ΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ ΕΥΕΡΓΕΤΕΣ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΚΑΙ «Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΩΤΙΣΜΟΣ»

 

Νικόλαος Ζωσιμᾶς 1758-1842 . Ἔργο τοῦ Νικηφόρου Λύτρα.

..

Ἡ σημασία τῆς διαμόρφωσης μιᾶς ἐθνικῆς παιδείας στὰ πλαίσια τῆς προσπάθειας γιὰ τὴν ἐθνικὴ ἀποκατάσταση

.

……….«Τὸ φαινόμενο τῶν εὐεργεσιῶν ἀπόκτησε στὸν Ἠπειρωτικὸ χῶρο ἰδιαίτερες διαστάσεις ποὺ ὅμοιές της δὲν ἐμφανίσθηκαν σὲ κανένα ἄλλο σημεῖο τῆς Ἑλλάδος. Δὲν ἦταν μόνο ὁ  μεγάλος ἀριθμὸς τῶν εὐεργετῶν καὶ τῶν εὐεργεσιῶν, ἀλλὰ καὶ ἡ ποιότητα καὶ τὸ ὅραμα τῶν σχεδίων τους ποὺ προσδίδουν μία ξεχωριστὴ αἴγλη στοὺς Ἠπειρῶτες εὐεργέτες.

……….Οἱ εὐεργεσίες ξεκίνησαν χρονικὰ ἀπὸ τὰ τέλη τοῦ 16ου αἰῶνα, χωρὶς νὰ ἀποκλείονται καὶ κάποιες προηγούμενες ἀτομικὲς προσπάθειες. Οἱ Ἠπειρῶτες ποὺ ἦταν συγκεντρωμένοι κυρίως στὴν Μόσχα, θὰ ξεκινήσουν μία μεγάλη προσπάθεια γιὰ τὴν τόνωση τῆς πνευματικῆς ζωῆς τῆς Ἠπείρου καὶ τῶν ὑπόλοιπων ἑλληνικῶν περιοχῶν καθ’ ὅλη τὴν διάρκεια τοῦ 19ου αἰῶνα. Ἐπὶ πλέον θὰ δραστηριοποιηθοῦν ἔντονα γιὰ τὴν ἐθνικὴ ἀποκατάσταση τῶν Ἑλλήνων καὶ θὰ πρωτοστατήσουν στὶς ἐπαναστατικὲς κινήσεις.

……….Στὸν χῶρο τῆς παιδείας θὰ δραστηριοποιηθοῦν πάμπολλοι Ἠπειρῶτες ἔμποροι, οἱ ὁποῖοι ἐκτὸς ἀπὸ τοὺς ἀναγκαίους οἰκονομικοὺς πόρους διέθεταν καὶ ὅραμα ποὺ συχνὰ ξεπερνοῦσε τὴν ἐποχὴ τους. Οἱ Βορειοηπειρῶτες ἔχοντας ὡς ἐμπορικὸ ἄξονα τὴν πόλη τῆς Κορυτσᾶς, συναλλάσσονται μὲ τὴν Ἀγγλία, τὴν Γαλλία, τὴν Ἐλβετία, τὴν Ὀλλανδία καὶ μὲ τὶς ἄλλες περιοχὲς τῆς Αὐτοκρατορίας.

……….Εἶναι χαρακτηριστικὸ ὅτι ἐξαιτίας τοῦ μεγάλου ὄγκου τῶν ἐμπορικῶν συναλλαγῶν μὲ τὴν Βρετανία, στὴν Κορυτσᾶ λειτούργησε ὑποπροξενεῖο γιὰ τέσσερα χρόνια (1858-1862)… Χαρακτηριστικὴ γιὰ τὴν σημασία ποὺ ἔδιναν οἱ Κορυτσαῖοι στὴν ἐκπαίδευση εἶναι καὶ τὸ γεγονός τῆς ἵδρυσης ἑνὸς κοινοτικοῦ ταμείου γιὰ τὴν ἐκπαίδευση (τοῦ «Λάσσου»), ὅπου οἱ πλούσιοι ἔμποροι ἀλλὰ καὶ οἱ ὑπόλοιποι κάτοικοι κατέθεταν τὶς οἰκονομίες τους γιὰ τὴν συντήρηση καὶ ἐνίσχυση τῶν ἐκπαιδευτικῶν ἱδρυμάτων τῆς πόλης.

……….Οἱ ἵδιοι αὐτοὶ  ἔμποροι θὰ κατανοήσουν σύντομα τὴν σημασία τῆς διαμόρφωσης μιᾶς ἐθνικῆς παιδείας στὰ πλαίσια τῆς προσπάθειας γιὰ τὴν ἐθνικὴ ἀποκατάσταση. (Κυριαρχεῖ) στὴν γενικὴ συνείδηση (ἡ) ταύτισις τῶν ἐθνικών ἰδεωδῶν μὲ τὴν πολιτισμικὴ ἀκτινοβολία, καθώς καὶ (ἡ συνειδητοποίησις) τῆς ἑλληνικῆς ἀστικῆς τάξης ὅτι ἡ οἰκονομική της θέση δὲν μποροῦσε νὰ διατηρηθῇ χωρὶς νὰ ἀναπαραχθεῖ μία εἰδικευμένη κοινωνικὴ ὀμάδα μὲ εὐρύτερες πρακτικὲς οἰκονομικὲς γνώσεις καὶ καλύτερη κλασικὴ θεωρητικὴ παιδεία μέσα στὶς συνεχῶς διευρυμένες οἰκονομικὲς καὶ κοινωνικὲς συνθῆκες.

Ὁλόκληρο τὸ κείμενο μπορεῖτε νὰ διαβάσετε στό:  www.e-istoria.com

Στὸ ἀκόλουθο ὀπτικοακουστικό, ὁ Ῥένος Ἀποστολίδης περιγράφει μὲ τὸν ἐξαιρετικό του λόγο, τὸ ἔργο τῶν Ζωσιμάδων.

Αφήστε μια απάντηση