑΤΣ ΣΤΙΓΜΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ
Δεδέαγατς-Ἀλεξανδρούπολις. Στιγμὲς τῆς Ἑλληνικῆς Κοινότητος.

……….

……….13/7/1913.—Μετὰ τὴν εἴσοδο τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ στὸ Δεδὲ Ἀγὰτς (Ἀλεξανδρούπολη) στὶς 12 Ἰουλίου, τὴν ἐπομένη ἡμέρα (13/7), ἐπισημοποιεῖται ἡ ἀπελευθέρωσή του. Τὸ φύλλο τῆς 20ῆς Ἰουλίου τῆς ἐφημερίδας «ΣΚΡΙΠ» περιγράφει: «Δεδεάγατς. 13 Ἰουλίου 1913. Πεντήκοντα ὥραι παρῆλθον ἀπό τῆς φυγῆς τῶν ἀπαισίων βουλγάρων, καὶ ἐν τοῦτοις δὲν δυνάμεθα ἔτι νὰ συνέλθωμεν ἐκ τοῦ τρόμου καὶ τῆς συντριβῆς. Τοιαύτη ἦτο ἡ δημιουργηθείσα ἐκ τῆς βουλγαρικῆς κατοχῆς ψυχολογικὴ τῶν κατοίκων Δεδέαγατς κατάστασις, ὥστε καὶ μετὰ τὴν φυγὴν τῶν βούλγαρων καὶ τὴν ἐμφάνισιν τοῦ πρώτου πλοίου τοῦ στόλου μας, τοῦ παραβιάσαντος τὴν ζώνην τῶν τορπιλλῶν καὶ ἐμφανισθέντος πρό τοῦ λιμένος μας, τοῦ «Ἰέρακος» οὐδέ μία φωνὴ ἔσχε τὴν δύναμιν νὰ ζητωκραυγάσῃ ἐκδηλοῦσα τὸν ἐνδόμυχον ἐνθουσιασμόν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δεδέαγατς».

Τὸ Δεδέαγατς

……….Στὶς βόρειες ἀκτές τοῦ Θρᾳκικοῦ Πελάγους, κοντὰ στὶς ἐκβολές τοῦ μεγάλου ποταμοῦ Ἔβρου, μία μικρὴ γεωγραφικὴ κουκίδα ποὺ τὴν ἔλεγαν Δεδέαγατς ἔμελλε νὰ ἀναπτυχθεῖ καὶ νὰ γίνει ἡ σημερινὴ πόλη μας, ἡ Ἀλεξανδρούπολη. Στὸ νοτιᾶ τὸ Θρᾳκικὸ Πέλαγος, ποὺ μέσα του ξεχωρίζει ὁ μεγάλος ὀρεινὸς ὄγκος τῆς Σαμοθράκης μὲ τὶς χίλιες δύο ἱστορίες καὶ μύθους, καὶ δίπλα της, τὰ χαμηλότερα κορφοβούνια τῆς Ἴμβρου. Στὴν Δύση, μέσα ἀπό τὴν θάλασσα, ξεχωρίζουν ὅταν ἔχει καλοκαιρία, τὰ βουνὰ τῆς Θάσου, καὶ λιγότερο ἡ κορυφὴ τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Στὰ βόρεια μία ὀρεινή ἀγκαλιά τῶν κορυφογραμμῶν τῆς Ῥοδόπης, ποὺ ξεκινᾶ ἀπό τὸ Ἴσμαρο τῆς Μαρώνειας καὶ μ’ ἕνα ἡμικύκλιο σβήνει κοντὰ στὴν Τραϊανούπολη στὰ ἀνατολικά, κοντὰ στὸ Δέλτα τοῦ ποταμοῦ Ἔβρου.

……….Ὅλη αὐτή ἡ περιοχή, εἶδε πολλὰ καὶ ἄκουσε στὸ πέρασμα τῶν αἰώνων. Μία μεγάλη καὶ ἀνεξάντλητη ἱστορία ποὺ χάνεται στὰ βάθη τοῦ χρόνου.


  • Ὁλόκληρο τὸ κείμενο γιὰ τὴν Ἀλεξανδρούπολη μπορεῖτε νὰ διαβάσετε στό : www.e-istoria.com
  • καὶ τὴν πρώτη ἀπελευθέρωσή του στό : www.e-istoria.com

    Η ΠΡΩΤΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΕΩΣ (ΔΕΔΕ ΑΓΑΤΣ) ΤΟ 1913, ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΛΗΡΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΟΣΟ ΠΛΗΣΙΑΖΑΝ ΤΗΝ ΠΟΛΗ

Ἐπιλεγμένα ἀποσπάσματα ἀπό κείμενο τῆς Ἄννας Φαλτάϊτς

,
……….[ ] Οἱ βουλγαρικὲς δυνάμεις κατοχῆς, προτοῦ ἐγκαταλείψουν τὴν πόλη, ἔβαλαν φωτιὰ στὶς ἀποθῆκες τῆς παραλίας καὶ σὲ σωροὺς ἐμπορευμάτων καὶ τροφίμων. Ἡ πυρκαγιὰ αὐτή, λόγῳ τῶν ἀνέμων ποὺ ἔπνεαν, ἔλαβε μεγάλη διάσταση, ἀπειλῶντας νὰ κάψει ὁλόκληρη τὴν πόλη. Τὸ ἀνιχνευτικό «Ἰέραξ», τὸ ὁποῖο περιπολοῦσε στὴν περιοχὴ ἀπό μέρες, βλέποντας τὴν φωτιά, ἔσπευσε πρὸς βοήθεια.

ΔΕΔΕ ΑΓΑΤΣ 13-7-1913……….Ὅπως διαβάζουμε στὴν ἐφημερίδα ”Σκρὶπ” (20/7/1913), «τὴν 3ην μ. μ. ἐξῆλθε τοῦ ”Ἰέρακος” ὁ ὕπαρχος αὐτοῦ, ὑποπλοίαρχος κ. Π. Ἀργυρόπουλος, ὅστις συνεννοήθη μετὰ τοῦ Μητροπολίτου καὶ τῶν Προξένων διὰ τὴν λήψιν συμπληρωματικῶν ἀσφαλείας μέτρων, μέχρι τῆς ἀφίξεως τοῦ ἐπιλοίπου στόλου. Τὴν 6ην μ. μ. κατέπλευσαν τὰ θωρηκτὰ ”Σπέτσαι” καὶ ”Ὕδρα”, τὰ ἀντιτορπιλλικά ”Ἀσπίς” καὶ ”Θύελλα”, μετὰ μίαν δὲ ὥραν, κατέπλευσεν ὁ ”Ἀβέρωφ”. Πάντα τὰ πλοῖα ἠκολούθησαν τὴν ἀκτὴν τοῦ Αἴνου συμφώνως πρὸς τὰς ὑποδείξεις τοῦ κυβερνήτου τοῦ ”Ἰέρακος”.

……….[ ] θὰ ἦτο παράλειψις καθήκοντος, ὡφειλομένου σὲ μᾶς τοὺς ἰδίους, ἄν δὲν ἀναφέρω ὅτι καθ’ ὅλον αὐτόν τὸν πλοῦν ἀνάμεσα ἀπό τὰς κρυμμένας τορπίλλας, καὶ μὲ ὅλον τὸν διπλοῦν φόβον ἤ νὰ καθίσωμε στὴν ἄμμο ἤ σὲ κανένα βράχο, ἤ τὸ χειρότερο, νὰ τιναχθοῦμε στὸν ἀέρα ἀπό καμμιὰ τορπίλλα, δὲν δίνομε δεκάρα γιὰ ὅλους αὐτούς τοὺς κινδύνους, καὶ μᾶς φαίνεται σὰν νὰ πλέωμε μέσα ἀπό θάλασσα πλημμυρισμένη μόνον ἀπό μύρα καὶ ἄνθη.

……….[ ]Ἡ φρίκη, ἡ ὀργή, ἡ ἀγανάκτησις, ἡ μανία, ἡ λύσσα ποὺ ἔμεναν εἰς τὴν στιγμὴν φυλακισμέναι εἰς τὰ στήθη μας, ξεσπάζουν καὶ ἐκρήγνυνται σὲ φωνὰς ποὺ ἀνεβαίνουν ἀπό τὸν τόνο τῆς διαμαρτυρίας μέχρι τῆς πλέον ὑψηλῆς σκάλας τῆς βλασφήμιας καὶ τῶν βρυσιῶν, κατὰ τῶν τεράτων ποὺ ἐξήμεσεν ἡ βουλγαρία. Ὅσο προχωροῦμε, ἡ σκηνοθεσία ζωηρεύει, λαμβάνει πιὸ δυνατὰ χρώματα. Τώρα διακρίνεται τὸ σύνολο τῆς πολιτείας τοῦ Δεδεαγάτς… ἕνας σταχτίζων ὅγκος χρώματος, πάνω ἀπό τὸν ὁποῖον εἶναι χυμένα καὶ σαλεύουν φαιόλευκα νέφη καπνοῦ.

……….[ ] Ἐντύπωσιν σὲ ὅλους μας κάνει τὸ πρόσωπον τοῦ ἀγαπημένου μας Ναυάρχου, ἰσταμένου ἐπί τῆς γέφυρας, μὲ τὰ κιάλια στὸ χέρι, καὶ  κοιττάζοντος τὴν καιομένην πόλιν. Ἡ ψυχὴ τοῦ Ναυάρχου κλαίει. Καὶ τὸ κλάμα τῆς ψυχῆς ἀνεβαίνει εἰς τὸ κλάμα τοῦ προσώπου. Σπάνια θυμᾶται τὸ πλήρωμα τοῦ «Ἀβέρωφ» νὰ εἶδε τὸν Ναύαρχον τόσο λυπημένον. Ἡ λύπη ὅλων μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων, συμπυκνουμένη, θὰ ἐβάραινε ὁλιγώτερον εἰς τὴν πάστιγγα, ἀπό τὴν λύπην ἐκείνου….»


  • Ὁλόκληρο τὸ κείμενο γιὰ τὴν πρώτη ἀπελευθέρωση μπορεῖτε νὰ διαβάσετε στό : http://arxiokallari.blogspot.gr/

4 απαντήσεις στο “Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ (ΤΟ ΔΕΔΕΑΓΑΤΣ) – ΜΙΚΡΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΙ Η ΠΡΩΤΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΟ 1913”

  1. Στομ συνδεσμο που παραπέμπει σε διατριβη του υπολοχαγού Γερμίδη αναφέρει ότι το άγημα πεζοναυτών το διοικούσε ο συνταγματάρχης Τυπάλδος. Ο Τυπάλδος ΔΕΝ ειναι συνταγματάρχης άλλα αντιπλοίαρχος του πολεμικου ναυτικού. Είναι αυτός που ως υποπλοίαρχος ειχε εμπλακει σε αντικήνημα το 1909. Το άγημα είναι το 29ο Συνταγμα πεζικού μεν , αλλά αποτελειται αποκλειστικά από ναύτες και υπαξιωματικούς απο πλοία και υπηρεσίες του ΠΝ και διοικείται από αξιωματικούς του Ναυτικου. Ο Μαυρομιχάλης δεν είναι αντιπλοίαρχος άλλα υποπλοπλοίαρχος και όχι επιτελής του Κουντουριώτη άλλα αξιωματικός του Θ/Κ Γ. ΑΒΕΡΩΦ.
    Οι δε δρόμοι που αναφέρει ο υπολοχαγός Γερμίδης διατήρησαν την ονομασία τους μόνο κατα το διάστημα της Ελληνικής παρουσίας στο Δεδέαγατς (μέχρι τέλη Σεπ 1913) και όχι μέχρι σήμερα, αν και υπάρχουυν άλλες οδοί που φέρουν τα ονοματα των Μαυρομιχάλη και Κουντουριώτη.

    1. Κύριε Κατσίκη σᾶς εὐχαριστοῦμε πολὺ γιὰ τὶς ἐνδιαφέρουσες πληροφορίες.

      Θὰ σᾶς ἦταν εὔκολο νὰ μᾶς παραπέμψετε σὲ βιβλιογραφία, ἔτσι ὥστε ἀναδιατυπώνοντας βάσει τῶν ἐπισημάνσεών σας, νὰ παραθέσουμε καὶ τὴν πηγή ;

  2. Χαίρετε,
    Υπάρχουν αρκετές πηγες για αυτά,
    1) Βαλκανικοί πόλεμοι: Ο ναυτικός αγώνας 1912-1913 Ι. Παλούμπη Αντιναυάρχου ΠΝ εα
    2)ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΤΟΥ ΚΥΒΕΡΝΗΤΟΥ
    του «Γ. ΑΒΕΡΩΦ» ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΠΟΛΕΜΟΥΣ 1912-13
    Σ. Δούσμανη Αθ. 1939,
    3) Ιστορία του Ναυτικού 1909-1913 ναυάρχου Θεοφανίδη.
    Βασιζόμενος σε αυτά και άλλες πηγές έχω γράψει μία εργασία την οποία ευχαρίστως μπορώ να σας την στείλω για δημοσίευση μαζί με τις πηγές. Δώστε μου όμως μία διεύδυνση email για να την στείλω εκτός ιστοσελίδας.

Αφήστε μια απάντηση