ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΕΦΡΑΙΜ ΦΙΛΟΘΕΪΤΟΥ – «ΔΟΚΙΜΑΣΜΕΝΕΣ ΝΟΥΘΕΣΙΕΣ ΣΕ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ» – (ΣΤΑΧΥΟΛΟΓΗΜΑΤΑ) – ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ

,

.

Γιὰ τὴν ταπείνωση

.

Γέροντος Ἐφραὶμ Φιλοθεΐτου.

.

………Ὅλη ἡ ζωὴ τοῦ Χριστοῦ δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ὁ σωστὸς δρόμος, ὁ δρόμος τῆς ταπεινώσεως τῆς ἀγάπης, τῆς συγγνώμης. Ἔχεις ταπείνωση, ἔχεις ἀγάπη, ἔχεις συγγνώμη, εἶσαι παιδὶ τοῦ Θεοῦ, εἶσαι ἀδελφὸς τοῦ Χριστοῦ, εἶσαι μαθητής τοῦ Χριστοῦ, εἶσαι ἄνθρωπος ποὺ θὰ σωθῆς, ποὺ θὰ καθήσης στὰ δεξιὰ Του.

……….Ὁ Χριστός ἀπὸ τὴν Γέννησή του καὶ μέχρι τὴν Σταύρωσή του δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἕνα τρανταχτό μάθημα ταπεινώσεως. Μὲ τὴν ταπείνωση νίκησε ὁ Χριστός τὸν διάβολο. Καὶ ὁ ἄνθρωπος νικήθηκε ἀπὸ τὸν διάβολο μὲ τὸν ἐγωϊσμό του.

……….Ἔτσι καὶ τώρα ὅταν κάνουμε ὑπακοή στὰ σφυρίγματα τοῦ διαβόλου, στοὺς κακοὺς λογισμούς ποὺ μᾶς βάζει, τοὺς ὑπερήφανους, τοὺς ἐγωϊστικούς, τοὺς ἀντιδραστικούς, κ.λπ. φουσκώνουμε. Πάνω στὸ φούσκωμα κάνουμε λάθη στὴ σκέψη, στὴ γλῶσσα, χειρονομοῦμε ἄσχημα καὶ τόσα ἄλλα.

……….Ταπεινωθῆτε τέκνα μου, ἐὰν θέλετε νὰ μὴ παραχωρηθῆτε ἀπὸ τὸν Θεό νὰ πέσετε εἰς πειρασμούς. Ἀναλόγως μὲ τὴν ὑπερηφάνεια ποὺ ἔχομε καὶ οἱ πειρασμοί θὰ μᾶς ἀκολουθοῦν· δὲν θὰ παύσουν οἱ πειρασμοί, ἔως ὅτου ταπεινωθοῦμε ἐν γνώσει καὶ αἰσθήσει τῆς ψυχῆς μας.

……….Μὴν εἶσαι πείσμων, ἀλλὰ ταπεινός· μὴ φρονῆς ὅτι κάτι εἶσαι, διότι αὐτὸ εἶναι ὑπερηφάνεια καὶ τοὺς ὑπερήφανους ὁ Θεὸς τοὺς σιχαίνεται.

……….Ἀγαπήσατε ὁλοψύχως τὴν ταπείνωση, ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην ἀρετήν, διότι αὐτὴ καὶ ἄνευ σωματικῶν κόπων δύναται νὰ μᾶς χαρίση τὴν χάρη τῆς κατὰ Θεὸν υἱοθεσίας.  Ἀντιθέτως δέ, οἱ σωματικοὶ κόποι χωρίς τὴν ἐπίγνωση τοῦ μηδενικοῦ μας, ἀποβαίνουν μάταιοι καὶ ἀνωφελεῖς.

……….Δὲν ὑπάρχει μεγαλύτερο κακὸ ἀπὸ τὸν ἐγωϊσμό· αὐτὸς γεννᾷ ὅλους τοὺς πειρασμούς καὶ τὰ σκάνδαλα καὶ ἀλλοίμονο εἰς ὅποιον τυλίξη· θὰ τὸν παραμορφώση!

……….Κτυπᾶτε τὸν ἐγωϊσμό μὲ ὅλη σας τὴν δύναμη·μάθετε ταπείνωση· κάνετε τὰ ἔργα σας μὲ συντριβή, μὲ πένθος, μὲ τὴν εὐωδία τῆς ταπεινώσεως. Μόνο τὰ ἔργα σας ποὺ ἔχουν ταπείνωση θὰ βραβευθοῦν. Τὰ ἔργα ποὺ τὰ ἔχουν δηλητηριάσει ὁ ἐγωϊσμός καὶ τὸ ἴδιον θέλημα, θὰ τὰ πάρουν οἱ τέσσαρες ἄνεμοι καὶ θὰ τὰ σκορπίσουν ὡσὰν τὰ σκύβαλα καὶ θὰ εὑρεθοῦμε μὲ ἄδεια τὰ χέρια.

……….Ταπεινώσου καὶ μέμφου τὸν ἑαυτό σου. Μὴ δικαιώνεις τὸν ἑαυτό σου, ἔστω καὶ ἄν ἔχῃς ἀπόλυτο δίκαιο, διότι ἡ δικαίωση τοῦ ἑαυτοῦ μας συμβάλλει εἰς τὸ νὰ μὴ θεραπεύεται ἡ νόσος τῆς ψυχῆς μας.

……….Ἀφοῦ ὑπάρχει πόλεμος παιδί μου, μὲ τὸν διάβολο, ἀσφαλῶς θὰ ἔχουμε λογισμούς· ἐφ’ ὅσον ζῇ μέσα μας ὁ παλαιὸς ἄνθρωπος, θὰ ἔχουμε ἀρρωστημένες ἐκδηλώσεις!  Ὅταν ὅμως εἶναι ἄρρωστος κανείς, τοῦ χρειάζεται ὑπομονὴ καὶ ὄχι ἀπελπισία· ἐσὺ διατὶ ἀπελπίζεσαι; Βίαζε τὸν ἑαυτό σου·  ἐνθυμοῦ τὸν θάνατο καὶ τὸ φοβερὸ κριτήριο καὶ ταπεινώσου. Ἀπὸ τὴν ὑπερηφάνεια σοῦ συμβαίνουν τὰ κακά. Ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ θὰ σὲ βοηθήση, ἄν ταπεινωθῆς.

……….Μᾶς λείπει ἡ ταπεινοφροσύνη· ἡ ταπεινοφροσύνη τὸν ἄνθρωπο τὸν κάνει ἀνεκτικό, μακρόθυμο, ὑπομονετικό. Ὅταν δὲν ἔχουμε ὑπομονή, ὅταν δὲν ἔχουμε μακροθυμία, ὅταν δὲν ἔχουμε ἀνοχή, ὅταν δὲν ὑπομένουμε, εἶναι χαρακτηριστικό ὅτι μᾶς λείπουν οἱ βασικώτερες τῶν ἀρετῶν, ἡ ταπεινοφροσύνη καὶ ἡ ἀγάπη, οἱ ὁποῖες μᾶς ὁδηγοῦν πλησιέστερα πρὸς τὸν σκοπό καὶ ὁ σκοπὸς εἶναι ἡ καθαρότης.

……….Ὅταν δὲν ὑπάρχει ἀγάπη πνευματική, γνήσια καὶ ταπεινοφροσύνη, τότε τὸν σκοπό μας δὲν τὸν ἔχουμε φθάσει.

……….Ἡ ταπείνωση γιὰ νὰ ἀποκτηθῆ δὲν εἶναι εὔκολον πρᾶγμα· χρειάζεται πολὺς κόπος καὶ χρόνος. Ὁ ἐγωϊσμὸς διὰ νὰ θανατωθῆ ἀπαιτεῖ θυσία τοῦ ἑαυτοῦ μας. Νὰ ποδοπατήσουμε τὸ ἐγὼ μας καὶ νὰ ἐναγκαλισθμοῦμε τὴν τελεία αὐταπάρνηση τοῦ ἑαυτοῦ μας. Νὰ ἀγαπήσουμε ἐρωτικῶς τὴν ὑπακοὴ καὶ μὲ αἱματηρούς ἀγῶνες, τῇ βοηθείᾳ τοῦ Θεοῦ, θὰ κατορθωθῆ ἡ θανάτωση αὐτοῦ.

……….Νὰ κάνουμε ἀγώνα κατὰ τοῦ ἐγωϊσμοῦ, ὁπλισμένοι μὲ τὴν προσευχή. Τὸ «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με» νὰ μὴν σταματᾶ, ἐὰν εἶναι δυνατόν, νύκτα-μέρα. Ὅταν ἀπουσιάζει ἡ προσευχὴ ἀπὸ τὴν ψυχή, ἡ ψυχὴ γίνεται ἑστία μολύνσεως. Χρειάζεται ἀγώνας γιὰ νὰ δοξάζουμε τὸν Ἅγιο Τριαδικό Θεό καὶ μὲ τὸ σῶμα καὶ μὲ τὸ πνεῦμα.

……….Νὰ προσέξουμε τὴν διαγωγὴ μας, νὰ μὴν εἶναι ἀνάρμοστη, ἀλλὰ νὰ ζοῦμε σεμνὰ καὶ προσεκτικά. Νὰ μὴν κάνουμε κάτι χωρὶς ὑπακοὴ καὶ εὐλογία. Ἕνα πλοῖο δὲν βουλιάζει μόνο ἀπὸ μεγάλο ρῆγμα, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ μικρὲς τρυποῦλες. Ἔτσι καὶ τὰ μικρὰ σφάλματα ἐπαναλαμβανόμενα γίνονται μεγάλος ὄγκος καὶ ἔτσι βουλιάζει τὴν ψυχή μας.

……….Ἡ ταπείνωση ἀποκτᾶται ὅταν ζητᾶμε συγγνώμη, ὅταν ἀποδίδουμε στὸν ἑαυτό μας τὰ σφάλματα. Ἀποκτᾶται ἡ ταπείνωσις μὲ τὸ νὰ ἐξομολογούμεθα καὶ νὰ δεχώμεθα τὶς συμβουλές τοῦ πνευματικοῦ. Τότε ἀποκτοῦμε καὶ τὴν διάκριση ἡ ὁποία εἶναι γέννημα τῆς ταπεινώσεως καὶ ἡ ταπείνωσις γέννημα τῆς ἐξομολογήσεως.


  • Πηγή τὸ βιβλίο: Γέροντος Ἐφραίμ Φιλοθεΐτου.«Δοκιμασμένες νουθεσίες σὲ πνευματικὰ ζητήματα» (Σταχυολογήματα).
  • Ἐκδόσεις,  «Ὀρθόδοξος Κυψέλη». Θεσσαλονίκη 2011.