.
……….Στον Αμβρακικό κόλπο κοντά στις εκβολές τού ποταμού Αράχθου είναι το μαρτυρικό χωριό Κομμένο. Απέχει από την Άρτα δέκα επτά χιλιόμετρα. Κατά την Κατοχή έζησε το μεγάλο δράμα τής εκτελέσεως Συνέχεια ανάγνωσης ΙΕΡΟΕΘΝΟΜΑΡΤΥΡΕΣ – Ιερ. ΛΑΜΠΡΟΣ ΣΤΑΜΑΤΗΣ
.
……….Το χωριό Λουτρότοπος αποτελεί ιδιαίτερη κοινότητα, κοντά στα χωριά Γλυκόρριζο και Περάνθη. Όπως σ’ όλα τα χωριά τής Άρτης έτσι κι εδώ καλλιεργούνται τα εσπεριδοειδή. Τού χωρίου αυτού, που παλαιότερα λεγόταν Μπάνη, ήταν εφημέριος ο π. Ζώης Δημητρίου. Συνέχεια ανάγνωσης ΙΕΡΟΕΘΝΟΜΑΡΤΥΡΕΣ – Ιερ. ΖΩΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ
.
……….Ο π. Δημήτριος Καπετάνιος γεννήθηκε στη Θυρέα το 1898. Εδώ μετώκησε η μητέρα του από τούς Πετράδες Διδυμοτείχου μετά τοn θάνατο τού συζύγου της. Μόλις ο νεαρός Δημήτριος συμπλήρωσε τα τριάντα του χρόνια, χειροτονήθηκε ιερεύς. Συνέχεια ανάγνωσης ΙΕΡΟΕΘΝΟΜΑΡΤΥΡΕΣ-Ιερ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΠΕΤΑΝΙΟΣ (+8/8/1943)
.
Ο νεομάρτυς στην κατά κόσμον ζωή του ήταν ναύτης. Μαρτύρησε για τον Χριστό σε ηλικία 18 ετών, όταν τού έκοψαν το κεφάλι οι τούρκοι με σπαθί, στον ιππόδρομο της Κωνσταντινούπολης, στις 8 Αυγούστου 1680. Συνέχεια ανάγνωσης ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΕΣ – ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΖΑΓΟΡΑ ΒΟΛΟΥ
.
.
.
.
.
.
Χριστιανικοὶ χρόνοι – βυζάντιο – τουρκοκρατία – ἡ ἐπανάστασις τοῦ 1821
ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ – ΒΥΖΑΝΤΙΟ
Σὲ ὅλα τὰ σωζόμενα ἔγγραφα τῆς Μονῆς ἀποκαλεῖται: «Ἱερά Μεγάλη Μονὴ καὶ Σεβασμία Βασιλικὴ Μονὴ εἰς ὄνομα τιμωμένη τοῦ Σωτῆρος καὶ ἐπονομαζομένη τοῦ Ἐσφιγμένου» ἤ «Ἱερά Μονὴ τοῦ Φιλανθρώπου Σωτῆρος Χριστοῦ».
Ἀπό τὴν προσηγορία λοιπὸν αὐτή τοῦ «Ἐσφιγμένου» καὶ στὴν καθωμιλουμένη «Σφιγμένου» καὶ «Σιμένου» καὶ ἀπό τὴν τοποθεσία ποὺ βρίσκεται, προφανῶς ἐξάγεται τὸ συμπέρασμα ὅτι πῆρε ἡ Μονὴ τὴν ἐπωνυμία αὐτή ἀπό τὴ θέση μᾶλλον, παρὰ ὅπως ἀναφέρει ἡ παράδοσις ἀπό τὸν Ὅσιο Ἐσφιγμένο ὁ ὁποῖος ὅπως λέγεται ἐζώννυτο μὲ σχοινὶ συνεσφιγμένως.
Ἡ ἀρχαῖα αὐτή Μονὴ ἔμεινε ἐγκαταλειμμένη ἀπό τὸ 830-870, λόγῳ τῶν ἐπιδρομῶν τῶν Ἀγαρηνῶν καὶ μετὰ παρέλευση 40-80 ἐτῶν ἐπανδρώθηκε πάλι.
Σὲ χειρόγραφο τῆς Μονῆς Βατοπαιδίου τοῦ 998 ἡ Μονὴ ἀναφέρεται ὡς «Ἐσφαγμένου». Περὶ τὸ 1005 εἶχε σὲ ἀπόσταση 100 μέτρων κοντὰ στὴ Μονὴ Βατοπεδίου ἐξαίρετο ἐλαιῶνα καλούμενο Ἀγρό.
Τὸ 1016 σὲ ἐγκλητικό γρᾶμμα τοῦ ὁσίου Παύλου Β΄, ὑπογράφει ὡς Ἡγούμενος τῆς Μονῆς Ἐσφιγμένου, ὁ Θεόκτιστος, μὲ τὸν «Πρῶτο» τοῦ Ἁγίου Ὄρους Νικηφόρο, τὸ Βατοπεδινὸ Νικόλαο τὸν Λουτρακηνὸ, τὸν Κύριλλο τῆς Μονῆς Χαρζανᾶ (πέριξ τῶν Ἰβήρων), τὸν Νικηφόρο Σταυρονικῆτα καὶ ἄλλους.
Τὸ 1035 πωλήθηκε στὸν Ἡγούμενό της Θεόκτιστο, χερσαῖα γῆ ἀπό τὸ κοντινὸ Μοναστήρι τῶν Πλακίων, τὸ δὲ 1046, ὁ Ἡγούμενος Ἐσφιγμένου Κύριλλος, ὑπέγραψε τὸ δεύτερο Τυπικὸ τοῦ Κωνσταντίνου Θ΄ τοῦ Μονομάχου.
Μετὰ ἀπό αὐτά ἀποσπάσθηκε μέρος τοῦ ὄρους, ἔπεσε πάνω στὴ Μονὴ καὶ τὴν κατέστρεψε, ὅπως προαναφέρθηκε.
Ἡ Ἱστορία λέει ὅτι: «ἡ Πουλχερία πολλᾶς Ἐκκλησίας καὶ πτωχεῖα, καὶ ξενῶνας τε καὶ Μοναστήρια κτίσασα πᾶσι καὶ τὰς ἀρμοδίους προσόδους βασιλικῶς ἀπένειμεν». Ἀποδεικνύεται λοιπὸν ἡ ἴδρυσις τοῦ Ναοῦ ἀπό τὴν Πουλχερία μὲ τὰ γύρω κελλία, τὰ ὁποῖα καταστράφηκαν ἀπό τὴν κατολίσθηση τοῦ ὄρους καὶ τοὺς ληστοπειρατὲς.
Μὲ αὐτό τὸν τρόπο ἀναγκάστηκαν οἱ Μοναχοὶ νὰ ἀνοικοδομήσουν τὴ Μονὴ τους στὴν εἴσοδο τῆς χαράδρας καὶἀνάμεσα σὲ δύο βουνὰ κοντὰ στὴν θάλασσα, ἡ ὁποῖα διατήρησε τὰ περὶ τῆς Πουλχερίας στὴν μνήμη της.
Ἡ παράδοσις ἀναφέρει ὡς κτήτορες καὶ τὸν Θεοδόσιον Β’ (408—450) τὸν Μικρὸ, ἀδελφό τῆς Πουλχερίας καθῶς καὶ τὴν Εὐδοκία, τὴν σύζυγό του.
Πολὺ παράτολμη θεωρεῖ ὁ Ἡγούμενος τῆς Μονῆς Γεράσιμος Σμυρνάκης, τὴ γνώμη ποὺ ὑποστήριξε κάποιος περιηγητὴς Γερμανὸς Θεολόγος κατὰ τὸ ἔτος 1899, ὅτι κτήτωρ τῆς Μονῆς ὑπῆρξε κάποια ἄλλη Πουλχερία, ἀδελφή τοῦ Ρωμανοῦ Γ’ τοῦ Ἀργυροῦ (1028 —1034), τῆς ὁποῖας ἡ παράδοσις θὰ εἶχε διασώσει τὴν μνήμη, ὅπως ἐπίσης καὶ ἐάν ἐπρόκειτο γιὰ ἄλλη Πουλχερία, τὴ θυγατέρα τοῦ εἰκονομάχου Θεοφίλου.
Ἡ περίμετρος τῆς παλαιᾶς Μονῆς ἦταν 160 ὀργυιές ἤ περισσότερο ἀπό 1 1/2 στάδιο, κατὰ τὸν ἡγούμενο Θεοδώρητο, μὲ ὀκτώ πύργους καὶ τὸ σχῆμα της ἀπό μακρυὰ ἔδινε τὴν ἐντύπωση βασιλικοῦ στέμματος.
Τὸ παλαιὸ Καθολικὸ τῆς Μονῆς, τιμώμενο στὴ μνήμη τῆς θείας Ἀναλήψεως τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν στηριζόταν σὲ τέσσερεις μαρμάρινους κίονες, τὸ δὲ ἔδαφος ἦταν ψηφιδωτὸ μὲ ποικιλόχρωμα ψηφοθετήματα.
Εἶχε δύο νάρθηκες καὶ ἐξωνάρθηκα, περιστύλιο κι ἀπό πάνω τὸ κωδωνοστάσιο μὲ ρολόϊ καὶ δίπλα ἀπό τοὺς νάρθηκες εἶχε δύο παρεκκλήσια, ἕνα τοῦ ἁγίου Δημητρίου καὶ ἕνα τοῦ ἁγίου Νικολάου.
Πρὸς τὸ βόρειο μέρος τοῦ Καθολικοῦ ὑπῆρχε καὶ ἄλλος Ναὸς τιμώμενος στὴν μνήμη τοῦ Γενεσίου τῆς Θεοτόκου μὲ θόλο καὶ περιστύλιο ἐξωνάρθηκα, ὡραῖος καὶ καθ’ ὅλα ἔντεχνος.
Ἧταν ἀρχαιότατο κτίριο ἀλλά εἶχε πλέον ἀποσαθρωθῆ.
Κοντὰ στὸ θόλο, ἦταν ζωγραφισμένη ἡ ἁγία Πουλχερία μὲ βασιλικὴ ἀλουργίδα καὶ κρατώντας στὰ χέρια φιάλη. Ἕνα μόνον θωράκιο τοῦ παλαιοῦ διαστύλου τοῦ Ναοῦ αὐτοῦ σώζεται στὴν κρήνη ἔξω ἀπό τὸ ἀρτοποιεῖο τῆς Μονῆς.
Ὑπῆρχε στὴ Μονὴ φιάλη τοῦ ἁγιασμοῦ, τῆς ὁποῖας ἡ περιφέρεια ἦταν δύο ὀργυιές, καὶ ὁ ὄροφος ὑποστηριζόταν ἀπό δέκα κίονες, χρονολογουμένη ἀπό τὸ μῆνα Μάϊο τοῦ ἔτους 1357, Ἰνδικτιῶνος Γ΄, ἐπί αὐτοκράτορος Ἰωάννου Γ΄ τοῦ Παλαιολόγου.
Ὑπῆρχε ἀκόμη τὸ 1774-1805 καὶ ἔφερε τοὺς ἑξῆς στίχους (μεταφρασμένους ἀπό ρωσσικὸ κείμενο) μὲ τὴν ἀκόλουθη ἕννοια : «Ὁρᾶς, θεατᾶ, τέρψιν καὶ ποικιλίαν τὴν ἐκ μαρμάρων τεχνικῶς σκευασθείσαν. Καὶ τὸν ποιητήν ἡ τάξις καταπλήττει.
Βλέπε πρὸς τούτοις καὶ μυστήριον ξένον, πῶς ὁ καθαρὸς καθάρσιον ἐξαιτεῖται».
Ἐδῶ ἀναγράφουμε τοὺς διασωθέντες ὑπολειπομένους στίχους ὅπως εἶχαν στὸ πρωτότυπο: «θέλων τοιγαροῦν τὸν Ἀδᾶμ ἀποπλύναι καὶ τοὺς ἐξ αὐτοῦ ὅντας ἀναμορφῶσαι | Δειλιῶν ὁ Πρόδρομος τὴν χεῖρα τρέμων, πῶς τῆς κορυφῆς ἄπτεται τοῦ Δεσπότου Ταῦτα βλέπων, ἄνθρωπε, Χριστὸν ἐξύμνει, ὅς ἐτησίως φωτισμὸν νέμει πᾶσι».
Ἤδη στὴν θέση αὐτή ὑπάρχει ἡ νέα φιάλη μὲ θόλο ὑποστηριζόμενο ἀπό κίονες μὲ κιονόκρανα ὅπως καὶ μαρμάρινα θωράκια μὲ λίγα ἀνάγλυφα κοσμήματα.
.
.
![eleovrytissa1[1]](http://eistorias.files.wordpress.com/2013/08/eleovrytissa11.jpg)
.
Τοῦ Κῶστα Παπαδημητρίου
...
……….Ἡ κατανυκτικὴ ἀγάπη τοῦ λαοῦ μας, ἰδιαίτερα πρὸς τὴν Παναγία, ἡ λατρεῖα καὶ ἡ ἀφοσίωση τοῦ Ἕλληνα πρὸς τὴν Θεοτόκο, εἶναι ἀνάλογη πρὸς τὴν ἄπειρη στοργὴ ποὺ ξεχειλίζει ἀπό τὰ μάτια Ἐκείνης πρὸς ὅλον τὸν κόσμο. Συνέχεια ανάγνωσης Η ΜΟΡΦΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΩΣΤΗ ΠΑΛΑΜΑ