Η ΑΠΟΣΤΑΣΙΑ (ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΙΤΟΥ) ΤΩΝ ΕΝΕΤΩΝ ΕΠΟΙΚΩΝ ΦΕΟΥΔΑΡΧΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΒΕΝΕΤΙΑΣ ΚΑΙ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΚΡΗΤΩΝ

,

Venetian map of Crete, showing the four parts of the island
Βενετικός χάρτης τής Κρήτης με τα τέσσερα μέρη στα οποία χωρίσθηκε.

.

Από την αποστασία των Βενετών εποίκων (9/8/1363) στην Επανάσταση των Καλλέργηδων (ή Καλλεργών)

.

……….Η β΄ βυζαντινή περίοδος στην Κρήτη διήρκεσε από το 961 έως το 1204 όπου συνέβη η άλωση τής Κωνσταντινουπόλεως από τα φραγκικά στρατεύματα τής Δ΄ Σταυροφορίας. Αφού η βυζαντινή αρχή καταλύθηκε, η επικράτεια τής Αυτοκρατορίας διαιρέθηκε και μοιράστηκε ανάμεσα στους κατακτητές. Η Κρήτη περιήλθε στην διοικητική εξουσία τού Βονιφατίου τού Μομφερρατικού, ο οποίος την πώλησε στους Βενετούς γιά ένα ευτελές ποσό προκειμένου να απαλλαγεί από μία κτήση, που τού ήταν ανέφικτο να διοικήσει και να διαχειρισθεί. Έτσι άρχισε γιά το νησί μία νέα περίοδος στυγνής δουλείας· η Βενετοκρατία (1204 – 1669). Η συνέπεια ήταν να ξεσπάσουν αλλεπάλληλες επαναστάσεις που συγκλόνιζαν την Κρήτη γιά αιώνες.

……….Τής επαναστάσεως των Καλλέργηδων (η οποία υπήρξε η τελευταία σοβαρή κατά των Ενετών), προηγήθηκε η αποστασία τού Αγίου Τίτου (1363-1366) η οποία κηρύχθηκε επισήμως στις 9 Αυγούστου τού 1363. Αρχηγοί της ήταν οι Βενετοί φεουδάρχες τής Κρήτης οι οποίοι διαμαρτύρονταν γιά τις φορολογικές καταπιέσεις που τούς επέβαλε η μητρόπολη, θεωρώντας ότι υποτιμούνταν σε σχέση με τούς ευγενείς τής Βενετίας. Η μητρόπολη αγνόησε τα αιτήματά τους με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν σοβαρές αντιδράσεις, Σταδιακά αναδύθηκε η ιδέα τής αυτονομίας.

……….Με την νέα φορολογία τού 1363, δόθηκε το έναυσμα γιά την επανάσταση. Επισήμως εκδηλώθηκε στις 9 Αυγούστου 1363. Αρχηγός της ήταν ο Τίτος Βενιέρ. Οι επαναστάτες κατέλυσαν την βενετική εξουσία, συνέλαβαν τον δούκα Λεονάρδο Δάνδολο με τούς συμβούλους του φυλακίζοντάς τους και εγκαθίδρυσαν αυτόνομη και ανεξάρτητη δημοκρατία υπό την προστασία τού αποστόλου Τίτου. Η σημαία αντικαταστάθηκε και νέος δούκας εξελέγη ο Μάρκος Γραδενίγος, υπό τον τίτλο «Διοικητής και Κόσμος Κρήτης».

……….Οι επαναστάτες θέλοντας να έχουν με το μέρος τους τούς Κρήτες, προχώρησαν σε σημαντικές παραχωρήσεις, υποσχόμενοι ισοτιμία, ισονομία τής ορθόδοξης και τής καθολικής Εκκλησίας στην Κρήτη, κατάργησαν δε τις διατάξεις που απαγόρευαν την χειροτονία ορθοδόξων ιερέων, επέτρεψαν να γίνονται ιεροτελεστίες τού ορθόδοξου τυπικού στον ναό τού Αγίου Τίτου, ενώ πολλοί Βενετοί ασπάστηκαν την Ορθοδοξία. Με τους Βενετούς αποστάτες συνεργάστηκαν οι Καλλέργηδες Ιωάννης, Γεώργιος και Αλέξιος.

……….Μετά την ήττα όμως των Βενετών αποστατών στις 9 Μαΐου 1364, στις 17 Αυγούστου τού ιδίου έτους επικηρύχθηκαν οι Καλλέργηδες, ενώ διατάχθηκε η διάλυση των οικογενειών των πρωταιτίων Γραδενίγων και Βενιέρων με την απέλαση των γυναικών και των παιδιών τους από όλες τις βενετικές κτήσεις τής Μεσογείου. Όλοι απώλεσαν την βενετική ευγένεια κι έχασαν τα φέουδά τους.

……….Τότε οι επικηρυχθέντες Καλλέργηδες κατέφυγαν στην επανάσταση, (γνωστή ως των Καλλεργών), ενώ δεν είχε ακόμα κατασταλεί η αποστασία τού Αγίου Τίτου. Με το μέρος τους πήγαν οι αδελφοί Τίτος και Θεοδωρέλλος Βενιέρ, οι αδελφοί Αντώνιος και Φραγκίσκος Γραδενίγοι, ο Ιωάννης Μολίνος, ο Μάρκος Βονάλες και άλλοι πολλοί. Η επανάσταση των Καλλεργών, ξεκίνησε τον Αύγουστο τού 1364 στον Μυλοπόταμο και επεκτάθηκε γρήγορα στην υπόλοιπη Κρήτη.

……….Οι επαναστάτες πολέμησαν έχοντας ως σύμβολό τους την Βυζαντινή Σημαία προσδίδοντας έτσι στον αγώνα τους εθνικό χαρακτήρα. Ο Αυτοκράτωρ Ιωάννης Ε΄ Παλαιολόγος έπεισε τον μητροπολίτη Αθηνών Άνθιμο να μεταβεί στην Κρήτη με τον εκκλησιαστικό τίτλο τού «Προέδρου Κρήτης». Σε λίγο χρόνο ολόκληρη η Κρήτη ελεγχόταν από τούς επαναστάτες

***

Πηγή: Απόσπασμα από την ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΚΡΗΤΙΚΩΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΩΝ (Βενετοκρατία – τουρκοκρατία) τού Γεωργίου Τ. Τσερεβελάκη, Φιλολόγου.

Επιμέλεια κειμένου : Ἑλληνικὸ Ἡμερολόγιο 

Αφήστε μια απάντηση