Η ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΚΑΙ Ο ΜΕΓΑΣ ΚΑΤΑΚΛΥΣΜΟΣ

image1
.

Η Σαμοθράκη και ο «Μέγας Κατακλυσμός»:

Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας κατά την 9η και 8η π. Χ. χιλιετία

.

 

                                                                                                Δρ. Χρήστος Μητσάκης

mitsakis_christos@hotmail.com

.

Οι αρχαίοι Σαμοθράκες και ο «μέγας κατακλυσμός»

.

……….Ο Διόδωρος ο Σικελιώτης (90-30 π. Χ.) στο πέμπτο βιβλίο, παράγραφος 47, του έργου του «Ιστορική Βιβλιοθήκη», μάς παρέχει μία μοναδικής αξίας πληροφορία, η οποία, επειδή αναφέρεται στην απώτερη προϊστορία, εκλαμβάνεται ενδεχομένως ως μυθοπλασία και δεν τυγχάνει, δυστυχώς, της δέουσας προσοχής. Μία όμως προσεκτική ανάγνωση της σχετικής παραγράφου δείχνει πως πρόκειται για την καταγραφή της αρχαιότερης, ίσως και παγκοσμίως, ανάμνησης ιστορικού γεγονότος.

……….Συγκεκριμένα, ο Διόδωρος μάς πληροφορεί ότι οι κάτοικοι της Σαμοθράκης διηγούνταν πως πριν από όλους τους κατακλυσμούς, τους οποίους διασώζει η ιστορική μνήμη των υπολοίπων λαών, συνέβη σε αυτούς «μέγας κατακλυσμός». Σύμφωνα με την διήγησή τους, αιτία του κατακλυσμού αυτού ήταν η άνοδος της στάθμης του Ευξείνου Πόντου, ο οποίος μέχρι τότε ήταν λίμνη, λόγω της αύξησης της εισερχομένης ποσότητας νερού από τους ποταμούς οι οποίοι εκβάλλουν σε αυτόν («το γαρ εν τω Πόντω πέλαγος λίμνης έχον τάξιν μέχρι τοσούτου πεπληρώσθαι διά των εισρεόντων ποταμών»). Η άνοδος της στάθμης του Ευξείνου Πόντου είχε ως συνέπεια την δημιουργία ενός ρεύματος νερού, το οποίο διήλθε αρχικώς από το στόμιο του Βοσπόρου («το μεν πρώτον του περί τας Κυανέας στόματος ραγέντος») και ακολούθως από τον Ελλήσποντο («το ρεύμα λάβρως εξέπεσεν εις τον Ελλήσποντον»).

……….Ακολούθησε η άνοδος της στάθμης της θάλασσας και στην πλευρά του Αιγαίου και η κάλυψη με νερό μεγάλου μέρους του πεδινού τμήματος της Σαμοθράκης («ουκ ολίγην δε και της επιπέδου γης εν τη Σαμοθράκη θάλατταν εποίησε»), αλλά και της ευρύτερης περιοχής. Κάποιοι οικισμοί βρέθηκαν για πάντα κάτω από το νερό («πόλεων κατακεκλυσμένων»), ώστε χρόνια αργότερα να βρίσκουν οι ψαράδες στα δίχτυά τους λίθινα αρχιτεκτονικά μέλη κτιρίων. Οι κάτοικοι της Σαμοθράκης, βλέποντας την στάθμη της θάλασσας να ανέρχεται ολοένα και περισσότερο («θαλάττης αναβαινούσης αεί μάλλον»), κατέφυγαν στα υψηλότερα μέρη του νησιού («υψηλοτέρους της νήσου τόπους»), προσευχόμενοι στους τοπικούς θεούς («εύξασθαι τοις θεοίς τους εγχωρίους»). Σε ανάμνηση της σωτηρίας τους οριοθέτησαν με πέτρες όλη την περίμετρο του νησιού («διασωθέντας κύκλω περί όλην την νήσον όρους θέσθαι της σωτηρίας») και ίδρυσαν βωμούς, στους οποίους συνέχισαν να κάνουν θυσίες μέχρι τουλάχιστον και τα χρόνια του Διοδώρου(«και βωμούς ιδρύσασθαι, εφ’ ών μέχρι του νυν θύειν»).

……….Με βάση τις πληροφορίες αυτές τις οποίες διασώζει ο Διόδωρος, εξάγεται το συμπέρασμα πως ο περιγραφόμενος αυτός κατακλυσμός διαφέρει από τους άλλους ιστορούμενους κατακλυσμούς (π.χ. Δευκαλίωνος, Νώε), αφού δεν ήταν το αποτέλεσμα μίας περιόδου εντόνων βροχοπτώσεων, ούτε και τα νερά του αποτραβήχτηκαν αργότερα, οπότε και θα μπορούσε να θεωρηθεί ως μία εκτεταμένη πλημμύρα και μόνον. Αντιθέτως, ο συγκεκριμένος αυτός κατακλυσμός κάλυψε μονίμως τεράστιες εκτάσεις ξηράς, λόγω της σταδιακής και μεγάλης ανόδου της θάλασσας.


Ολόκληρο το κείμενο μπορείτε να διαβάσετε στο:www.e-istoria.com

Αφήστε μια απάντηση