.

..

.

του Στήβεν Ράνσιμαν

.
Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ Η ΜΟΡΦΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ
.

Η καλή μόρφωση ήταν το ιδανικό κάθε Βυζαντινό. Την α π α ι δ ε υ σ ί α, την έλλειψη πνευματικής καλλιέργειας, την θεωρούσαν ατύχημα και συμφορά, σχεδόν έγκλημα. Τούς άμαθες συνεχώς τούς κορόιδευαν — τον αγροίκο αυτοκράτορα Μιχαήλ Β’, πού ήταν θύμα αναρίθμητων σατιρών, το Σλάβο πατριάρχη Νικήτα, πού ό Κωνσταντίνος Ζ’ τον περιγελούσε, το φιλόσοφο Ιωάννη Ιταλό, πού δεν έχασε ποτέ την ιταλική προφορά του, και τον Κωνσταντίνο Μαργαρίτη, πού ή φρασεολογία του ήταν τόσο χυδαία πού θα νόμιζε κανείς πώς είχε μεγαλώσει τρώγοντας κριθάρι και πίτουρα. Και συγγραφείς, όπως ή Άννα Κομνηνή, συνεχώς εγκωμιάζουν αυτούς πού το πνεύμα τους είναι καλλιεργημένο και έχουν πολλές γνώσεις.

Σε όλη την βυζαντινή ιστορία ή ίλη και ό τρόπος της διδασκαλίας δεν ποικίλλουν και πολύ. Το πρώτο πράγμα πού διδασκόταν ένα παιδί, όταν γινόταν έξι χρονών, ήταν ή γραμματική ή «το ελληνίζειν την γλώσσαν». Μ’ αυτό, εκτός από το διάβασμα και το γράψιμο και την γραμματική και το συντακτικό, όπως τα εννοούμε σήμερα, εξυπακουόταν επίσης μιά γνώση των κλασικών, καθώς και σχόλια στους κλασικούς, ιδίως στον Όμηρο, πού τα έργα του τα μάθαιναν απ’ έξω. Ο Συνέσιος τον 5ο αιώνα μιλάει για την ικανότητα του ανιψιού του να αποστηθίζει τον Όμηρο (μάθαινε πενήντα στίχους την ημέρα ), ενώ ό Ψελλός, από πολύ μικρός, ήξερε ολόκληρη την Ιλιάδα απ’ έξω. Το αποτέλεσμα ήταν ότι όλοι οι Βυζαντινοί ήταν σε θέση να αναγνωρίσουν στίχους το Ομήρου. Η Άννα, πού εξηνταέξι φορές στην «Αλεξιάδα» της αναφέρει στίχους του, σπάνια προσθέτει «το ομηρικόν εκείνο». Ήταν τελείως περιττό. Και τούς άλλους ποιητές τούς διάβαζαν και τούς μάθαιναν, κανένας όμως δεν είχε την ανώτατη αυτή θέση πού διατήρησε ως το τέλος ό Όμηρος….
.

,
.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο στο : www.e-istoria.com
.
.
.

.

.

του Απόστολου Βακαλόπουλου

.

Επιχειρήσεις στο ΒΑ Αιγαίο και οριστική επικράτηση των Τούρκων (1456-1459)

.
Κάπως αργά, κατά τα τέλη του 1456, αρχίζει ή δεύτερη φάση με την δράση του σταυροφορικού στολίσκου, πού είχε οργανώσει ό πάπας Κάλλιστος. Ο Scarampi καταπλέει πρώτα στην Ρόδο με 14 πλοία και κατόπιν προσεγγίζει στην Χίο και στην Λέσβο. Οι Γενουάτες όμως ηγεμόνες των νησιών αυτών Giustiniani και Gattilusi, αρνήθηκαν να πάρουν μέρος στην εκστρατεία εναντίον του σουλτάνου. Αυτό το έκαναν όχι μόνο γιατί φοβούνταν τούς Τούρκους, αλλά — ίσως πολύ περισσότερο — την επικράτηση τής επιρροής των Βενετών στο Αιγαίο, αφού μάλιστα ήταν γνωστό, ότι απ’ όλους τούς Φράγκους μόνον οι Βενετοί έπαιρναν μέρος στην σταυροφορία του πάπα και αυτοί είχαν στα χέρια την διοίκηση του χριστιανικού στόλου. Έπειτα ας σημειωθή ότι πραγματικά οι Βενετοί εποφθαλμιούσαν την Αίνο, Λήμνο και Ίμβρο, κτήσεις των Gattilusi. Για να τις αποκτήσουν μάλιστα, είχαν έλθει σε επαφή και μυστικές διαπραγματεύσεις τον Νοέμβριο του 1456 με τον δυνατό γαιοκτήμονα τής Λήμνου Γεώργιο Παλαιολόγο, τον επονομαζόμενο Δρομοκαϊτη και Κομνηνό, πού προσφέρθηκε να τις καταλάβη εν ονόματι τής Βενετίας, με τον όρο όμως να τις νέμεται σαν δικό του φέουδο. Πιθανόν οι κρυφές αυτές ενέργειες των Βενετών να είχαν γίνει γνωστές στους Γενουάτες ηγεμόνες τής Χίου και τής Λέσβου και να τούς είχαν δυσαρεστήσει και προδιαθέσει εναντίον τής συμμετοχής τους σ’ αυτήν την εκστρατεία, πού άλλωστε φαινόταν και ανεπαρκής για την προστασία των φραγκικών κτήσεων τής Ανατολής. Γι’ αυτούς τούς λόγους οι ηγεμόνες κράτησαν απέναντι των σταυροφόρων ευμενή ουδετερότητα.
.
.
Η συνέχεια του κειμένου ΕΔΩ
.
.
.

.

…

Η ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ ΕΠΙ ΡΩΜΑΪΚΗΣ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑΣ

.

.
Κοινά Βιθυνίας καί Πόντου

.

Τό 64 π.Χ. ό Πομπήιος ίδρυσε τή διπλή επαρχία Βιθυνίας καί Πόντου. Περιλάμβανε τόν Δυτικό Πόντο, τή Βόρεια Παφλαγονία καί τή Βιθυνία. Η Βιθυνία ορίζεται στά Δ. μέ τόν Ρύνδακο καί στά Α. μέ τόν Βιλλαϊο, από τήν Μυσία καί τήν Παφλαγονία αντίστοιχα. Στά Β. βρέχεται από τόν Εύξεινο καί τήν Προποντίδα καί στά Ν. συνορεύει μέ τήν Επίκτητη Φρυγία, μέ όρια τόν Βιθυνικό Όλυμπο καί τόν Σαγγάριο.

Μετά τόν Βιλλαϊο πρός Α. καί ώς τόν Αλυ εκτείνεται ή Παφλαγονία πού πρός Β. βρέχεται από τόν Εύξεινο καί πρός Ν. φθάνει στόν μέσο ρου τού Άλυος, νότια τού οποίου βρίσκεται ή Γαλατία. Ανατολικό όριο είναι οι εκβολές τού Αλυος, Α. τής Σινώπης. Συνέχεια ανάγνωσης Η ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ ΕΠΙ ΡΩΜΑΪΚΗΣ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑΣ →

.

.

του Ηλία Κ. Σβέρκου

.
Εισαγωγή

.

Παράλληλα με την Αθήνα και τη Σπάρτη, η Μακεδονία υπήρξε το ελληνικό κράτος που προκαλούσε και εξακολουθεί να προκαλεί ιστορικό αλλά και γενικότερο ενδιαφέρον. Η άνοδος ενός κράτους γεωργών και κτηνοτρόφων σε πρώτη ελληνική δύναμη κατά τον Δ΄ αιώνα π.Χ., ο ιστορικός ρόλος που έπαιξε ως «πρόφραγμα» (Πολύβιος, ΙΧ 35.1-4) της Νότιας Ελλάδος, αντιμετωπίζοντας τις εισβολές των λαών της Βόρειας Βαλκανικής, η κοσμοϊστορικής σημασίας εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην Ανατολή (η οποία δεν ήταν μόνον έργο μιας στρατιωτικής μεγαλοφυίας αλλά και των Μακεδόνων που τον ακολούθησαν), οι τρεις πόλεμοι κατά των Ρωμαίων, που αποτελούν το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αντιστάσεως στη ρωμαϊκή επέκταση στην Ανατολή, είναι τα τέσσερα στοιχεία που συνθέτουν την ιστορία της Μακεδονίας ως ανεξαρτήτου κράτους και δικαίως προκάλεσαν και προκαλούν αυτό το ιδιαίτερο ιστορικό και γενικό ενδιαφέρον.
Σε αντίθεση προς αυτόν τον εξαιρετικά σημαντικό ιστορικό ρόλο, οι πηγές που διαθέτουμε για την ιστορία των Μακεδόνων έως την ρωμαϊκή κατάκτηση, είναι σχετικά πολύ λίγες. Ως την εποχή του Φιλίππου Β΄, δηλαδή έως το β΄ μισό του Δ΄ αιώνος π.Χ., οι πληροφορίες που διαθέτουμε έχουν στο σύνολό τους περιστασιακό χαρακτήρα, παρατίθενται δηλαδή ως παρεκβάσεις σε έργα που αφορούν την ιστορία των πόλεων-κρατών της Νότιας Ελλάδος. Ιστορικά έργα που πραγματεύονταν την ιστορία της Μακεδονίας, γράφονται από την εποχή του Φιλίππου και αργότερα· από αυτά σώθηκαν όμως ελάχιστα αποσπάσματα ή μόνον οι τίτλοι….
.
.
Η συνέχεια του κειμένου ΕΔΩ
.
.
.