Του Αθανάσιου Τσακνάκη
.
.
Timeo hominem unius libri
Φοβάμαι τον άνθρωπο τού ενός βιβλίου
.
.
Εάν είσαι νοήμων, είσαι ένα σκεπτόμενο ον. Ως σκεπτόμενο ον, αναζητάς την γνώση, δηλαδή ένα σύνολο ιδεών, επειδή η γνώση είναι η τροφή τής σκέψης σου και γι’ αυτό σού είναι εκ φύσεως απαραίτητη. Η σκέψη σου, όμως, δεν δύναται να τρέφεται επ’ αόριστον από την ίδια πάντοτε, επαναλαμβανόμενη γνώση, αφού κάθε αποκτημένη γνώση αναλύεται σε ιδέες, έπειτα αυτές αξιολογούνται και, στην συνέχεια, άλλες γίνονται αποδεκτές από την σκέψη σου, τρέφοντας, ενισχύοντας και αναπτύσσοντας τον νου σου, ενώ άλλες απομακρύνονται ή απορρίπτονται από αυτήν. Και τότε η σκέψη σου, εάν όντως είσαι και παραμένεις ένα νοήμων και σκεπτόμενο ον, αναζητά μία νέα γνώση, ώστε να συνεχίσει και η ίδια να τρέφεται και τον νου να εφοδιάζει με νέες ιδέες.
Οι ιδέες ενυπάρχουν και στα βιβλία. Εάν οι ανάγκες τής σκέψης σου καλύπτονται από την ανάγνωση, τότε η γνώση σου προκύπτει από τα βιβλία. Το βιβλίο, όμως, είναι πομπός, αλλά δεν είναι δέκτης, οπότε δεν δύνασαι να αναπτύξεις μία διαλεκτική σχέση μαζί του. Οι ιδέες του, λοιπόν, ή θα σε πείσουν ή δεν θα σε πείσουν, ή θα τις αποδεχτείς ή θα τις απορρίψεις. Εάν τις απορρίψεις, θα αναζητήσεις τροφή σε νέες ιδέες. Εάν, όμως, τις αποδεχτείς, μήπως προτίθεσαι να σταματήσεις να αναζητάς νέες ιδέες, θεωρώντας ότι δεν θα χρειαστείς άλλη γνώση επειδή προς στιγμήν ικανοποίησες την ανάγκη σου;
Εάν οι ιδέες ενός εντυπωσιακού βιβλίου καλύψουν προς στιγμήν την ανάγκη τής σκέψης σου και, εξαιτίας αυτής τής κάλυψης, αποφασίσεις να παραιτηθείς από την διαδικασία τής αναζήτησης νέας γνώσης, τότε είναι βέβαιο ότι, αργά ή γρήγορα, θα καταδικάσεις την σκέψη σου, την γνώση σου και τον νου σου σε ασιτία, θα τους οδηγήσεις συλλήβδην στην ασθένεια, οπότε θα επέλθει ο πνευματικός θάνατός σου, τού οποίου συμπτώματα είναι η εμμονή, η ημιμάθεια, η άγνοια, η μισαλλοδοξία και η πώρωση. Και όλα αυτά, επειδή παρέμεινες αυστηρά και αμετακίνητα και τυφλά προσηλωμένος σε ένα και μόνο βιβλίο, σε μία και μόνη ιδέα, σε μία και μόνη οπτική. Τώρα νομίζω ότι μπορείς να καταλάβεις γιατί «φοβάμαι τον άνθρωπο τού ενός βιβλίου».
.
.
.
