.

.

Διοικητήριο

.

Από τα πλέον σημαντικά κτήρια της πόλης που κτίστηκε σε σχέδια του αρχιτέκτονα Βιταλιάνο Ποζέλιτο 1891.

Έδρα του Βαλή… φιλοξένησε την τουρκική Νομική Σχολή το 1907… τις υπηρεσίες της Γενικής Διοίκησης, του Υπουργείου Βορείου Ελλάδος, του Υπουργείου Μακεδονίας Θράκης…

Το 1955 προστέθηκε ακόμα ένας όροφος.

Αριστερά της φωτογραφίας διακρίνεται το τζαμί του Ρολογιού που καταστράφηκε στην πυρκαγιά του 1917.

.

.

Αντί πηγής: Ευχαριστώ τον καλό φίλο Κων. Νίγδελη για την πανέμορφη κασετίνα που φέρει τον τίτλο ”Θεσσαλονίκη 1912-2012: Ψηφίδες μνήμης” και, για την άδειά του προς δημοσίευση εικόνων.

.

.

.

.

ΔΡΟΜΟΙ ΣΤΗΝ ΕΔΕΣΣΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ

(σύμφωνα με μαρτυρίες περιηγητών)

 .

Γεώργιος Κ. Σταλίδης

 .

Ι. Τοπογραφικό – ιστορικό πλαίσιο

Όπως είναι γνωστό, η πόλη της Έδεσσας, από γεωγραφική και στρατηγική άποψη, είναι χτισμένη σε πολύ σπουδαία θέση.

Βρίσκεται στην Κεντρική Μακεδονία και είναι τοποθετημένη επάνω σ’ ένα ημικυκλικό πλάτωμα, το οποίο σχηματίζεται ανάμεσα στις παρυφές των ορέων Βέρμιο προς τον Νότο, και Βόρας προς Τον Βορρά. Το υψόμετρο της πόλης είναι 307,75 μ.

Το πλάτωμα αυτό, προς τα ανατολικά, διακόπτεται απότομα και σχηματίζει κάθετο βραχώδη γκρεμό ύψους 40-50 μ. Εδώ, στη βάση του κάθετου βράχου, αρχίζει, και απλώνεται ομαλά προς τα ανατολικά, η πεδιάδα που οδηγεί προς τα Γιαννιτσά, τη Θεσσαλονίκη και τον Θερμαϊκό Κόλπο, προσφέροντας έτσι μια άνετη διέξοδο προς τη θάλασσα και μια εύκολη επικοινωνία με την μεγαλύτερη και σημαντικότερη πόλη της Μακεδονίας.

Προς τα δυτικά, μέσω της κοιλάδας τον Εδεσσαίου ποταμού, καθώς και άλλων περασμάτων, παρέχεται διέξοδος προς τη λίμνη Βεγορίτιδα, που είναι μια από τις μεγαλύτερες λίμνες της Μακεδονίας, τις πεδινές εκτάσεις της Εορδαίας, και από εκεί, προς Βορράν, προς τις περιοχές της Φλώρινας και των Σκοπίων.

Η αρχαία πόλη, κατά τους μακεδονικούς χρόνους, βρισκόταν κάτω ακριβώς από τον βράχο, στην περιοχή Λόγγος, ενώ η ακρόπολή της έχει ανιχνευτεί ψηλά στο πλάτωμα, όπου βρίσκεται και η σημερινή πόλη. Επίσης, και κατά τους ρωμαϊκούς και πρωτοχριστιανικούς χρόνους, η πόλη βρισκόταν στον Λόγγο, ενώ, από τα βυζαντινά χρόνια, ένα μέρος της θα πρέπει να είχε μεταφερθεί επάνω στο πλάτωμα. Κατά την Τουρκοκρατία, η πόλη αρχίζει πλέον να αναπτύσσεται στο πλάτωμα από τα ανατολικά προς τα δυτικά.

Η ίδια η πόλη ήταν οχυρωμένη με φυσικό τρόπο από τρεις πλευρές, τη βόρεια, τη νότια και τη δυτική, και, γι’ αυτό, από εδώ μπορούσε κάποιος να ελέγχει τα περάσματα και την πρόσβαση από τα ανατολικά προς τα δυτικά και αντιστρόφως.

Οι περιγραφές των Βυζαντινών χρονογράφων για το κάστρο της Έδεσσας είναι χαρακτηριστικές. Ο Γεώργιος Κεδρηνός τον 11ο αι. αναφέρει: “Φρούριον δε τα Βοδηνά επί πέτρας αποτόμου κείμενον […]“, ενώ ο Ιωάννης Καντακουζηνός γράφει ότι η πόλη: “[…] υπέρ ήμισυ γάρ ύδασι περικλυζομένη, απρόσιτός έστι πολεμίοις διά την λίμνην· το δ’ επίλοιπον τείχεσιν οχυροτάτοις και πύργοις μεγάλοις, έστι δ’ όπου και φάραγξιν αβάτοις περιέχεται […]“…..

.

.

Ολόκληρο το κείμενο ΕΔΩ

.

.

.