
Τα Ποντιακά Ακριτικά τραγούδια
και η σχέση τους με τους Ελληνικούς Μύθους
.
Ο θάνατος τού Διγενή
……….Η υπόθεση των τραγουδιών αυτών είναι η εξής: Ο Ακρίτας ή σε άλλες παραλλαγές ο Γιάννες ο Μονόγιαννες, πρόκειται να πεθάνει. Μεσολαβεί όμως ο προστάτης των Ακριτών Αϊ Γιώργης, πηγαίνει και παρακαλεί τον Θεό και κατορθώνει να πετύχει ματαίωση τού θανάτου, αρκεί κάποιος άλλος δικός του, πατέρας, μητέρα, σύζυγος, να δεχτεί να τού παραχωρήσει οικειοθελώς τα μισά από όσα χρόνια τού υπολείπονται να ζήσει ακόμα.
……….Ο Ακρίτας ζητάει τα μισά χρόνια από τον πατέρα του, εκείνος όμως αρνείται, τα ζητάει έπειτα από την μητέρα η οποία επίσης αρνείται, τέλος τα ζητάει από την καλή του και τότε εκείνη αμέσως και με εκπληκτική προθυμία δίνει όχι μόνο τα μισά αλλά, σε μερικές παραλλαγές, και ολόκληρα τα χρόνια που τής απομένουν.
……….Η υπόθεση εξ’ άλλου τού αρχαίου μύθου έχει ως εξής: Ο Ασκληπιός, γυιός τού Απόλλωνα, θνητός όμως ο ίδιος, προχωρεί στο έπακρο σημείο τόλμης και αρχαίας ‘’ύβρεως’’, διότι δεν θεραπεύει μόνον αρρώστους, αλλά αρχίζει να ανασταίνει και νεκρούς, παρεμβαίνοντας έτσι σε έργα θεών και όχι μόνο ανθρώπων. Οργισμένος ο Ζεύς κατακεραυνώνει τον υβριστή. Ο πατέρας του ο Απόλλωνας, μη μπορώντας όμως να εκδικηθεί τον Δία, που έριξε τον κεραυνό, νομίζει ότι παίρνει έμμεση εκδίκηση γιά τον φόνο τού γυιού του, φονεύοντας τους Κύκλωπες, που είχαν κατασκευάσει τον κεραυνό. Ο Ζεύς τιμωρεί γι’ αυτό τον Απόλλωνα με το να τον υποχρεώσει σε ενός έτους καταναγκαστικά έργα, με τα οποία θα εξαγνιστεί γιά τον άδικο φόνο. Ως άγνωστος δούλος οφείλει τώρα ο θεός να υπηρετήσει τον Άδμητο, βασιλιά στις Θεσσαλικές Φέρες, φυλάσσοντας τα κοπάδια του.
……….Ευχαριστημένος ο Απόλλωνας από την συμπεριφορά τού προσωρινού του κυρίου και μαθαίνοντας από τις Μοίρες ότι ο Άδμητος πρόκειται πολύ γρήγορα να πεθάνει, τις μέθυσε με γλυκό κρασί και τις κατάφερε να δεχτούν στην θέση τού Άδμητου οποιονδήποτε δικό του, που θα δεχόταν να πεθάνει αντί εκείνου. Αφού πληροφορήθηκε αυτό ο Άδμητος και μόλις έφτασε ο καιρός γιά να συμβεί το μοιραίο, πηγαίνει να βρει τον αντικαταστάτη. Με την σειρά του τότε παρακαλεί πατέρα, μητέρα, γυναίκα. Οι δύο πρώτοι αρνούνται, η σύζυγος όμως η Άλκηστη δέχεται με προθυμία και οδηγείται στον τάφο.

……….Ακριβώς τότε περνούσε από εκεί ο Ηρακλής, πηγαίνοντας να πάρει τις φοράδες τού Διομήδη. Ο Άδμητος τον φιλοξενεί, κρύβοντας την πραγματική αιτία τού πένθους. Ο Ηρακλής όμως μαθαίνει τα γεγονότα και πηγαίνοντας στον τάφο τής Άλκηστης στήνει καρτέρι στον πανίσχυρο Θάνατο, που από ώρα σε ώρα θα ερχόταν να πάρει την ψυχή τής ηρωίδας. Ηρακλής και Θάνατος παλεύουν με πείσμα, και το αποτέλεσμα ήταν να νικήσει ο Ηρακλής και να κερδίσει την ζωή τής Άλκηστης.
……….Η καλύτερη σωζόμενη αρχαία διήγηση προέρχεται από τον Ευριπίδη, στο ομώνυμο έργο του ‘’Άλκηστις’’ που διδάχτηκε το 438 π.Χ.
-
Πηγή κειμένου: Αρχείον Πόντου, τόμος 17ος, έτος 1952.
-
Επιμέλεια κειμένου-παρουσίαση: Ἑλληνικὸ Ἡμερολόγιο (4/7/2021)
-
Πηγή εικόνας 1 : http://dimitris-a-skourtelis.blogspot.com/
-
Πηγή εικόνας 2 : AlcestisHerculesLeighton.jpg