Αρχείο κατηγορίας ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

ΜΝΗΜΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ – ΠΑΡΑΛΙΑΚΗ ΛΕΩΦΟΡΟΣ

013.

.

Παραλιακή λεωφόρος

.

Πρόκειται για το δρόμο που δημιουργήθηκε μετά την κατεδάφιση των ανατολικών τειχών και ώθησε τους εύπορους κατοίκους να δη­μιουργήσουν τη συνοικία Πύργοι με μια πληθώρα θαυμάσιων γνωσ­τών επαύλεων όπως: Μοδιάνο, Φερναντέζ, Ποζέλι, Άββοτ, Αλλατίνη, Μεγαβούλη, Χ’’Λαζάρου…

Στη θαυμάσια φωτογραφία διακρίνονται:

Τα κτήρια της Ηλεκτρικής Εταιρίας, ο σχηματιζόμένος λιμένας που αργότερα επιχωματώθηκε και η αρχή του πανέμορφου παραλιακού δρόμου.

.
.
.

Αντί πηγής: Ευχαριστώ τον καλό φίλο Κων. Νίγδελη για την πανέμορφη κασετίνα που φέρει τον τίτλο ”Θεσσαλονίκη 1912-2012: Ψηφίδες μνήμης” και, για την άδειά του προς δημοσίευση εικόνων.

.

.

 .

ΜΝΗΜΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ – ΑΝΩ ΠΟΛΗ

 

012.

.

Κάπου στην άνω πόλη

.

Σοκάκι στο παραδοσιακό τμήμα της πόλης. Πλακόστρωτο και σπίτια με την παραδοσιακή αρχιτεκτονική μορφή του περασμένου αιώνα… Σπίτια με τα σαχνισιά -προεξοχές στους ορόφους, χαγιάτι- στεγασμένο μπαλκόνι και φουρούσια- ξύλινα στηρίγματα… και κάπου εκεί ο πλα­νόδιος πωλητής με το γάιδαρο του.

 

.

.
.

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΣΗΜΕΡΙΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΑ ΙΔΙΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

.

.

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ

ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΣΗΜΕΡΙΝΑ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΑ ΙΔΙΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

 .

(ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΛΛΗΣ ΒΟΡΕΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ)

 .

Γιά μάς τούς Έλληνες καί ιδιαίτερα γιά μάς τούς Μακεδόνες πρόβλημα αν οί αρχαίοι Μακεδόνες πρόγονοί μας ήταν ή όχι ελληνική φυλή ούτε υπήρξε ποτέ, ούτε πρόκειται νά υπάρξει, αφού όλη η ιστορία των Μακεδόνων από τήν αρχαιότητα ώς σήμερα είναι ιστορία Ελλήνων.

Τό όνομά τους Μακεδνοί, Μακεδόνες, Μακέται πού σημαίνει άντρες ψηλοί σάν τίς λεύκες, όπως καί τό όνομα τής χώρας τους Μακετία, Μακεδονία, προέρχεται από μιά πανάρχαια ελληνική λέξη μάκος πού είναι ό δωρικός τύπος τής λέξεως μήκος. Ή λέξη μακεδνός μαρτυρείται ήδη από τούς αρχαιότερους Έλληνες ποιητές καί ιστορικούς συγγραφείς, τόν Όμηρο καί τόν Ηρόδοτο (Οδύσσ. η 106 οιά τε φύλλα μακεδνής αιγείροιο, πβ. Ησύχιο, μακεδνή – μακεδανή· μακρά υψηλή., Ήροδ. 1, 56 τό δέ (ελληνικόν έθνος) πολυπλάνητον κάρτα… εκ δέ τής Ιστιαιήτιδος ώς εξανέστη υπό Καδμείων οίκεε έν Πίνδω Μακεδνόν καλεόμενον).

Τα ονόματα των θεών τους, οι μύθοι καί οι μυθικοί ήρωες, τά μικρά τους ονόματα, τά ονόματα τών μηνών, τά τοπωνύμια καί τό λεξιλόγιο τής διαλέκτου των, όπως μάς τό διέσωσαν οι μεταγενέστεροι συγγραφείς καί Λεξικογράφοι καί Γραμματικοί, είναι όλα πανάρχαια ελληνικά. Καί όλα αυτά δεν τά μαρτυρεί μόνο ή παράδοση, άλλα τά επιβεβαιώνουν καί οι ελληνικές επιγραφές πού βρέθηκαν καί βρίσκονται συνεχώς σέ ολόκληρη την αρχαία Μακεδονία και πού άρχισαν ήδη συγκεντρωμένες νά εκδίδονται.

Αλλά καί από τούς ξένους επιστήμονες όσοι ώς τά τέλη τού περασμένου αιώνα ασχολήθηκαν μέ τούς Μακεδόνες καί τή γλώσσα τους, κανένας δέν είχε διανοηθεί νά αμφισβητήσει τήν ελληνικότητα τής καταγωγής των.

Ήδη στα τέλη τού 17ου αιώνα καί αρχές τού 18ου ονομαστοί γερμανοί φιλόλογοι τής εποχής εκείνης, όπως ό Stolberg (Stolbergius) και ό Lang (Langius) ονομάζουν όλη τή μετακλασική περίοδο τής ιστορίας τής ελληνικής γλώσσας, από τά χρόνια τού Μ. Αλεξάνδρου καί τών διαδόχων του, ώς τούς πρώτους μ.Χ. αιώνες, όχι μόνο ‘Ελληνική Κοινή (Hellenika Communis) ή ελληνιστική γλώσσα (Lingua Macedonica), αλλά καί Μακεδονική γλώσσα (Lingua Hellinica) καί Μακεδονική διάλεκτο (Macedonicus Sermo) δηλαδή τή γλώσσα την οποία ήδη οι μεταγενέστεροι Έλληνες συγγραφείς είχαν ονομάσει κοινή καί την οποία αττικισταί όπως ό Μοίρις τήν διέστελλαν από την Αττική διάλεκτο ονομάζοντάς την απλώς Ελληνική. Σήμερα την ονομάζουμε καί Αλεξανδρινή Κοινή. Έναν αιώνα αργότερα ένας άλλος γερμανός φιλόλογος ό Fr. Sturz έγραφε ολόκληρο βιβλίο μέ τίτλο De Dialecto Macedonica et Alexandrina, Lipsiae 1808, στό οποίο εξετάζεται επίσης ή αλεξανδρινή κοινή, όπως διαμορφώθηκε στα χρόνια της ακμής τών Μακεδόνων καί τού Μ. Αλεξάνδρου καί τών διαδόχων του.

Οι φιλόλογοι αυτοί τονίζουν μέ έμφαση τις μαρτυρίες τών αρχαίων συγγραφέων ότι ή γλώσσα τών Ελλήνων είχεν ώς ξεκίνημα καί αρχή τή Θεσσαλία καί τή καί ότι όλων τών ελληνικών πόλεων καί εθνών ή αρχή πρέπει νά αναχθεί στή Θεσσαλία, τή Μακεδονία, τήν Ήπειρο καί τά γειτονικά μέρη. Πράγματι είναι πολύ γνωστά τά σχετικά αρχαία χωρία. Ο Ηρόδοτος π.χ. τονίζει κατηγορηματικά ότι οι Μακεδόνες είναι ελληνικό Έθνος πού κατοικούσε πρώτα στην περιοχή τής Οσσας καί τού Ολύμπου στήν Ίστιαιώτιδα καί ύστερα διώχτηκε από τούς Καδμείους καί εγκαταστάθηκε στήν Πίνδο μέ τό όνομα Μακεδνόν, όπου μακεδνόν έθνος ονομάζονται οι Λακεδαιμόνιοι, οι Κορίνθιοι, οι Σικυώνιοι, οι Έπιδαύριοι καί οι Τροιζήνιοι). Δέν έχει ό Ηρόδοτος καμιά αμφιβολία ότι οί Μακεδνοί αυτοί μιλούσαν γλώσσα ελληνική. Είναι Έλληνες, μάς λέγει άλλού (ν, 22) όχι μόνο όπως ισχυρίζονται οι ίδιοι, αλλά τυχαίνει νά τό ξέρω καί εγώ (Έλληνας δέ τούτους είναι τούς από Περδίκκεω γεγονότας κατάπερ αυτοί λέγουσι, αυτός τε ούτω τυγχάνω επιστάμενος), ενώ γιά τούς Πελασγούς, τούς οποίους θεωρεί προγόνους τών Αττικών τονίζει ρητά στό προηγούμενο χωρίο (1, 56) ότι δέν ξέρει τίποτα γιά τή γλώσσα τους, γιά την οποία συμπεραίνει από τις μετακινήσεις τους ότι κάποτε ήταν ξένη, βάρβαρη, καί ότι όταν αφομοιώθηκαν από τούς άλλους Έλληνες άλλαξαν καί ή γλώσσα τους καί μιλούσαν ελληνικά (ήντινα δε γλώσσαν ίεσαν οι Πελασγοί ούκ έχω ατρεκέως είπαι). Καί ό Αριστοτέλης επίσης (Μετεωρ. 353 α) τοποθετεί τό ορμητήριο τών παλαιών Ελλήνων (την αρχαία Ελλάδα) στό βορρά, στήν Ήπειρο, στήν περιοχή τής Δωδώνης, ενώ αργότερα ό Πολύβιος διηγείται ότι ένας πρέσβης τών Ακαρνάνων, ό Λυκίσκος, μιλώντας στούς Λακεδαιμονίους ονόμασε τούς Μακεδόνες πρόφραγμα (δηλ. προμαχώνα) τής Ελλάδος καί ότι αυτό είναι κοινή πεποίθηση όλων τών Ελλήνων. Υπάρχει καί ό Όλυμπος, στόν οποίο όλοι οι Έλληνες τοποθέτησαν ό,τι (ιερότερο καί πολυτιμότερο είχαν: τούς θεούς των, από την εποχή τού Ομήρου· Ολύμπιο καί Δωδωναίο ονομάζει τον πατέρα τών θεών, τον Δία καί ολύμπια τά δώματα όλων τών άλλων Θεών. Τό βουνό αυτό όμως είναι τής Μακεδονίας καί ό Στράβων τό ονομάζει πανύψηλο μακεδονικό βουνό (μακεδονικόν όρος μετεωρότατον νιι, 329, απόσπ. 14). Εκεί στούς πρόποδές του βρισκόταν τό Δίον, ή ιερή πόλη τών Μακεδόνων καί βορειότερα, όχι πολύ μακριά, οί Αιγές, ή πρώτη τους πρωτεύουσα. Τώρα τα ερείπιά τους μαζί μέ τά ερείπια καί τής δεύτερής των πρωτεύουσας τής Πέλλας, είναι αψευδείς μάρτυρες τού Ελληνισμού των, όπως καί οί ακμάζουσες ώς σήμερα μακεδονικές πόλεις ή Θεσσαλονίκη (Θεσσαλονίκη τη μακεδονίτιδι γράφει ό Αιλιανός ΝΑ 15 200), ή Βέροια, ή Έδεσσα, καί άλλες. ….

.
.
Ολόκληρο το κείμενο ΕΔΩ
.
.
.

ΜΝΗΜΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ – Η ΠΑΡΑΛΙΑ

.

.

Θαυμάσιο ντοκουμέντο με μια περίεργη χαμηλή λήψη στην οποία απαθανατίζονται τα νέα κτήρια της παραλιακής οδού, τα έργα για τον καλλωπισμό της μετά τις επιχωματώσεις, η γωνίωση της προκυμαίας μπροστά στον Λ. Πύργο, και στο βάθος το καφενείο- εστιατόριο Ερμείο…

.
.
.

Αντί πηγής: Ευχαριστώ τον καλό φίλο Κων. Νίγδελη για την πανέμορφη κασετίνα που φέρει τον τίτλο ”Θεσσαλονίκη 1912-2012: Ψηφίδες μνήμης” και, για την άδειά του προς δημοσίευση εικόνων.

.

.

 .

ΟΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΡΒΑΝΙΤΟΒΛΑΧΩΝ ΣΤΗΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

.

.

ΟΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΡΒΑΝΙΤΟΒΛΑΧΩΝ ΣΤΗΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

.

Του Αστέρη Κουκούδη

Ιεροπηγή, 29 Ιουνίου 2008

.

Τα χρόνια και τα γεγονότα που συνδέονται με την επανάσταση του 1821 αποτέλεσαν μία χρονική και ιστορική καμπή για τη γεωγραφική χωροθέτηση των Αρβανιτόβλαχων στη Βαλκανική. Μέχρι τότε μπορούμε να πούμε πως το μεγαλύτερο μέρος των προγόνων των σημερινών Αρβανιτόβλαχων κινούνταν κυρίως στην Ήπειρο και τη σημερινή κεντρική και νότια Αλβανία. Αν και είναι σίγουρο πως η συνεχής αναζήτηση των αναγκαίων για τα κοπάδια τους  χορτολιβαδικών εκτάσεων και κυρίως χειμαδιών έφερνε, συχνά, ορισμένες αρβανιτοβλάχικες ομάδες μέχρι τις πεδινές εκτάσεις της Θεσσαλίας και της Ρούμελης. Όμως, από τη δεκαετία του 1820, τα φαλκάρια των Αρβανιτόβλαχων εμφανίζονται να εξαπλώνονται σταδιακά, αναζητώντας ευκαιρίες για νέες σταθερότερες εγκαταστάσεις πέρα από την Ήπειρο και την Αλβανία.

Η έλλειψη αξιόπιστων πληροφοριών μας οδηγεί στην υπόθεση πως δεν είχαν σημειωθεί μαζικές μετακινήσεις αρβανιτοβλάχικων πληθυσμών, υπό την μορφή εξόδου, πριν από την πτώση και το θάνατο του Αλή Πασά το 1822, όπως συνέβη με άλλες ομάδες Βλάχων. Θα μπορούσαμε να υποθέσουμε πως οι πληθυσμοί των Αρβανιτόβλαχων δεν αντιμετώπισαν τις καταπιέσεις και τις διώξεις που βίωσαν άλλοι πληθυσμοί και ανάμεσά τους και Βλάχοι, κατά την περίοδο της κυριαρχίας του Αλή Πασά. Αν μάλιστα αναλογιστούμε πως ο Αλή φέρεται να βοήθησε στη δημιουργία του Μπιτσικόπουλου στο Πωγώνι, τότε θα μπορούσαμε να υποθέσουμε πως οι σχέσεις ανάμεσα στο Αλή Πασά και τους Αρβανιτόβλαχους ήταν σχετικά αγαθές. Ο Αλή παρουσιάζεται ως καταχραστής του ζωικού κεφαλαίου αρκετών αντιπάλων του, κυρίως άλλων Τουρκαλβανών μπέηδων αλλά και χριστιανών τσελιγκάδων. Ο F. Pouqueville αναφέρει πως, γύρω στα 1815, ο Αλή Πασά είχε στην κυριότητά του 2.000.000 κεφάλια αξίας 2.000.000 πιάστρων, αριθμοί πιθανότατα υπερβολικοί, όμως σίγουρα ενδεικτικοί. Ο Αλή είχε γίνει ο μεγαλύτερος αρχιτσέλιγκας της επικράτειάς του και σίγουρα χρειαζόταν ικανούς τσοπαναραίους για τη φύλαξή αυτών των κοπαδιών. Το ρόλο αυτό, κατά πάσα πιθανότητα, ανέλαβαν κάποιες ισχυρές και μάλλον πιστές σε αυτόν φάρες Αρβανιτόβλαχων[1].

Όταν πια, από το 1820, ο Αλή Πασάς βρισκόταν σε ανοιχτή πολεμική σύγκρουση με τα στρατεύματα, που είχε στείλει προς εξουδετέρωσή του ο σουλτάνος Μαχμούτ, θα πρέπει να άρχισαν τα προβλήματα και για τους Αρβανιτόβλαχους. Ίσως γιατί βρέθηκαν αντιμέτωποι με τις αρπαγές και τις επιτάξεις των στρατευμάτων των αντιπάλων πλευρών. Τα κοπάδια και οι αγέλες των φορτηγών ζώων ήταν η μόνη παραγωγική περιουσία τους, αλλά ήταν εύκολος στόχος των, συνεχώς, μετακινούμενων στρατευμάτων, τακτικών και ατάκτων. Μπορεί τα καλοκαίρι να βρίσκονταν στην ασφάλεια των βουνών, κατά τη διάρκεια, όμως, των δύο ετήσιων μετακινήσεων και κατά την περίοδο της παραμονής τους στα χειμαδιά ήταν εκτεθειμένοι σε κάθε κίνδυνο. ….
.
.

Ολόκληρο το κείμενο ΕΔΩ
.
.
.

ΜΝΗΜΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ – ΠΕΔΙΟΝ ΤΟΥ ΑΡΕΩΣ

 

.

.

Πεδίον του Άρεως

.

Η μεγάλη αλάνα μπροστά στα κτήρια του Γ’ Σώματος Στρατού η οποία φιλοξένησε την πρώτη αλλά και τις μετέπειτα και μέχρι το 1940 Δ.Ε.Θ. Διακρίνονται από τα αριστερά προς τα δεξιά: η Ροτόντα, το Κεντρικό Νοσοκομείο, η Παλαιά Φιλοσοφική Σχολή, το Δημοτικό Νοσοκομείο και η Ακρόπολη της πόλης.

.

.

.