Αρχείο κατηγορίας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

ΝΥΓΜΟΙ ΕΥΘΥΝΤΗΡΙΟΙ-ΛΟΥΚΙΑΝΟΣ Ο ΣΑΜΟΣΑΤΕΥΣ-«ΕΓΚΩΜΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ»

,

Φανταστικὴ ἀπεικόνησις τοῦ Λουκιανοῦ.  Ἐπεξεργασία εἰκόνας Ἑ.Ἡ.
Φανταστικὴ ἀπεικόνησις τοῦ Λουκιανοῦ. Ἐπεξεργασία εἰκόνας Ἑ.Ἡ.

 

Λουκιανός ο Σαμοσατεύς

«Εγκώμιο γιά την Πατρίδα»

 

Αθανάσιος Α. Τσακνάκης

 Θεολόγος – Φιλόλογος

 

«…Στην εισαγωγή τού λόγου του, ο Λουκιανός προβαίνει σε μία πανάρχαια διαπίστωση, την οποία στην συνέχεια θα αιτιολογήσει και θα τεκμηριώσει με πληρότητα. Η πατρίδα είναι το «γλυκύτερο» και το «πιό ευχάριστο» από όλα τα αγαθά τής ζωής των ανθρώπων και, ως τέτοιο, εύλογα είναι και το «πιό σεβαστό» και το «πιό θεϊκό» ταυτόχρονα. Σε σοβαρό σφάλμα υποπίπτει όποιος εκλάβει ως «απόλυτη», άρα και εν μέρει ή εξ ολοκλήρου «απαράδεκτη», την θέση τού συγγραφέα, δηλώνοντας – προς υπεράσπιση τής διαφωνίας του – ότι από πολλούς ανθρώπους κάποια άλλα αγαθά θεωρούνται γλυκύτερα και πιό ευχάριστα. Συνέχεια ανάγνωσης ΝΥΓΜΟΙ ΕΥΘΥΝΤΗΡΙΟΙ-ΛΟΥΚΙΑΝΟΣ Ο ΣΑΜΟΣΑΤΕΥΣ-«ΕΓΚΩΜΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ»

ΝΥΓΜΟΙ ΕΥΘΥΝΤΗΡΙΟΙ – ΡΙΑΝΟΣ Ο ΚΡΗΤΙΚΟΣ – ΑΤΑΥΤΙΣΤΟ ΠΟΙΗΜΑ

 

Hercules at the crossroads ( 1675-1680).Annibale Carracci for the Camerino of the Palazzo Farnese, Rome c. 1595
«Ο Ηρακλής στο σταυροδρόμι». Δημιουργία τού Αννίβα Καράτσι – Παλάτσο Φαρνέζε – Ρώμη (Hercules at the crossroads ( 1675-1680).Annibale Carracci for the Camerino of the Palazzo Farnese, Rome c. 1595)

ΝΥΓΜΟΙ ΕΥΘΥΝΤΗΡΙΟΙ – ΡΙΑΝΟΣ Ο ΚΡΗΤΙΚΟΣ – ΑΤΑΥΤΙΣΤΟ ΠΟΙΗΜΑ

 

Αθανάσιος Α. Τσακνάκης
Θεολόγος – Φιλόλογος

(…) «…Συναρπαστικά επίκαιρο – εάν όχι σαφώς διαχρονικόκαι κατ’ εξοχήν διδακτικό, το ευσύνοπτο ποίημα τού Ριανού προβάλλει ένα ψυχολογικό και κοινωνιολογικό πρόβλημα, πηγή τού οποίου είναι Συνέχεια ανάγνωσης ΝΥΓΜΟΙ ΕΥΘΥΝΤΗΡΙΟΙ – ΡΙΑΝΟΣ Ο ΚΡΗΤΙΚΟΣ – ΑΤΑΥΤΙΣΤΟ ΠΟΙΗΜΑ

ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ: A) «ΠΕΡΙ ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ» ΠΑΡΑΙΝΕΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣ ΝΙΚΟΚΛΕΑ – B) ΟΙ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΦΙΛΙΠΠΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ.

,

Ισοκράτης

,

Ι Σ Ο Κ Ρ Α Τ Η Σ

α. Περί βασιλείας

β. Οι επιστολές προς τον Φίλιππο και τον Αλέξανδρο

 

Εισαγωγή, μετάφραση, σχόλια και παραρτήματα:

Αθανάσιος Α. Τσακνάκης Φιλόλογος – Θεολόγος

Ξάνθη 2012

Επιλεγμένο απόσπασμα

 

 «Περί βασιλείας»

Το πρώτο ισοκρατικό κείμενο τού παρόντος βιβλίου είναι ένας «παραινετικός λόγος», ο οποίος έχει την τυπική δομή και εξωτερική μορφή των ρητορικών λόγων εκείνης τής εποχής. Είναι γνωστός ως λόγος «Περί βασιλείας» ή «Περί τού πώς δει βασιλεύειν» ή ως επιστολή «Προς Νικοκλέα». Το περιεχόμενό του αφορά την «βασιλική τέχνη», δηλαδή την τέχνη τής σωστής διοίκησης μιάς πόλης- κράτους και τής επιτυχούς άσκησης των πολιτικών εξουσιών (βλέπε και στα παραρτήματα ΣΤ΄ και Ζ΄).

Η επιστολή γράφτηκε και στάλθηκε στον Νικοκλή γύρω στο 370 π.Χ. Δύο χρόνια αργότερα, ο ίδιος παραλήπτης έλαβε από τον Ισοκράτη ακόμη ένα έργο, το «Νικοκλής ή Κύπριοι», στο οποίο γίνεται αναφορά στις υποχρεώσεις που έχουν οι υπήκοοι απέναντι στον βασιλιά και στο κοινωνικό σύνολο. Γιά τούτα τα δύο συμβουλευτικά έργα ο Νικοκλής έστειλε ως αμοιβή στον Ισοκράτη το υπέρογκο ποσό των είκοσι ταλάντων. Ο Νικοκλής υπήρξε βασιλιάς τής Σαλαμίνας, μιάς πλούσιας και γνωστής κυπριακής πόλης. Ήταν γιός τού βασιλιά Ευαγόρα, Συνέχεια ανάγνωσης ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ: A) «ΠΕΡΙ ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ» ΠΑΡΑΙΝΕΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣ ΝΙΚΟΚΛΕΑ – B) ΟΙ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΦΙΛΙΠΠΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ.

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ και ΣΑΛΟΥΣΤΙΟΣ «ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΑ»

..

Ορκωμοσία Κοινοβουλίου
Ορκωμοσία Κοινοβουλίου

.

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ  και  ΣΑΛΟΥΣΤΙΟΣ

 Π  ο  λ  ι  τ  ε  ύ  μ  α  τ  α

.

 Εισαγωγή, μετάφραση,

σχόλια και παραρτήματα:

Αθανάσιος Α. Τσακνάκης

Φιλόλογος – Θεολόγος

 Ξάνθη  2012

 

«Όσοι εκπαιδεύουν τους ιδιώτες, αυτούς μόνον ωφελούν. Αν, όμως, κάποιος προέτρεπε τους κυβερνήτες τού πλήθους να γίνουν ενάρετοι, θα ωφελούσε και τους δύο: και τους δυνάστες και τους υπηκόους τους…».

ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ, Περί Βασιλείας,

«Γι’ αυτό, λοιπόν, όσοι θεσπίζουν νόμους και γραπτούς κανόνες γιά οτιδήποτε, το δεύτερο, που πρέπει να κάνουν μετά από αυτό, είναι να μην αφήνουν ούτε άτομο ούτε σύνολο ατόμων να κάνει κάτι ενάντια σ’ αυτούς…».

ΠΛΑΤΩΝ, Πολιτικός,

«Λένε ότι ο λύκος δεν κρατιέται από τ’ αυτιά, αλλά τον λαό και την πόλη πρέπει κυρίως από τ’ αυτιά να τους οδηγούμε και όχι όπως μερικοί, αγύμναστοι στον λόγο, που αναζητούν λαβές άμουσες και άτεχνες μέσα στο πλήθος, και το σύρουν από τις κοιλιές με τις διασκεδάσεις και με τις χρηματικές παροχές, ή προετοιμάζουν πυρρίχιους χορούς και θεάματα με μονομάχους, πάντοτε δημαγωγώντας ή μάλλον δημοκοπώντας…».

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ, Πολιτικά Παραγγέλματα.

«Οι αρετές προέρχονται από την ορθή πολιτεία, την καλή ανατροφή και την παιδεία. Οι κακίες προέρχονται από τ’ αντίθετα…».. Συνέχεια ανάγνωσης ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ και ΣΑΛΟΥΣΤΙΟΣ «ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΑ»

Ο ΚΩΔΙΚΑΣ ΤΗΣ ΑΡΕΤΗΣ ΤΩΝ ΠΥΘΑΓΟΡΕΙΩΝ

 

.

Αθανάσιος Α. Τσακνάκης.

.

 Ο  Κώδικας τής  Αρετής των  Πυθαγορείων

.

.

Α΄ ΜΕΡΟΣ 

Θεσσαλονίκη  2006

Στην Γεωργία, την Βασιλική,

την Μαρία και τον Γεώργιο.

 

Α.Τ.

Αντί προλόγου…

«Αρετή, λοιπόν, τής ψυχής θα ήταν η τελειότητα και η αρμονία τής ζωής, η ακριβέστατη και καθαρότατη ενέργεια τού λόγου και τού νου και τής διανόησης, ενώ τα έργα τής αρετής ας θεωρούνται κυρίως αγαθόμορφα, κάλλιστα, πνευματικά, σπουδαία, πλήρη μεσότητας, με συμμετοχή στην καλή περίσταση, πρωτοποριακά, με στόχο προς τον άριστο σκοπό, χαριτωμένα». Συνέχεια ανάγνωσης Ο ΚΩΔΙΚΑΣ ΤΗΣ ΑΡΕΤΗΣ ΤΩΝ ΠΥΘΑΓΟΡΕΙΩΝ

ΦΑΕΣΦΟΡΑ ΕΡΑΝΙΣΜΑΤΑ-ΗΛΙΟΔΩΡΟΣ Ο ΕΜΕΣΗΝΟΣ, «ΑΙΘΙΟΠΙΚΑ»

,

«Ὁ Λόγος» . Δημιουργία τοῦ Σὲρ Λῶρενς Ἄλμα Ταντέμα . (The Discourse – Sir Lawrence Alma-Tadema).

,

Αθανάσιος Τσακνάκης

Θεολόγος – Φιλόλογος

 

 Φ α ε σ φ ό ρ α     Ε ρ α ν ί σ μ α τ α

 

Σύναγμα Α΄

 

Τα «Φαεσφόρα Ερανίσματα» φιλοδοξούν να αποτελέσουν μία συλλογή από ευσύνοπτα χωρία και ρητά Ελλήνων, Λατίνων, Ιταλών, Ισπανών και Πορτογάλων διανοουμένων, μεταφρασμένα – όπου κρίνεται απαραίτητο – ή μεταγλωττισμένα, αναλόγως, στην νέα ελληνική γλώσσα. Η συλλογή είναι διαρθρωμένη σε «Συνάγματα», καθένα εκ των οποίων φιλοξενεί αποσπάσματα και αποφθέγματα ενός πνευματικού δημιουργού. Την παρουσίαση εμπλουτίζουν ενίοτε βιογραφικά στοιχεία, διευκρινιστικά σχόλια και διαφωτιστικές αναλύσεις. Σκοπός των «Φαεσφόρων Ερανισμάτων» είναι η τέρψη των αναγνωστών, αλλά και η αφύπνιση τής διάνοιάς τους. Η ηλεκτρονική ή έντυπη αναπαραγωγή και διάδοσή τους, καθώς και η τυχόν μετάφρασή τους σε άλλες γλώσσες, επιτρέπεται υπό τον απαρέγκλιτο όρο τής αυστηρής διατήρησης τής απόλυτης ακεραιότητας τού περιεχομένου των «Συναγμάτων».

Ηλιόδωρος ο Εμεσηνός, «Αιθιοπικά»

Βιογραφικά Στοιχεία

Ελάχιστα στοιχεία διαθέτουμε γιά τον Ηλιόδωρο. Εικάζεται ότι έζησε είτε κατά τον δεύτερο είτε κατά τον τρίτο μετά Χριστόν αιώνα. Ο ίδιος αναφέρει ότι καταγόταν από την Έμεσα – το σημερινό Χομς – τής Συρίας, ήταν γιός τού Θεοδοσίου και προερχόταν από οικογένεια ιερέων τού Ηλίου. Το όνομά του, μαζί με εκείνα τού Χαρίτωνος, τού Ξενοφώντος τού Εφεσίου, τού Αχιλλέως Τατίου και τού Λόγγου, δικαίως συγκαταλέγεται μεταξύ των καλουμένων «πατέρων» τού ευρωπαϊκού μυθιστορήματος.

Εργογραφικά Στοιχεία

Ο Ηλιόδωρος είναι ο συγγραφέας των «Αιθιοπικών» ή «Των περί Θεαγένην και Χαρίκλειαν», τού χρονολογικώς τελευταίου εκ των σωζόμενων μυθιστορημάτων τής αρχαίας ελληνικής εποχής. Το έργο του είναι χωρισμένο σε δέκα «βιβλία», δηλαδή μέρη, και διηγείται τον φλογερό και ακατανίκητο έρωτα τού ρωμαλέου Θεαγένη, ενός νεαρού Θεσσαλού άρχοντα, και τής πανέμορφης Χαρίκλειας, θυγατέρας τού βασιλιά των Αιθιόπων. Η ανάπτυξη τού κεντρικού θέματος διανθίζεται από ένα πλήθος περιπετειών – ναυαγίων, απαγωγών, πολέμων, περιπλανήσεων, πειρασμών, ονείρων και λοιπών – κοσμείται από θελκτικές περιγραφές τοπίων, πόλεων, λαών, τελετών και ανθρώπινων χαρακτήρων και αντικατοπτρίζει τις πλούσιες γνώσεις τού δημιουργού του σε θέματα γεωγραφίας, λαογραφίας, ψυχολογίας και φιλοσοφίας. Η έκπληξη και ο αιφνιδιασμός τού αναγνώστη, όπως επίσης οι ανατροπές και τα απρόβλεπτα, αποτελούν σημαντικά στοιχεία τού μυθιστορήματος. Αρκετοί ερμηνευτές, όχι άδικα, διέγνωσαν ένα συμβολικό υπόβαθρο στην δομή και στην εξέλιξη τής διήγησης: τον επίγειο αγώνα τής ανθρώπινης ψυχής που επιζητά την επουράνια τελείωση.

Γιά την νεοελληνική μετάφραση των αποσπασμάτων τού παρόντος Συνάγματος χρησιμοποιήθηκε το αρχαιοελληνικό κείμενο τής έκδοσης Héliodore – Les Éthiopiques, Les Belles Lettres, Paris, 1960.

Σημείωση: οι εντός παρενθέσεως τρεις αριθμοί, που συνοδεύουν όλα τα χωρία, παραπέμπουν αντίστοιχα στο ανάλογο βιβλίο (μέρος), κεφάλαιο και παράγραφο τού έργου.

Ηλιοδώρου τού Εμεσηνού εκ των «Αιθιοπικών»

Συνέχεια ανάγνωσης ΦΑΕΣΦΟΡΑ ΕΡΑΝΙΣΜΑΤΑ-ΗΛΙΟΔΩΡΟΣ Ο ΕΜΕΣΗΝΟΣ, «ΑΙΘΙΟΠΙΚΑ»

ΕΡΑΣΙΝΩΔΥΝΑ ΑΝΑΛΕΚΤΑ-ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ Ο ΑΒΔΗΡΙΤΗΣ-«ΕΥΘΥΜΙΑ» [ΜΙΑ ΒΑΣΙΚΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ, ΘΕΜΕΛΙΟ ΤΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ]

,

,

Αθανάσιος Α. Τσακνάκης

Θεολόγος – Φιλόλογος

,

Ερασινώδυνα Ανάλεκτα

Διατριβή Δ΄

 

……….Τα «Ερασινώδυνα Ανάλεκτα» φιλοδοξούν να αποτελέσουν μία συλλογή από λιγότερο γνωστά στο ευρύ κοινό, εκλεκτά κείμενα, κυρίως τής Ελληνικής, τής Λατινικής, τής Ιταλικής, τής Ισπανικής και τής Πορτογαλικής Γραμματείας, μεταφρασμένα – όπου κρίνεται απαραίτητο – ή μεταγλωττισμένα, αναλόγως, στην νέα ελληνική γλώσσα, και εμπλουτισμένα με κατατοπιστικές εισαγωγές, διευκρινιστικά σχόλια και βοηθητικά παραρτήματα. Σκοπός τους είναι η τέρψη των αναγνωστών, αλλά και η αφύπνιση τής διάνοιάς τους, η γνωριμία των Ελλήνων και των ελληνομαθών με τον πλούτο τού ευρωπαϊκού μεσογειακού πνεύματος, αλλά και η έμπρακτη αποδόμηση τής υστερόβουλης θεωρίας περί τού «ανεπίκαιρου» ή «δυσπρόσιτου» χαρακτήρα αυτών των κειμένων. Η ηλεκτρονική ή έντυπη αναπαραγωγή και διάδοσή τους, καθώς και η τυχόν μετάφρασή τους σε άλλες γλώσσες, επιτρέπεται υπό τον απαρέγκλιτο όρο τής αυστηρής διατήρησης τής απόλυτης ακεραιότητας τού περιεχομένου των Διατριβών. Συνέχεια ανάγνωσης ΕΡΑΣΙΝΩΔΥΝΑ ΑΝΑΛΕΚΤΑ-ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ Ο ΑΒΔΗΡΙΤΗΣ-«ΕΥΘΥΜΙΑ» [ΜΙΑ ΒΑΣΙΚΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ, ΘΕΜΕΛΙΟ ΤΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ]

Η ΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΟΦΙΣΤΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ «ΔΙΚΑΙΟ ΤΟΥ ΙΣΧΥΡΟΤΕΡΟΥ»

 

Στήλη μὲ τὸ ψήφισμα τῶν Σαμίων Ἀνάγλυφη ἐνεπίγραφη στήλη (ἀντίγραφο τοῦ πρωτοτύπου), μὲ τὸ τιμητικὸ ψήφισμα τῶν Σαμίων, στὴν ὁποία ἀπεικονίζεται ἡ Ἥρα καὶ ἡ Ἀθηνᾶ - πολιοῦχος Σάμου καὶ Ἀθηνῶν ἀντίστοιχα - νὰ συνδέονται μὲ χειραψία. Σύμφωνα μὲ τὴν ἐπιγραφή, ὁ δῆμος τῶν Ἀθηναίων τιμᾶ τοὺς Σαμίους, λόγῳ τῆς παραμονῆς τους στὴν συμμαχία παρὰ τὴν ἥττα τοῦ ἀθηναϊκοῦ στόλου στοὺς Αἱγὸς Ποταμοῦς ἀπὸ τοὺς Σπαρτιᾶτες. (405-402 π.Χ.) Μουσεῖο Ἀκροπόλεως.
Στήλη μὲ τὸ ψήφισμα τῶν Σαμίων.  Ἀνάγλυφη ἐνεπίγραφη στήλη (ἀντίγραφο τοῦ πρωτοτύπου), μὲ τὸ τιμητικὸ ψήφισμα τῶν Σαμίων, στὴν ὁποία ἀπεικονίζεται ἡ Ἥρα καὶ ἡ Ἀθηνᾶ – πολιοῦχος Σάμου καὶ Ἀθηνῶν ἀντίστοιχα – νὰ συνδέονται μὲ χειραψία. Σύμφωνα μὲ τὴν ἐπιγραφή, ὁ δῆμος τῶν Ἀθηναίων τιμᾶ τοὺς Σαμίους, λόγῳ τῆς παραμονῆς τους στὴν συμμαχία παρὰ τὴν ἥττα τοῦ ἀθηναϊκοῦ στόλου στοὺς Αἱγὸς Ποταμούς ἀπὸ τοὺς Σπαρτιᾶτες. (405-402 π.Χ.) Μουσεῖο Ἀκροπόλεως.

……….Εἷναι γνωστὸ ὅτι ἀπὸ ἐνωρὶς ὁ ὅρος «σοφιστής», ἀπέκτησε δυσφημηστικὸ περιεχόμενο, κυρίως έπειδὴ οἱ μεταγενέστεροι ἀντλοῦν τὴν γνώση γι’αὐτοὺς  βασικὰ ἀπὸ τοὺς διαλόγους τοῦ Πλάτωνος, τοῦ μεγαλυτέρου τους ἀντιπάλου. Σήμερα βέβαια δὲν εἶναι πιὰ πολλοὶ ἐκεῖνοι ποὺ πιστεύουν ὅτι οἱ Σοφιστὲς ἦταν συνειδητοὶ ἀπατεῶνες, ἄνθρωποι χωρὶς ἠθικὲς ἀρχὲς ποὺ προκάλεσαν τὴ διάβρωση τῶν διαφόρων θεσμῶν καὶ ὀδήγησαν τὴν Ἀθήνα τοῦ 5ου αἰῶνα π.Χ. στὴν πολιτικὴ καὶ ἠθικὴ κατάπτωση. Συνέχεια ανάγνωσης Η ΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΟΦΙΣΤΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ «ΔΙΚΑΙΟ ΤΟΥ ΙΣΧΥΡΟΤΕΡΟΥ»