ΤΟ ΤΡΑΓΙΚΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΚΗΣ ΤΩΝ ΕΞΙ

,

Οι Γεώργιος Χατζανέστης, Δημήτριος Γούναρης, Νικόλαος Στράτος, Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης, Γεώργιος Μπαλτατζής και Νικόλαος Θεοτόκης ενώπιον τού εκτάκτου Στρατοδικείου.
Οι Γεώργιος Χατζανέστης, Δημήτριος Γούναρης, Νικόλαος Στράτος, Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης, Γεώργιος Μπαλτατζής και Νικόλαος Θεοτόκης ενώπιον τού εκτάκτου Στρατοδικείου.

 

 Γεωργίου Λεονταρίτη

……….(…) Ὁ Στρᾶτος ἐξακολουθοῦσε νὰ καπνίζῃ καὶ νὰ παρατηρῇ τὸ πλῆθος καὶ τοὺς στρατιῶτες. Τὸ ἀπόσπασμα ἐτοιμάζεται καὶ ἀκούγεται ὁ ἱερέας ποὺ ψάλλει τὶς τελευταῖες εὐχές. Μὲ τὸν Γούναρη πρῶτο κι οἱ ἄλλοι ἀποκαλύπτονται καὶ σταυροκοποῦνται, ἐνῷ οἱ στρατιῶτες παρουσιάζουν ὅπλα.

……….Θεοτόκης κοιτάζει μακριὰ μέσα στὸ πλῆθος. Ὁ Μπαλτατζῆς στηρίζει τὸ μονόκλ του, ὁ Στρᾶτος καπνίζει πάντοτε, ἐνῷ ὁ Γούναρης λίγο κυρτωμένος σχεδὸν τρικλίζοντας, μὲ τὰ χέρια στὶς τσέπες, μὲ τὸν γιακὰ τοῦ κουμπωμένου παλτό του ὑψωμένο, περιμένει τὸ σκληρὸ τέλος. (Ἦταν βαριὰ ἄρρωστος καὶ νοσηλευόταν στὴν κλινικὴ Ἀσημακοπούλου, ὅταν τὸ πῆραν γιὰ τὴν ἐκτέλεση). Γιὰ τελευταία φορὰ γυρίζει τὸ βλέμμα του δεξιὰ κι’ ἀριστερὰ στοὺς φίλους του. Ἕνας ἀξιωματικὸς πλησιάζει γιὰ νὰ «καθαιρέσει» τὸν ἀρχιστράτηγο, ἐκεῖνος ὀργίζεται.

……….(…) Ἡ ὥρα εἶναι 11:26 λεπτά. Μὲ τὸ «ἐπί σκοπόν», ὁ Στρᾶτος πετᾶ τὸ τσιγάρο του καὶ περιμένει. Τὸ τραγικὸ παράγγελμα «πῦρ» καλύφτηκε ἀπ’ τὸν κρότο τῶν 31 ὅπλων, ποὺ ἀντήχησε ἀπαίσια μέσα στὴν ἡσυχία τοῦ δάσους.

Οἱ ἑκατέρωθεν ἀπόψεις
Ο ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΞΙ
Ο Ελευθέριος Βενιζέλος με την σύζυγό του πριν ξεκινήσουν το γαμήλιο ταξίδι τους τον Οκτώβριο τού 1921 εν μέσω Μικρασιατικής Εκστρατείας. Ορισμένα μέρη που επισκεύθηκαν ήταν το Χόλυγουντ και το Σεντ Μόριτζ.

……….Στὸ ἐρώτημα ἐὰν ὁ Βενιζέλος μποροῦσε νὰ ἐμποδίσῃ τὴν ἐκτέλεση τῶν Ἕξι, ἀπαντᾶ σ’ ἕνα ἄρθρο του ὁ παλαιὸς ἰδιαίτερός του καὶ ἱστορικὸς συγγραφέας Στ. Στεφάνου, ὁ ὁποῖος μεταξὺ ἄλλων ἀναφέρει καὶ τὰ ἑξῆς:

……….«…Τὸ πρῶτον ποὺ ἠμπορεῖ νὰ ἀμφισβητηθῇ ἀντικειμενικῶς εἶναι, ἄν ἐκείνην τὴν κρίσιμον ὥραν διέθετεν ὁ Βενιζέλος, πράγματι, μίαν τοιαύτην δύναμιν. Τὰ ἀδιάλλακτα στοιχεῖα τῆς Επαναστάσεως δὲν ἦσαν τυφλῶς ὑποτεταγμένα εἰς τὰς θελήσεις τοῦ Βενιζέλου.  

«Τὰ ἀδιάλλακτα στοιχεῖα»... Η ηγεσία τής πραξικοπηματικής Επιτροπής που είχε αναλάβει την εξουσία, Συνταγματάρχες Γονατάς, Πλαστήρας και ο πολιτικός σύμβουλος τού πραξικοπήματος Γεώργιος Παπανδρέου.
«Τὰ ἀδιάλλακτα στοιχεῖα». Η  ηγεσία τής πραξικοπηματικής Επιτροπής που είχε αναλάβει την εξουσία, Συνταγματάρχες Γονατάς, Πλαστήρας και ο πολιτικός σύμβουλος τού πραξικοπήματος Γεώργιος Παπανδρέου.

……….(…) Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ θὰ ἧτο ἐκτὸς πραγματικότητος καὶ ἀψυχολόγητον, καὶ ὁπωσδήποτε πρόωρον, ἄν μέσα εἰς τὴν ἀποκορύφωσιν τῆς Μικρασιατικῆς τραγωδίας, ἔβγαινε ἀπὸ τὴν πρώτην ὥραν ὁ Βενιζέλος νὰ σταματήσῃ μὲ ἕνα του λόγον, ἀρκετά αὐθαίρετον, τὴν φυσικὴν πορείαν τῶν πραγμάτων, ποὺ ἐπέβαλε νὰ ἀναζητηθοῦν εὐθύναι. Τὰ δικαιώματα τοῦ ἀνθρωπισμοῦ, τῆς ἐπιεικείας καί, ἔστω, τῆς γενναιοφροσύνης θὰ ἔχουν τὸν λόγον μόνον εἰς τὸ στάδιον ἐκεῖνο τῆς ἐξελίξεως, ὅπου θὰ γίνῃ πλέον κατάδηλον ὅτι τὸ δικαστήριον ἑτοιμάζεται νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἐσχάτην τῶν ποινῶν καὶ ὅτι ἡ Ἐπανάστασις δὲν ἧτο διατεθειμένη νὰ μὴν τὴν ἐκτελέσῃ.  Εἰς τὸ στάδιον αὐτὸ εἶναι γεγονὸς ὅτι ὁ Βενιζέλος θὰ ἐνεργήσῃ.

……….Μόλις πληροφορεῖται εἰς τὴν Λωζάννην τὴν ἀπόφασιν τοῦ στρατοδικείου ἀπὸ τὸν λόρδον Κῶρζον, σπεύδει νὰ στείλῃ εἰς τὴν Ἐπαναστατικὴν Ἐπιτροπὴν τηλεγράφημα, μὲ τὸ ὁποῖον τὴν εἰδοποιεῖ ὅτι ἡ ἐκτέλεσις θὰ φέρῃ συνεπείας πολὺ δυσάρεστους διὰ τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα. Τοὺς κρούει τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου, μολονότι, τὸ επαναλαμβάνει, “μετὰ προσοχῆς ἀποφεύγει νὰ ἐπέμβῃ εἰς τὰς ἐσωτερικᾶς ὑποθέσεις τῆς Χώρας”.

……….(…) Ἡ κοινὴ βοὴ ἑκατομμυρίων Ἑλλήνων ἐζήτει κάποιαν κάθαρσιν εἰς τὴν τραγωδίαν. Τὸ ὁλιγώτερον ποὺ ἠμποροῦσε νὰ ἰκανοποιήσῃ τὴν κοινὴν γνώμην, ἧτο μία αὐστηρὰ καταδίκη. Οὐδείς, καὶ ὁ Βενιζέλος περισσότερον δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ παρεμβληθῇ εἰς τὸν μηχανισμὸν τῆς Ἐθνικῆς δικαιοκρισίας…

Ο ΠΡΙΓΚΙΨ ΑΝΔΡΕΑΣ
Στιγμιότυπο από την δίκη τού Πρίγκηπα Ανδρέα που ξεκίνησε στις 19-11-1922
Στιγμιότυπο από την δίκη τού Πρίγκηπα Ανδρέα που ξεκίνησε στις 19-11-1922

……….Στὸ βιβλίο ποὺ ἔγραψε «Δορύλαιον-Σαγγάριος», ὁ πρίγκιψ Ἀνδρέας παρατηροῦσε ὅτι:

……….«…Γενικῶς ὑπάρχει τελεία ἅγνοια ὲν Ἑλλάδι περὶ οὐσιωδῶν τῆς κατὰ τὸ θέρος 1921 ἐκστρατείας, ἀποδοτέα εἰς δύο τινά, πρῶτον εἰς τὸν περὶ τὰ πολεμικὰ γεγονότα κάματον τῆς κοινῆς γνώμης καὶ δεύτερον εἰς τὴν δραστηρίαν προσπάθειαν τῶν ἐπαναστατικῶν κύκλων πρὸς συγκάλυψιν καὶ διαστρέβλωσιν τῶν γεγονότων…».

……….Καὶ σ’ ἄλλο σημεῖο ἀνέφερε: «Οἱ πολιτικοὶ παράγοντες τῆς ἐποχῆς ἐκείνης δὲν ὑπάρχουν πλέον – Βασιλεύς Κωνσταντῖνος, Γούναρης, Στρᾶτος, Πρωτοπαπαδάκης, Μπαλτατζῆς, Θεοτόκης – θὰ ἤμην δὲ εὐτυχὴς ἐάν λόγοι ἰδικοὶ μου ἠδύναντο νὰ ρίψωσι πλειότερον φῶς καὶ μεγαλυτέραν δικαιοσύνην εἰς τὸ ἔργον των. Λάθη βεβαίως ἐγένοντο, καὶ πολλὰ καὶ μεγάλα. Ποῖος ὅμως ἐξ ἡμῶν ἀναμάρτητος; Κακὴ πρόθεσις ἐκ μέρους αὐτῶν δὲν ὑπῆρχεν. Ἔπεσαν θύματα τῆς ἰδίας εὐπιστίας καὶ καλῆς πίστεως, θύματα τῆς διαιρέσεως τῶν Ἑλλήνων, ἧν βεβαίως δὲν προκάλεσαν αυτοί…».

Ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ

……….Ὕστερα ἀπὸ 12 χρόνια, στὶς 18 Νοεμβρίου 1934, ἐπέτειο τῆς ἐκτελέσεως τῶν «Ἕξι», ὁ Γεώργιος Βλάχος ἔγραψε (…) μεταξὺ ἄλλων σὲ ἄρθρο στὴν «Καθημερινή».

……….«Θέλομεν νὰ κτισθῇ μία μικρά, πολὺ μικρὰ Βυζαντινὴ ἐκκλησία, ἐκεῖ, εἰς τὴν ἔρημον χαράδραν, ὅπου ἔπεσαν οἱ πέντε πολιτευταὶ μας καὶ ὁ Ἀρχιστράτηγος, θέλομεν γύρω ἀπὸ τὴν ἐκκλησίαν αὐτὴν νὰ σχηματισθῇ σιγά-σιγά ἕνα καταπράσινο, βαδύσκιον ἅλσος (…)

Η εκκλησία της Αναστάσεως 

……….Θέλομεν νὰ ὑπάρξῃ τρόπος οὕτως ὥστε εἰς τὴν μετόπην τῆς ἐκκλησίας αὐτῆς, ἐκεῖ ὑπὸ τὸν Σταυρόν, νὰ γραφῇ εἰς ὀλίγας λέξεις ἡ ἱστορία των: Πῶς προσεπάθησαν ἐντολῇ τοῦ Λαοῦ νὰ φέρουν εἰς πέρας μίαν τραγικὴν ἐκστρατείαν, πῶς ἡ ἐκστρατεία αὔτη ἐν τῇ συλλήψει της ἀτυχῆς κατέστῃ, ἐργῳ τῶν συλλαβόντων αὐτήν, δυσχερεστέρα, καὶ πῶς, ὅταν ἡ ἐκστρατεία ἀπέτυχεν, αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἦσαν οἱ αἴτιοι τῆς ἀποτυχίας, ραδιουργοῦντες εἰς τὰ μετόπισθεν καὶ εἰς τὸ Μέτωπον φεύγοντες, συνῆλθον εἰς Ἐπαναστατικὸν Δικαστηρίον – σύλλογον ὑποκριτῶν αἱμοβόρων -, τὸ ὁποῖον εἶχε λάβει τὴν ἀπόφασιν τοῦ θανάτου των πρὶν δικάση…».


Ὁλόκληρο τὸ κείμενο μπορεῖτε νὰ διαβάσετε στό: www.e-istoria.com

Μία απάντηση στο “ΤΟ ΤΡΑΓΙΚΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΚΗΣ ΤΩΝ ΕΞΙ”

  1. Εις την πρώτην σελίδα του πονήματος του καταδικασθέντος Ξενοφώντος Στρατηγού αναγράφεται το του Ευριπίδου λόγιον:”ουδέν έρπει ψεύδος εις γήρας χρόνου”. Η διαγωγή των “Αμυνιτών” ,η δυσπιστία ηγεσίας (βασιλοφρόνων) και στελεχών (βενιζελικών),ο εφοδιασμός των Τούρκων από Ιταλούς,Γάλλους και Γερμανούς,η προπαγάνδα του ΚΚΕ στο μέτωπο,η οχύρωσις της Αγκύρας από τους Γάλλους,οι πυροβοληταί των,η αποτυχία κυκλώσεως των κεμαλικών,το ελληνικό διπλωματικό αδιέξοδο κληρονομημένο από τον Ε.Βενιζέλο, η αποχώρησις των Ιταλών από την Καρία που άφησε έκθετο το πλευρό του στρατού,η καταραμένη γωνία του Αφιόν πρέπει να ερευνηθούν και να προβληθούν σαν σωτήρια διδάγματα.Στην Ιστορία Γ Γυμνασίου το κεφάλαιον της Μικρ.Εκστρατείας εσμικρύνθη εις ολίγας γραμμάς (1989) 23-11-2015

Αφήστε μια απάντηση