ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΣ ΚΟΡΑΗΣ-Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ

,

Γλυπτὸ τοῦ Ἀ.Κοραῆ. Δημιουργία τοῦ Ἰωάννη Κόσσου

,

Ἡ ἐπίδραση τοῦ Γαλλικοῦ διαφωτισμοῦ, οἱ θέσεις του γιὰ τὴν Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση καὶ τὴν πνευματικὴ ἀναγέννηση τῶν Ἑλλήνων

«…τὴν τιμὴν πρέπει νὰ τὴν προσμένῃ καὶ νὰ τὴν δέχεται ὁ χρηστὸς πολίτης ἀπὸ τὴν κοινὴν ψῆφον τῶν συμπολιτῶν του, ὅταν ἀληθῶς εἶναι τιμῆς ἄξιος, ὄχι νὰ τὴν ἀρπάζῃ μὲ βίαν ἤ μὲ δόλον, ὄχι νὰ παραγκωνίζῃ τοὺς ἀξιωτέρους του καὶ νὰ ἐνθρονίζεται αὐτὸς εἰς τὴν πρέπουσαν εἰς ἄλλους καθέδραν…»

«…Τῶν πολιτειῶν ἡ ἀνεξαρτησία γεννᾶται ἀπὸ τὴν καθενὸς πολίτου ἀνεξαρτησίαν. Χαμερπὴς ἐξ ἀνάγκης πρέπει νὰ εἶναι καὶ ἡ πολιτεία, ὅταν συγκροτεῖται ἀπὸ χαμερπεῖς πολίτας»

«…Ὅταν κατὰ δυστυχίαν εὐρεθῆ τις κυκλωμένος ἀπὸ βαρβάρους, πρέπει νὰ προσπαθῇ νὰ τοὺς φωτίσῃ· ἄλλως κινδυνεύει νὰ βαρβαρωθῆ αύτός…»

Ἀδαμάντιος Κοραῆς (27/4/1748 - 6/4/1833 ἤ 25/3 μέ τό π.ἡμ.)

……….Γόνος εὔπορης ἀστικῆς οἰκογενείας, γεννήθηκε στὶς 27 Ἀπριλίου 1748 στὴν Σμύρνη. Εἶχε ἕναν κατὰ τρία χρόνια νεώτερο ἀδελφό, ὀνόματι Ἀνδρέα, ἐνῷ τὰ ὑπόλοιπα ἕξι παιδιὰ ποὺ ἀπέκτησαν οἱ γονεῖς του, Ἰωάννης Κοραῆς καὶ  Θωμαΐς Κοραῆ  τῷ γένος Ἀδαμαντίου Ῥυσίου ἤ Πετιρντόγλου, πέθαναν σὲ μικρὴ ἡλικία. Τὰ δύο ἀδέλφια διδάχθηκαν τὰ πρῶτα γράμματα κοντὰ στὴν μητέρα τους, καὶ στὴν συνέχεια φοίτησαν στὴν Εὐαγγελικὴ Σχολή. Ὁ Ἀδαμάντιος Κοραῆς ἔστρεψε τὸ ἐνδιαφέρον του καὶ στὴν ἐκμάθηση ξένων γλωσσῶν, διδασκόμενος ἰταλικά, γαλλικά, γερμανικὰ καὶ λατινικά. Βοήθημά του, στάθηκε ἡ βιβλιοθήκη ποὺ εἶχε κληρονομήσει ἀπὸ τὸν παπποῦ του, Ἀδαμάντιο Ῥύσιο.

……….Ὁ Ἀδαμάντιος Κοραῆς, κατὰ τὰ πρῶτα νεανικὰ του ἔτη, ἐστάλη ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ ἐμπορικοῦ Οἴκου τοῦ πατρὸς του στὸ Ἄμστερνταμ τῆς Ὀλλανδίας. Ἡ ἐπιθυμία του νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν Ἐπιστήμη, τὸν ἔφερε ἀντιμέτωπο μὲ τὸν πατέρα του, ποὺ ἤθελε νὰ τὸν κάνῃ ἔμπορο. Ἔπειτα ἀπὸ ἑπτά σχεδὸν χρόνια διαμονῆς στὸ Ἄμστερνταμ, κατὰ τὰ ὁποῖα ἐντάχθηκε στὴν πνευματικὴ ζωὴ τοῦ τόπου ἀσχολούμενος μὲ τὴν μουσική, τὸ θέατρο, τὶς ξένες γλῶσσες, ἐνῶ φοίτησε καὶ στὸ “Ἐλεύθερο Πανεπιστήμιον Ἀθήναιον”, ἐπέστρεψε στὴν Σμύρνη.

……….Τὸ περιβάλλον τῆς γενέτειράς του, τελείως ἀντίθετο μὲ τὴν «φωτισμένη» Εὐρώπη τοῦ 18ου αἰ., τοῦ δημιούργησε κατάθλιψη καὶ σφοδρὴ ἐπιθυμία γιὰ νέα ἀποδημία. Παρ’ ὅλες τὶς ἀντιδράσεις τῆς οἰκογενείας του, μετὰ ἀπὸ τετραετὴ παραμονὴ στὴν Σμύρνη, ἔπεισε τοὺς γονεῖς του νὰ μεταβῇ στὸ ἐξωτερικό, ἀλλὰ αὐτὴ τὴν φορὰ γιὰ σπουδὲς ἰατρικῆς. Τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 1782, ἔφθασε στὸ Μονπελιὲ τῆς Γαλλίας ὅπου ἐγγράφηκε στὴν ἰατρική σχολὴ τοῦ τοπικοῦ πανεπιστημίου. Ἐκτὸς τῶν ἰατρικῶν σπουδῶν, ἀσχολήθηκε μὲ τὴν μελέτη ἀρχαίας Ἑλληνικῆς Γραμματείας, Λατινικῆς Γραμματείας, καθὼς καὶ νεότερων δυτικῶν φιλοσόφων.

……….Μετὰ τὸν θάνατο καὶ τῶν δύο του γονέων, κατὰ τὸν δεύτερο χρόνο τῶν σπουδῶν του, ἀντιμετώπισε οἰκονομικὸ ἀδιέξοδο. Συνέχισε τὶς σπουδὲς του μὲ ἐνισχύσεις συγγενῶν καὶ φίλων καὶ μὲ διάφορες μεταφράσεις γερμανικῶν καὶ ἀγγλικῶν βιβλίων στὰ γαλλικά. Μετὰ ἀπὸ ἕξι χρόνια σπουδῶν, δημοσίευσε τὶς διατριβὲς του, «Σύνοψη πυρετολογίας» καὶ «Ὁ Ἰατρὸς κατὰ τὸν Ἱπποκράτη», λαμβάνοντας τὸ δίπλωμα τοῦ ἰατροῦ.

……….Ἡ μετάβαση τοῦ Κοραῆ στὸ Παρίσι στὰ τριαντατέσσερά του χρόνια, συνέπεσε μὲ τὴν περίοδο τῆς γαλλικῆς ἐπαναστάσεως (1789), μὲ ἀποτέλεσμα οἱ ἰδέες τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς ἰσότητας, ἀλλὰ καὶ τὸ ἄσπονδο μῖσος τὸ ὁποῖο ἔτρεφε πρὸς τοὺς τούρκους κατακτητὲς τῆς Ἑλλάδος, νὰ τὸν μετατρέψουν σὲ ἔνθερμο ὑποστηρικτὴ τῶν ἀρχῶν τῆς Γαλλικῆς δημοκρατίας…

Ἡ ἐκτέλεση τῆς Μαρίας Ἀντουαννέτας. Ἀγνώστου Δανοῦ ζωγράφου.(Execution of Marie Antoinette on October 16, 1793, painting from that time by an unknown Danish artist. France, 18th century.)

……….Ἡ ψυχὴ του διαποτίσθηκε μὲ μῖσος κατὰ παντὸς δεσποτικοῦ καθεστῶτος, ἐναντίον τῶν ἀπολυταρχικῶν, ἐναντίον τῆς ἀριστοκρατίας τοῦ αἵματος καὶ τῶν τίτλων εὐγενείας, ἐναντίον σὲ κάθε τὶ τὸ ὁποῖο ἐρχόταν σὲ ἀντίθεση μὲ τὶς ἀρχὲς τῆς δημοκρατικῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς ἀπὸ τὸν λαὸ πηγάζουσας πολιτικῆς ἐξουσίας. Αὐτὲς του οἱ ἁπόλυτες θέσεις, κατηύθυναν τοὺς λόγους καὶ τὶς πράξεις του, ἀκόμα καὶ στὴν δύση τῆς ζωῆς του.

……….Τὴν προεπαναστικὴ περίοδο, οἱ φιλοδοξίες του στράφηκαν πρὸς τὴν κατεύθυνση μιᾶς συγκεκριμένης προσφορᾶς πρὸς τὸν ὑπόδουλο Ἑλληνισμό.  Ἐγκατέλειψε τὸ ἐπάγγελμα τοῦ ἰατροῦ καὶ βιοποριζόταν μὲ κατὰ παραγγελία μεταφράσεις καὶ ἐπιμέλειες ξένων ἔργων. Ἄνθρωπος τῶν γραμμάτων [], ὁ Κοραῆς θεώρησε καταλληλότερο ὅπλο πάλης, τὴν πνευματικὴ διαφώτιση τοῦ Γένους. Πιστεύοντας ὅτι αὐτὴ ἡ διαφώτιση μπορεῖ νὰ γίνῃ μέσῳ συνδέσεως τοῦ Ἑλληνα μὲ τὸν ἀρχαῖο ἑλληνικὸ πολιτισμό «…εἰς τὸ ἔργον αὐτὸ τῆς πνευματικῆς ἀναγεννήσεως διαθέτει ὁλόκληρον τὴν μακρὰν ζωὴν του, μοχθῶν νύκτα καὶ ἡμέραν…». Ἐπιμελήθηκε, σχολίασε καὶ παρουσίασε ἔργα τῶν κλασικῶν τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς γραμματείας.

……….Ἐν τούτοις καὶ αὐτὸς ὁ Κοραῆς δὲν κατάφερε νὰ μείνῃ ἐντελῶς ξένος πρὸς τὴν ἐπαναστατικὴ παραζάλη τοῦ Ἔθνους.  Ἦταν τόσο ἀνεπιφύλακτος φίλος καὶ θαυμαστὴς τῆς Γαλλίας, τῆς χώρας στὴν ὁποία ἀποφάσισε νὰ «διέλθῃ τὸν βίον του», ὥστε πίστευε ὅτι ἔφθασε ἡ ὥρα νὰ ἀνατείλῃ ὁ ἥλιος τῆς ἐλευθερίας στὴν πατρίδα του μέσῳ τῶν στρατιῶν τοῦ Βοναπάρτη. «…Ἡ ἐκστρατεία τοῦ Βοναπάρτου εἰς τὴν Αἴγυπτον καὶ ἡ συγκρότησις ἑνὸς μικροῦ ἑλληνικοῦ στρατιωτικοῦ σώματος τὸν παρέσυρον νὰ φαντασθῇ ὅτι ἐπέστη ἡ στιγμὴ τῆς ἐθνικῆς ἐξεγέρσεως πρὸς ἀπελευθέρωσιν. Κατ’ ἐξοχὴν λόγιος τοῦ γραφείου αὐτός, δὲν διστάζει ἐν τούτοις νὰ μεταβληθῇ εἰς ἐπαναστατικὸν κήρυκα. Συντάσσει ψευδωνύμως ἐπαναστατικὰ φυλλάδια, τὰ ὁποῖα διασπείρει ἀνὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ εἰς τὰ ὁποῖα ἐξωθεῖ τοὺς Ἕλληνας πρὸς πόλεμον ὑπὲρ ἐλευθερίας παρὰ τὸ πλευρὸν τῶν Γάλλων…»

……….Μάλιστα στὰ ἐπανασταστικὰ του φυλλάδια, διακήρυσσε ἀνεπιφύλακτα τὴν στενὴ συνεργασία τῶν Γάλλων μὲ τοὺς Ἕλληνες, ἀναφερόμενος συχνὰ στὴν κατὰ τὸν Στράβωνα «Γαλλογραικίαν». Στὸ “ᾆσμα πολεμιστήριον” περιλαμβάνονται καὶ οἱ ἀκόλουθοι στίχοι: “Γάλλοι καὶ Γραικοὶ δεμένοι | μὲ φιλίαν ἡνωμένοι | δὲν εἶναι Γραικοὶ καὶ Γάλλοι | ἀλλ’ ἕν ἔθνος Γραικογάλλοι…”.

Ἡ μάχη στὶς Πυραμίδες. Ἔργο τοῦ Μπαρόν Αντουάν Ζάν Γκρός (Baron Antoine-Jean Gros Battle Pyramids 1810)

……….Ὅταν ὅμως ὁ Βοναπάρτης, ὁ «ἥρωας τῆς δημοκρατίας», τὴν κατέλυσε καὶ ἀνακηρύχθηκε αὐτοκράτωρ τῶν Γάλλων, καὶ ἡ αὐτοκρατορία συνδέθηκε μὲ τοὺς τούρκους… τότε ὁ Κοραῆς κατάλαβε ὅτι παρῆλθε ὁ καιρὸς τῶν ἐπαναστατικῶν διακηρύξεων καὶ τῶν δημοκρατικῶν παρορμήσεων. «Ἀντιλαμβάνεται ὅτι τὸ Ἔθνος, μὴ ἀναμένον πολλὰ ἐκ τῆς ξένης βοηθείας, δὲν εἶναι εἰσέτι ὥριμον πρὸς δι’ ἰδίων δυνάμεων διεξαγωγὴν τοῦ ἀγῶνος…»

……….Γιὰ τὸν λόγο αὐτόν, συνεχίζει ἐντατικώτερα τὴν προσπάθεια τῆς πνευματικῆς ἀφυπνίσεως. Δὲν σταμάτησε νὰ προπαγανδίζῃ τὴν ἀνάγκη ἐθνικῆς ἀπελευθερώσεως καὶ τοῦ διαφωτισμοῦ τοῦ Γένους. Ἀρνήθηκε τιμητικὲς διακρίσεις (προτάσεις νὰ γίνῃ καθηγητὴς Πανεπιστημίου τοῦ Παρισιοῦ), καθὼς καὶ δελεαστικὲς προτάσεις νὰ ἐμπορικοποιήσῃ τὴν ἐκδοτικὴ του δραστηριότητα. Συνέχισε τὴν ἔκδοση τῶν ἔργων τῶν ἀρχαίων κλασικῶν, μὲ ἀφάνταστες δυσκολίες καὶ προσωπικὲς στερήσεις, πιστεύοντας ὅτι μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο προσφέρει οὐσιαστικὴ βοήθεια στὴν ὑπόθεση τῆς Ἐπαναστάσεως καὶ τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας.

……….Ἀναφερόμενος ὁ Ἀπόστολος Δασκαλάκης στὴν ἄξια πράγματι θαυμασμοῦ δράση τῶν Ἑλλήνων διανοουμένων τῆς προεπαναστατικῆς περιόδου, σημειώνει ὅτι, στὰ σαράντα χρόνια ποὺ μεσολάβησαν μέχρι τὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821, εἶχαν ἐκδοθεῖ «περὶ τοὺς χιλίους ἑκατὸν τόμους, κατὰ τὸ πλεῖστον ὀγκώδεις», ὑπενθύμιζε δὲ ὅτι οἱ περισσότεροι τῶν λογίων, ἦταν πτωχότατοι, καὶ ἀσκούσαν τὸ ἐπάγγελμα τοῦ διδασκάλου μὲ αὐτὸν τὸν ζῆλο «ὡς ἔργον ὑψίστης σημασίας διὰ τὴν πραγματοποίησιν τῆς πνευματικῆς ἀναγεννήσεως τοῦ Ἔθνους».

……….Ὅταν ξέσπασε ἡ Ἐπανάσταση ἦταν ἤδη 73 ἐτῶν. Θεώρησε ὅτι ὁ ξεσηκωμὸς ἦταν ἀκόμα ἄκαιρος διότι κατὰ τὴν γνώμη του δὲν εἶχαν στηριχθεῖ σωστὰ τὰ θεμέλιά του. «…Ὅτε ἐπληροφορήθη τὴν κήρυξιν τοῦ ἀγῶνος καὶ κατὰ ἰδίαν αὐτοῦ περιγραφήν, ὁ σεβάσμιος σοφὸς γέρων, διέρχεται δραματικὰς ἡμέρας μὴ δυνάμενος νὰ καταληφθῇ ὑπὸ ὕπνου, μὴ γνωρίζων τὶ νὰ πράξῃ πρὸς σωτηρίαν τοῦ γένους, περιφερόμενος δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ μετὰ νευρικότητος καὶ ἐκσπῶν εἰς γοεροὺς λυγμούς…» Παρ’ ὅλ’ αὐτὰ ὑποστήριξε τὴν Ἐπανάσταση μὲ πάθος.

……….Λόγω ἡλικίας καὶ προβλημάτων ὑγείας δὲν κατέβηκε στὴν Ἑλλάδα, ἡ δραστηριότητά του ὅμως ἐκφράστηκε μὲ κάθε τρόπο, ἀνάλογο μὲ τὶς δυνατότητες καὶ ἀπόψεις του. Μετὰ τὴν ἵδρυση τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους, ὑπῆρξε σφοδρὸς ἀντίπαλος τῆς πολιτικῆς τοῦ Ἰωάννου Καποδίστρια καὶ ὑποστήριξε ὅτι ἡ νίκη κατὰ τῆς τουρκικῆς ἀπολυταρχίας ἔπρεπε νὰ ἀκολουθηθῇ ἀπὸ νέους ἀγῶνες γιὰ τὴν κατάκτηση τῆς ἐλευθερίας στὸ  ἐ σ ω τ ε ρ ι κ ὸ  τῆς χώρας. Τὸ 1830, σὲ ἡλικία 82 ἐτῶν, ἔγραψε δύο λιβέλλους κατὰ τοῦ Ἰωάννη Καποδίστρια, τὸν ὁποῖο χαρακτήριζε ὡς ὄργανο τοῦ ῥωσικοῦ ἁπολυταρχισμοῦ καὶ ἐμπόδιο ἐγκαθιδρύσεως δημοκρατίας. (!..) Συνιστοῦσε δὲ στοὺς Ἕλληνες, νὰ ἐκδιώξουν ὅλους τοὺς ἄλλους ξένους ὡς ἐπικίνδυνους γιὰ τὴν ἐλευθερία τους καὶ νὰ προσλάβουν Γάλλους στρατιωτικούς.

Τὸ γλωσσικὸ ζήτημα

……….(…) Οἱ πλεῖστοι Ἕλληνες λόγιοι, ἐν τῇ ὁρμῇ τοῦ ἐνθουσιασμοῦ των, προεξοφλοῦντες ἔν τινι μέτρῳ καὶ τὴν ἔναρξιν τοῦ ἀγῶνος καὶ τὴν εὐτυχῇ αὐτοῦ ἔκβασιν, ἀπέβλεπον προκαταβολικῶς διὰ τῶν συγγραμμάτων αὐτῶν εἰς τὸν φωτισμὸν τοῦ ἔθνους των μέχρι τοιούτου σημείου, ἵνα τοῦτο, ἅμα τῇ ἀπελευθερώσει του, ἀναφανῇ διὰ νέας ἐκπολιτιστικῆς λάμψεως ἄξιον τῶν μεγάλων προγόνων του.

……….(…) Εἰς μίαν τόσον ἔντονον καὶ μετὰ τινος σπουδῆς ἀνακύψασαν προσπάθειαν πνευματικῆς καὶ ἠθικῆς ἀναπλάσεως τοῦ Ἔθνους, ἦτο φυσικὸν νὰ προκύψῃ διαφωνία τις ὡς πρὸς τὰ μέσα καὶ τὰς μεθόδους τῆς ἐκπληρώσεως τοῦ μεγάλου ἔργου. Ἡ διαφωνία αὕτη ἦτο ἐξ ἴσου φυσικὸν καὶ μοιραῖον νὰ μετατραπῇ ταχέως εἰς ζωηρὰς ἔριδας. Διαφωνίαι ἰδίως μέγισται προέκυψαν περὶ τοῦ ποία ἔδει νὰ εἶναι ἡ γλῶσσα τοῦ ὑπὸ ἀναγέννησιν Ἔθνους. Τὸ περιλάλητον γλωσσικὸν ζήτημα, ὅπερ τόσον συχνὰ διῂρεσεν ἔκτοτε τὴν ἑλληνικὴν διανόησιν καὶ συνεκίνησε τὴν ἑλληνικὴν κοινωνίαν, ἀνέκυψε τότε ἐν ὅλῃ τῇ δρυμύτητι. Οἱ Ἕλληνες λόγιοι διῃρέθησαν εἰς παρατάξεις, αἱ ἑλληνικαὶ ἐφημερίδες καὶ περιοδικὰ τοὺς ἠκολούθησαν, μέγα μέρος τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας ἐπίσης.

……….Στὸ γλωσσικὸ ζήτημα ὁ Κοραῆς στάθηκε στὸ μέσον τῶν δύο ῥευμάτων τὰ ὁποῖα κλόνισαν τὶς ἐπόμενες δεκαετίες (ἔως καὶ σήμερα), τὴν πολιτιστικὴ καὶ κοινωνικὴ ζωὴ τῆς χώρας. Δὲν ἦταν δημοτικιστής, ἀρνιόταν ὅμως καὶ τὴν ἀρχαΐζουσα. Ἐπεδίωξε τὴν ἁπλοποίηση ἀλλὰ καὶ τὸν ἐμπλουτισμὸ τῆς καθομιλουμένης γλώσσας ἔτσι ὥστε ἐθνικὴ γλῶσσα νὰ εἶναι ἐκείνη «ποὺ λαλεῖ τὸ πλέον πεπαιδευμένον τμῆμα τοῦ ἔθνους». Ἡ προσπάθειά του ὡς γλωσσικοῦ νομοθέτου ἀπέτυχε, δημιούργησε ὅμως τὸ ῥεῦμα τοῦ λεγομένου νεολογιοτατισμοῦ.

Οἱ ἀπόψεις γιὰ τὸν Κοραῆ

……….Ὁ Κοραῆς ἀποτέλεσε φορέα νέων ἀντιλήψεων γιὰ τὴν Ἑλληνικὴ διανόηση τοῦ 18ου αἰ. Πνεῦμα φιλελεύθερο καὶ δραστήριο, ἀμφισβήτησε τὸν ἱεροκρατικὸ διανοουμενισμὸ τῶν Φαναριωτῶν καὶ διακήρυξε ὅτι φυσικὸς σύμμαχος τῆς ἁπολυταρχίας, εἶναι ὁ πνευματικὸς σκοταδισμὸς καὶ τῆς ἐλευθερίας, ἡ παιδεία. Τὴν ἀνάπτυξη τῆς θρησκευτικῆς συνειδήσεως, τὴν συνέδεσε μὲ τὴν ἐπιδίωξη μόρφωσης τοῦ κλήρου. Τὴν καθιέρωση σωστῶν πολιτικῶν δομῶν, τὴν ἐξάρτησε ἀπὸ τὴν σωστὴ λειτουργία τοῦ δημοκρατικοῦ πολιτεύματος. Ἡ παιδεία ἦταν γιὰ τὸν Κοραῆ θέμα οὐσίας κι ὄχι νεκροῦ τύπου καὶ τυποποιημένης συσσώρευσης γνώσεων. Ὑμνήθηκε ἀπὸ τοὺς μεταγενέστερους ὡς διαφωτιστὴς τῆς νέας φιλελεύθερης πνευματικῆς γενιᾶς, ἀλλὰ καὶ ἐπικρίθηκε ἐπίσης, διότι δὲν κατόρθρωσε νὰ διασπάσῃ τοὺς δεσμοὺς του μὲ τὴν κοινωνικὴ καὶ πνευματικὴ ἀριστοκρατία τῆς ἐποχῆς του.

……….Ἀπεβίωσε πτωχὸς στὶς 6 Ἀπριλίου τοῦ 1833, σὲ ἡλικία 85 ἐτῶν, χωρὶς ποτὲ νὰ δῇ τὴν ἐλεύθερη Ἑλλάδα. Μέ τό παλαιό ἡμερολόγιο, ἡμερομηνία θανάτου εἶναι ἡ 25η Μαρτίου.

……….Μεταξὺ τῶν πολλῶν σημαντικῶν του ἔργων εἶναι ἡ «Ἑλληνικὴ Βιβλιοθήκη» τὴν ὁποία ξεκίνησε τὸ 1807 καὶ ὁλοκλήρωσε τὸ 1826. Ἀποτελεῖται άπὸ 16 τόμους μὲ ἐπεξεργασμένα καὶ σχολιασμένα κείμενα ἀρχαίων Ἕλλήνων συγγραφέων (Ἰσοκράτους, Πλουτάρχου, Στράβωνος, Ἀριστοτέλους, Ξενοφώντος, Πλάτωνος κ. ἄ.).


Πηγές:

***

Copyright (©) «Ἑλληνικὸ Ἡμερολόγιο»

Αφήστε μια απάντηση