ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΗΣ ΚΑΤΩ ΙΤΑΛΙΑΣ
(μέσα από μια εικαστική ματιά)
«ΞΥΛΙΝΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ»
Καθαροδευτέρα, δρώμενη τριλογία με φαλλοφόρια, κούλουμα, χαρταετούς. Ο γιορταστές τραγουδάνε:
«Έφυγεν η Αποκριά,
με γλέντια, με παιγνίδια,
κι εμπήκεν η Σαρακοστή
μ’ ελιές και με κρομμύδια».
Αντιφώνημα από τον άλλο χορό:
«Τ’ ακούτε τι παρήγγειλεν,
η Καθαρή Δευτέρα;
Πεθαίν’ ό κρέος, πέθανε,
ψυχομαχάει ό Τύρος,
σηκώνει ό Πράσος την ουρά
κι ό Κρέμμυδος τα γένια».
Και παίρνει την απάντηση:
«Εψώφησε ό Λουκάνικος,
ψυχομαχάει ό Τύρος,
κι η Βρούβα, η παλιόβρουβα,
στέκεται στην καβάλα,
να πέσει στην τσουκάλα».
Κι ή Αποκριά, πού παρομοιάζεται με γριά, τ’ ακούει:
«Μωρή γριά κατσικομούρα,
κατσουφλιάρα και καμπούρα
μέσ’ τον Άδη κατεβαίνεις
κι άντρ’ ακόμα μάς γυρεύεις;;;
— Να ψυχομαχώ στο στρώμα,
άντρα θα γυρεύω ακόμα…»
Και για το μασκαρά μοιρολογάνε:
«Μουτζούρη τον επήγανε,
μουτζούρη τον εθάψανε
και γράφανε στην άκρη:
Εδώ κοιμάται ήσυχα,
ένας μεγάλος φουκαράς,
πού η δουλειά τον ήτανε
να είναι μασκαράς,
μια φορά το χρόνο, μόνο!»
Ο φαλλοφόρος εξακολουθεί να παινεύει την Αποκριά:
«Το βρακί σου έχει τρύπα,
κι από μέσα τρέχει γλύκα…»
Στην παλιά Μεγάλη Ελλάδα, στη σημερινή Νότια Ιταλία, όπου οι ελληνικές αποικίες από την αρχαιότητα, στον Τάραντα, καθώς γυρίζανε οι ψαρότρατες τα ψαροκάικα από το Ιόνιο πέλαγο, προσπερνούσανε το φρουρημένο νησάκι στη μπούκα και μπαίνανε στο πόρτο, πριν λιμανοδέσουνε, γλάροι πετούσανε από πάνω τους και ξεφωνίζανε. Ανάμεσά τους ένας μεγαλόγλαρος, σαν αυτούς τούς ωκεανίσιους άλμπατρος με σωληνένια ρουθούνια. Ήτανε το «ξύλινο περιστέρι», ό σημερινός χαρταετός την Καθαροδευτέρα, πού πρώτος έφτιαξε ένας σπουδαίος Έλληνας επιστήμονας ό Ταραντίνος Αρχύτας και πρωτοπέταξε στον αγέρα τον 5ο αιώνα π.Χ., κι όχι αυτός πού λένε πώς μάς ήρθε από την Άπω Ανατολή, την Ιαπωνία, την Κίνα, την Ινδονησία, την Κορέα. Αυτές οι χώρες πήρανε το χαρταετό από τον Τάραντα και τον ξαπλώσανε σ’ όλο τον κόσμο, γιατί είχανε μάθει να φτιάχνουνε χαρτί.
*********
Η συνέχεια του κειμένου ΕΔΩ
.
