Ο ΙΠΠΟΔΡΟΜΟΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ

ΙΠΠΟΔΡΟΜΟΣ

Ο ΙΠΠΟΔΡΟΜΟΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ

m

ΣΑΡ. Π. ΑΝΤΩΝΑΚΟΣ  Ὑπαστυνόμος Α΄

 Πηγή: Περιοδικὸ Ἱστορία, τευχ. 67, Ἰανουάριος 1974

“Ἄρτον καὶ θεάματα”, ἔλεγαν οἱ Ρωμαῖοι. Ἄρτον καὶ θεάματα ζητοῦσαν καὶ οἱ Βυζαντινοί. Εἶναι βέβαιον, ὅτι οἱ κάτοικοι τῆς αὐτοκρατορίας, ἦσαν ἐξαιρετικά φιλοθεάμονες. Πολλοὶ συγγραφεῖς, καὶ ἰδίως Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, περιέγραψαν μὲ τὰ ζωηρότερα χρώματα, τὴν μέχρι πάθους ἀγάπη τῶν Βυζαντινῶν πρὸς τὰ παντὸς εἶδους θεάματα, τὰ ὁποῖα κατακρίνουν καὶ ἀπαγορεύουν στοὺς Χριστιανοὺς. «Ὑπάρχουν πόλεις», γράφει ὁ Μ. Βασίλειος, «οἱ ὁποῖες δὲν χορταίνουν, ἀπό βαθέος ὄρθρου μέχρις ἐσπέρας, νὰ βλέπουν παντὸς εἶδους θεάματα, ἀπό διαφόρους θαυματοποιούς».

(…) Τὰ θεάματα, τὰ ὁποῖα οἱ κάτοικοι τῶν μεγάλων κυρίως πόλεων ἔβλεπαν, ἦσαν ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΙΣ 1πολλὰ καὶ ποικίλα, ἀπό τὰ λαϊκώτερα, μέχρις ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐχρηματοδοτοῦντο καὶ κατηυθύνοντο ἀπό τὸ κράτος. Στὰ λαϊκά, ἄς ποῦμε θεάματα, ἀνῆκαν ἐπιδείξεις ἐξημερωμένων θηρίων, παραστάσεις μίμων, σχοινοβατῶν, θαυματοποιῶν καὶ ἄλλων.

(…) Ὅμως, οὔτε τὰ θηρία, οὔτε οἱ ἔξυπνες μαϊμοῦδες, οὔτε οἱ μίμοι, οὔτε οἱ σχοινοβᾶτες καὶ τὰ ἄλλα ἀξιοπερίεργα καὶ θαυμαστὰ, ἦσαν ἰκανά νὰ παραβληθοῦν μὲ τὸν Ἱππόδρομο, ἤ ὅπως ἔλεγαν, τὸ Ἱππήλατον θέατρον, ἤ θέατρον ἱπποδρομίου, ἤ θέατρον Ἱππικοῦ.

Ἱπποδρόμια ὑπῆρχαν σὲ ὅλες τὶς μεγάλες πόλεις τῆς αὐτοκρατορίας. «Ἐν ταῖς μεγίσταις πόλεσι», ἀναφέρει ὁ Ζωναρᾶς «θέατρα ἦν καὶ ἵπποι ἐτρέφοντο».

(…) Στὰ ἱπποδρόμια ἔτρεχαν κατὰ χιλιάδες οἱ ἄνθρωποι, γιὰ νὰ ἀπολαύσουν τὴν «τερπνὴν καὶ χαρμόσυνον θέαν».

(…)  Τὸ πάθος τους γιὰ τὸν Ἱππόδρομο δὲν ἐδίστασαν νὰ μεταφέρουν ἀκόμη καὶ στὶς ἐκκλησίες.Στὰ ὑπέρθυρα πολλῶν ἀπό αὐτές, βρέθηκαν ἐπιγραφές μὲ τὶς ὁποῖες οἱ φανατικοὶ φίλαθλοι, ἐξεδήλωναν τὴν πίστι τους καὶ τὴν πεποίθησί τους, γιὰ τὴν νίκη τοῦ ὑποστηριζομένου χρώματος, ὅπως λόγου χάριν, «νικᾶ ἡ τύχη τῶν Βενέτων».

(…)  Τόσος ἦταν ὁ φανατισμὸς τῶν παικτῶν, ὥστε, ὅπως ἀναφέρουν πολλοὶ συγγραφεῖς, ὅταν ἐτελοῦντο ἱπποδρομίες, οἱ πόλεις μετεβάλλοντο εἰς πόλεις μαινομένων.

(…)  Μεταξὺ τῶν θεατῶν, ὑπῆρχαν ἄνθρωποι ἀπό ὅλες τὶς κοινωνικὲς τάξεις. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΙΣ LA_MESE_originaleἜβλεπε κανεὶς δούλους, θηριοδαμαστᾶς, αἰχμαλώτους, λωποδύτες καὶ κακοποιᾶ στοιχεῖα πάσης φύσεως, στρατιῶτες ἀλλά καὶ ἐμπόρους Βυζαντινοὺς καὶ ξένους, πολίτες τῆς ἀνωτέρας κοινωνίας, ὑπαλλήλους τοῦ κράτους καὶ ἄρχοντες. Καμμιᾶ δύναμις δὲν ἦταν ἰκανή νὰ ἐμποδίσῃ ὅλο αὐτό τὸ ἀνθρώπινο μωσαϊκὸ νὰ ἐπευφημήσῃ τὸν θρίαμβο ἑνός ἠνιόχου.

(…)  Τὸν φανατισμὸ τῶν φιλάθλων τοῦ Ἱπποδρόμου, ὑπέθαλπε ἐκτός τῶν ἄλλων, καὶ ἡ στάσις τοῦ ἑκάστοτε αὐτοκράτορος, ὁ ὁποῖος ἀνῆκε στὴν μία ἤ τὴν ἄλλη παράταξι. Αἰτία αὐτῆς τῆς συμπαθείας, ὑπῆρξαν, ἐκτός ἀπό τὴν «Στάσι τοῦ Νίκα» καὶ δύο ἄλλες μικρότερες, ἐπί βασιλείας τοὺ Ἀναστασίου καὶ τοῦ διαδόχου του, Ἰουστίνου.

(…) Μερικοὶ αὐτοκράτορες, ὄχι μόνο ἁπλῶς συμπαθοῦσαν καὶ ἐμφανῶς μεροληπτοῦσαν ὑπέρ τῆς μιᾶς παρατάξεως, ἀλλά ἦσαν καὶ οἱ ἴδιοι ἡνίοχοι, ὅπως λόγου χάριν ὁ Μιχαήλ, τοῦ ὁποίου ὁ βίος κατὰ τὸν Ἀνώνυμον, ἦταν «πλήρης πράξεων ἀσελγῶν», ἀφοῦ εἶχε μανία διὰ τὰ θέατρα καὶ τὰ Ἱπποδρόμια.

(…)Πλὴν τῶν θρησκευτικῶν ὅμως ἐορτῶν, ὁ Ἱππόδρομος λειτουργοῦσε καὶ ἐπ’εὐκαιρία χαρμοσύνων διὰ τὴν αὐτοκρατορίαν γεγονότων.

(…) Ἡ ἐμφάνισις τῶν ἀρμάτων, προκαλοῦσε παραλήρημα ἐνθουσιασμοῦ καὶ μυριόστομος ἀκολουθοῦσε ἡ εὐχή τοῦ ὅχλου: «ἄρτι καὶ ἄρτι, Κύριε, βοήθησον». Μετὰ τὴν ἐκκίνησι, οἱ τέσσερις ἡνίοχοι, προσπαθοῦσαν, ὅπως εἶναι φυσικὸ, νὰ ἔλθουν πρῶτοι. Κατὰ τὴν διάρκεια τῆς διαδρομῆς, τὸ ἕνα ἄρμα προσπαθοῦσε νὰ ἀνατρέψῃ τὸ ἄλλο. Μεγάλη ἐπιτυχία ἐθεωρεῖτο γιὰ τὸν ἀναβάτη, νὰ καταστρέψῃ τὸ ἄρμα τοῦ ἀντιπάλου του.

(…)  ὁ Ἱππόδρομος, ἀπετέλεσε πολλὲς φορὲς καὶ τόπο θανατικῶν ἐκτελέσεων καὶ ΔΙΑΠΟΜΠΕΥΣΙΣ - ΙΠΠΟΔΡΟΜΟΣἄλλων σκληρῶν ποινῶν. Ἀναφέρονται περιπτώσεις κατὰ τὶς ὁποῖες, ἄνθρωποι ἐκάησαν, ἀκρωτηριάσθησαν, διεπομπεύθησαν καὶ ἐκακοποιήθησαν κατὰ τὸν πλέον ἀπάνθρωπο τρόπο.

(…)  Στὸν Ἱππόδρομο ἐκάη, ἐπί Ἀλεξίου τοῦ Κομνηνοῦ, ὁ ἀρχηγός τῆς αἰρέσεως τῶν Βογομίλων, Βασίλειος, τὸν ὁποῖον ἡ Ἱερά Σύνοδος κατεδίκασε εἰς τὸν διὰ πυρᾶς θάνατο. Ἐκεῖ, ἐπίσης, ἐκαίοντο καὶ οἱ μάγοι καὶ οἱ γόητες καὶ πολλὲς φορὲς καὶ οἱ ἐπικίνδυνοι κλέφτες πρὸς παραδειγματισμό. Στὸν Ἱππόδρομο ἐτιμωροῦντο καὶ οἱ ἐπαναστατήσαντες κατὰ τοῦ βασιλέως.

Ἀλλά καὶ οἱ διαπομπεύσεις, καὶ μάλιστα ἐπισήμων προσώπων, δὲν ἦσαν πρᾶγμα σπάνιο στὸν βυζαντινὸ Ἱππόδρομο. Ἔτσι τὸ ἔτος 1185, διεπομπεύθη ὁ ἀυτοκράτωρ Ἀνδρόνικος ὁ Κομνηνὸς, μετὰ τὴν ἐπανάστασι τοῦ Ἰσαακίου Ἀγγέλου….

Ὁλόκληρο τὸ κείμενο μπορεῖτε νὰ διαβάσετε στό : www.e-istoria.com

Αφήστε μια απάντηση