,

Ο Καπετάν Χάψας της Εθνεγερσίας

 .

.

τοῦ Κωνσταντίνου Χολέβα Πολιτικοῦ Ἐπιστήμονος

 .

Σήμερα πού ἐπανέρχεται καί πάλι στήν ἐπικαιρότητα ἡ διεκδίκηση τοῦ κράτους τῶν Σκοπίων ἐπί τοῦ ἱεροῦ ὀνόματος, τῆς ἱστορίας καί τοῦ πολιτισμοῦ τῆς Μακεδονίας εἶναι χρήσιμο νά θυμόμαστε τούς ἀγῶνες τῶν Μακεδόνων ὑπέρ Ἐλευθερίας ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Καί μία τέτοια σελίδα θυσίας καί ἡρωϊσμοῦ ἔγραψαν οἱ ἄνδρες καί οἱ γυναῖκες τῆς Μακεδονίας κατά τήν Ἐθνεγερσία τοῦ 1821.

Τόν Ἀγῶνα στήν Μακεδονία προετοίμασαν πολυάριθµοι κλεφταρματολοί, μέ πιό γνωστό τόν Δυτικομακεδόνα καπετάν Ζῆδρο. Τό ὄνομά του τό χρησιµοποίησε γιά νά μὴν ἀναγνωρισθῆ ἀπό τούς Ἄγγλους καί ὁ ὑπαρχηγός τῆς ΕΟΚΑ, Γρηγόρης Αὐξεντίου, κατά τόν ἀγῶνα τοῦ 1955-59 γιά τήν Ἕνωση τῆς Κύπρου μέ τήν Ἑλλάδα.

Τόν προετοίμασαν οἱ πολυάριθμοι δάσκαλοι καί λόγιοι, ἀλλά κυρίως οἱ μοναχοί τῶν Κρυφῶν Σχολειῶν καί Νεομάρτυρες, ὅπως ὁ Ἅγιος Δημήτριος ἀπό τήν ἑλληνοβλαχική κωμόπολη Σαμαρίνα ( σημερινοῦ Νομοῦ Γρεβενῶν). Τήν ὑποβοήθησαν ἐπίσης οἱ Μακεδόνες ἔμποροι πού βρέθηκαν στίς ἑλληνικές παροικίες τοῦ ἐξωτερικοῦ καί μάλιστα πολλοί απ’ αὐτούς πλαισίωσαν τόν Ἐθνομάρτυρα Ρήγα Βελεστινλῆ.

Ἀπό τίς ἑκατοντάδες τῶν ἀγωνιστῶν, πού ξεσήκωσαν τόν Μακεδονικό Ἑλληνισμό κατά τοῦ Ὀθωμανοῦ δυνάστη, θά ἀναφέρουµε ἐνδεικτικά ὁρισμένους. Τόν Στρατηγό Καρατάσο ἀπό τήν Βέρροια καί τόν Νικόλαο Κασομούλη, ἱστορικό τῆς Επαναστάσεως ἀπό τήν Σιάτιστα (ἤ κατά τήν µᾶλλον ὀρθότερη ἄποψη ἀπό τό Πισοδέρι Φλωρίνης). Τόν Γεώργιο Λασσάνη ἀπό τήν Κοζάνη. Τόν Ἀγγελῆ Γάτσο απὸ τήν Ἔδεσσα. Τόν Ἐµανουήλ Παπᾶ, πάμπλουτο τραπεζίτη ἀπό τήν Δοβίστα Σερρῶν, πού διέθεσε ἑκατοµύρια χρυσές λίρες καί τήν ἴδια του τήν ζωή γιά τόν ἀγῶνα. Τόν νομομαθῆ Ἀναστάσιο Πολυζωίδη ἀπό τό Μελένικο Σερρῶν (σήμερα Μελνίκ τῆς βουλγαρίας), ὁ ὁποῖος ἐγκατέλειψε τίς σπουδές του στήν Εὐρώπη καί ἦλθε στή Νότιο Ἑλλάδα νά πολεμήσει.

Μακεδόνες εἶναι καί οἱ δύο στενοί συνεργάτες τοῦ Ἀλεξάνδρου Ὑψηλάντη κατά τήν Ἐπανάσταση τοῦ Φεβρουαρίου 1821 στήν Μολδοβλαχία, ὁ Ἰωάννης Φαρµάκης ἀπό τήν Κοζάνη καί ὁ Γεωργάκης Ὀλύμπιος ἀπό τό Βλαχολίβαδο τοῦ Ὀλύµπου. Πρέπει νά τονισθῆ ὅτι κατά τήν ἔναρξη τῆς Ἐπαναστάσεως τοῦ 1821 οἱ Τοῦρκοι διέθεταν στήν Μακεδονία μεγάλες καί καλά ὀργανωµένες δυνάμεις στρατοῦ, δηλαδή δύο σώματα στρατοῦ µέ ἕδρα τό Μοναστῆρι καί τήν Θεσσαλονίκη καί μέ δυνατότητα αμέσου ἐνισχύσεως ἀπό τό σῶμα στρατοῦ τῆς Ἀδριανουπόλεως. Ὅλες αὐτές οἱ δυνάμεις τῶν Τούρκων ἔδρασαν γρήγορα καί συντονισμένα καί κατέπνιξαν στό αἷμα τήν ἐξέγερση τῶν Μακεδόνων. Ἐνῷ στή Νότιο Ἑλλάδα ἡ ὕπαρξη ἀσθενεστέρων Τουρκικῶν δυνάµεων δέν…

Η συνέχεια του κειμένου ΕΔΩ