.

..

.Του Αθανάσιου Τσακνάκη

.

Η Ετυμολογία είναι κλάδος τής επιστήμης τής Γλωσσολογίας και διερευνά την καταγωγή και την διαχρονική σημασία των λέξεων. Γιά τους πολιτισμένους λαούς η Ετυμολογία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες πνευματικές διεργασίες, επειδή η γνώση τής προέλευσης τής «πρώτης ύλης» (δηλαδή των λέξεων) μίας γλώσσας συμβάλλει στην σαφέστερη, αρτιότερη, αρμονικότερη και αποτελεσματικότερη επικοινωνία των χρηστών της. Γιά τους παρηκμασμένους λαούς η Ετυμολογία είτε παραμένει άγνωστη είτε χλευάζεται, με αποτέλεσμα να επικρατεί επικοινωνιακό χάος σε κάθε τομέα τού εξαθλιωμένου βίου τους.

Επιθυμώντας να στρέψουμε τις νεότερες γενιές προς φωτεινότερες και ωφελιμότερες ατραπούς διανοητικής ενασχόλησης, πολύ πέρα από τις τετριμμένες και επικίνδυνες διεξόδους που συνεχώς προτείνει η συλλογική ολιγόνοιά μας, αφιερώνουμε το παρόν άρθρο στην ετυμολόγηση των ονομάτων που φέρουν οι έξι Θεές τού Ολύμπου. Επιπλέον, καλούμε κάθε σκεπτόμενο Ελληνόπουλο, που όντως ποθεί να αποκτήσει υγιή και δημιουργικό νου, να επισκεφθεί και τον ακόλουθο διαδικτυακό τόπο, www.24grammata.com , όπου θα έχει την ευκαιρία να γνωρίσει το αξεπέραστο μεγαλείο, τον ακατάβλητο δυναμισμό και τον αστείρευτο πλούτο τής Γλώσσας μας. Στο σημείο αυτό παραθέτουμε τιμητικά την άποψη τού μεγάλου Βάσκου διανοητή Φεδερίκο Κάρλος Κρούτβιγκ Σαγρέδο γιά την Ελληνική Γλώσσα: «Σήμερα, όποιος σπουδάζει την ελληνική γλώσσα, να είναι βέβαιος ότι τρέφει το πνεύμα του με συστατικά μοναδικής επιλογής και τής καλλίτερης ποιότητας».

Ήρα: Γιά το όνομα τής σεπτής Βασίλισσας των Θεών δύο είναι οι σοβαρότερες ετυμολογικές εκδοχές. Είτε προέρχεται από την δασυνόμενη λέξη «ώρα», η οποία πρωτίστως υποδηλώνει την «χρονική περίοδο», είτε από την επίσης δασυνόμενη λέξη «ήρως», που σημαίνει «ήρωας», οπότε Ήρα είναι είτε η χρονική περίοδος είτε η ηρωίδα. Το όνομα απαντά και ως Ήρη ή Ηρώ.

Αθηνά: Η ετυμολόγηση τού πανάρχαιου ονόματος τής Παρθένου Αθηνάς έχει γνωρίσει διάφορες απόπειρες. Εδώ παρατίθεται προς κρίση η γνώμη τού υπογράφοντα. Το όνομα προέρχεται από το στερητικό «α-» και την λέξη «θήνιον», η οποία, κατά τον λεξικογράφο Ησύχιο, σημαίνει «γάλα», οπότε Αθηνά είναι «εκείνη που δεν έλαβε γάλα», «εκείνη που δεν θήλασε», υπονοώντας σαφώς την γέννηση τής Θεάς από την κεφαλή τού Δία, απ’ όπου η Αθηνά εξήλθε πάνοπλη και ετοιμοπόλεμη.

Άρτεμις: Το όνομα τής Αειπαρθένου Αρτέμιδος προέρχεται από το επίθετο «αρτεμής», δηλαδή «σώος, ακέραιος, υγιής», το οποίο, με την σειρά του, συντίθεται από τις λέξεις «άρτιος» (τέλειος, πλήρης) και «τέμνω» (κόβω, τεμαχίζω). Άρτεμις, λοιπόν, είναι η σώα, η ακέραια, η υγιής. Στην κλασική ελληνική γλώσσα, το όνομα κλίνεται «η Άρτεμις, τής Αρτέμιδος», με κλητική «Άρτεμις», ενώ στην νέα ελληνική υπάρχουν δύο τρόποι: είτε «η Άρτεμη, τής Άρτεμης», με κλιτική «Άρτεμη», είτε «η Άρτεμις, τής Αρτέμιδας», με κλιτική «Άρτεμις».

Δήμητρα: Το όνομα τής καρποφόρου Θεάς τής γονιμότητας προέρχεται από τις λέξεις «δα» ή «δη» και «μήτηρ». Η πρώτη σημαίνει «γη» και η δεύτερη «μητέρα», άρα Δήμητρα είναι η Μητέρα Γη. Το αρσενικό όνομα Δημήτριος σημαίνει «εκείνον που ανήκει στην Δήμητρα», «εκείνον που είναι τής Δήμητρας».

Εστία: Το όνομα τής σεμνής Εστίας προέρχεται είτε από το ρήμα «έζομαι», που σημαίνει «καθίζω τον εαυτό μου, διαμένω», οπότε Εστία είναι η διαμονή, είτε από το ρήμα «ίστημι», δηλαδή «στήνω, ιδρύω, ανεγείρω», οπότε Εστία είναι η κατοικία. Ο σημερινός όρος «εστία» συμπεριλαμβάνει αμφότερες τις έννοιες.

Αφροδίτη: Το όνομα τής ερωτικής Θεάς προέρχεται από την λέξη «αφρός» και το ρήμα «δίω» (φεύγω, απομακρύνομαι ταχέως), άρα Αφροδίτη είναι «εκείνη που φεύγει μέσα από τον αφρό». Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ετυμολόγηση τού ονόματος από τον παράλληλο τύπο «Αβροδίτη», ο οποίος σημαίνει «αβροδίαιτη», δηλαδή «εκείνη που διάγει βίο τρυφηλό».

 .

Του Αθανάσιου Τσακνάκη

.

.

Εάν η μαγειρική τέχνη δεν καταπαύει την πείνα, ούτε η αγνή πρόθεση τού μάγειρα, ούτε η καλοτυπωμένη συνταγή, ούτε τα ακριβά σκεύη, ούτε τα πλούσια υλικά έχουν κάποια αξία. Εάν η πολιτική τέχνη δεν βελτιώνει τον κοινωνικό βίο, ούτε η μορφή τού πολιτεύματος, ούτε οι πολυδιαφημισμένοι λειτουργοί του, ούτε οι τίτλοι ή οι δομές ή οι ιδεολογίες, ούτε τα κόμματα ή οι φορείς ή τα ιδρύματα, ούτε οι πολιτικές θεωρίες ή διαβουλεύσεις έχουν κάποια αξία.

Κάθε μάγειρας δικαιούται να διαπράξει ένα λάθος, επειδή η ανθρώπινη φύση είναι ατελής. Κανένας μάγειρας, όμως, δεν δικαιούται να διαπράττει συνεχώς το ίδιο λάθος, επειδή τότε ο ίδιος είναι ευτελής. Τα πολιτικά λάθη είναι αναμενόμενα, αφού και οι πολιτικοί είναι άνθρωποι. Τα επαναλαμβανόμενα πολιτικά λάθη, όμως, είναι απόδειξη ανικανότητας ή προδοσίας.

Εάν ο μάγειρας επανειλημμένα επιχειρεί να με δηλητηριάσει, είτε τον αλλάζω, είτε αποφασίζω να μαγειρεύω μόνος μου. Εάν οι ίδιοι και οι ίδιοι πολιτικοί, μέσα από τις ίδιες και τις ίδιες δομές και ιδεολογίες, με ωθούν στον ίδιο πάντοτε κατήφορο, είτε τους αλλάζω, είτε παίρνω την τύχη μου στα χέρια μου.

Κανείς δεν με υποχρεώνει να υφίσταμαι ες αεί τα τραγικά επιτεύγματα ανίκανων πειραματιστών. Κανείς δεν με υποχρεώνει να είμαι ανεκτικό θύμα. Κανείς δεν με υποχρεώνει να νομιμοποιώ τα προκατασκευασμένα αδιέξοδα. «Το έργο αναδεικνύει τον τεχνίτη», όχι η εξαγγελία του.

 .

.

.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=ekfr01TeD70#!]

.

.

.

Η ΑΝΑΓΝΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ, Η ΑΚΡΙΒΕΙΑ

ΚΑΙ Ο ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ

Δημήτρης Τσιρόγλου

Πρώην γενικός γραμματέας Σωματείου Υπαλλήλων Βιβλίου-Χάρτου

Νομού Θεσσαλονίκης

Τελευταία έλαβε χώρα μία πρωτοφανής, στα ελληνικά χρονικά, είδηση, που μας άφησε εμβρόντητους. Ειλικρινά δεν πιστεύαμε στα μάτια μας. Ανήκουστη. Πρωτάκουστη: ‘’Οι Έλληνες είναι τελευταίοι στην ανάγνωση και μελέτη των βιβλίων, ανάμεσα στους αναγνώστες όλων των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης’’. Τρομερή διαπίστωση!! Και όλα αυτά σύμφωνα με έρευνα της περίφημης Eurostat, η οποία αποφαίνεται κάθε λίγο και λιγάκι για οτιδήποτε αφορά τους πολίτες της Ένωσης. Τι, πώς, πόσο δηλαδή. Παρόμοια είναι και τα πρόσφατα αποτελέσματα της πολλής   «Πανελλήνιας Έρευνας Αναγνωστικής Συμπεριφοράς και Πολιτιστικών Πρακτικών» του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ).

Την είδηση φρόντισαν να αναδημοσιεύσουν οι γνωστοί αδηφάγοι δεινόσαυροι, ώστε να εμπεδώσουμε και να αφομοιώσουμε την συγκλονιστική είδηση, μπας και συνέλθουμε λιγάκι κι αρχίσουμε να μελετάμε λιγουλάκι παραπάνω. Δημοσιεύθηκαν άρθρα με ‘’βαρύγδουπους τίτλους’’, όπως: ‘’Πιαστήκαμε αδιάβαστοι‘’, ‘’ένας στους δύο δεν ανοίγει βιβλίο’’ κ.ά.

Ποτέ, μα ποτέ, κανένας ανευθυνοϋπεύθυνος δεν μελέτησε, και κυρίως, δεν συνδύασε και τα αποτελέσματα των άλλων στατιστικών αναλύσεων της eurostat, που αφορούν άλλα ζητήματα, όπως – και κυρίως – είναι ο συνολικός χρόνος εργασίας των εργαζομένων στη χώρα μας σε σχέση με τους συναδέλφους των άλλων χωρών. Τι σύμπτωση(!!): Ο Έλληνας εργαζόμενος είναι ο περισσότερο εργαζόμενος σ’ όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Από το γεγονός αυτό (αλλά κι από στατιστικές) προκύπτει ότι έχει τον λιγότερο ελεύθερο χρόνο από κάθε άλλον πολίτη. Να ανατρέξουμε και σ’ άλλα στατιστικά στοιχεία; Είναι επί πλέον και ο λιγότερο αμειβόμενος απ’ όλους. Επίσης (αν αντέχετε) είναι ο σκληρότερα εργαζόμενος σ’ όλη την Ένωση.*

Πριν από λίγα χρόνια η εφημερίδα ‘’Καθημερινή’’, προς τιμήν της, ερεύνησε στατιστικά τις τιμές ενός συγκεκριμένου τίτλου βιβλίου, ‘’Ο Χάρι Πόττερ και η φιλοσοφική λίθος’’, του οποίου η ελληνική έκδοση ήταν (τι σύμπτωση πάλι) η ακριβότερη σ’ όλη την Ένωση. Γενικά ο μέσος όρος του κόστους ενός βιβλίου κυμαίνεται περί τα 18 ευρώ, κοντά δηλαδή ένα μεροκάματο, καθιστώντας το βιβλίο το ακριβότερο στην Ευρώπη.

Σ’ όλα αυτά προστίθεται και η ανυπαρξία κρατικής πολιτικής βιβλίου. Η πολιτεία συμμετέχει σε εκδηλώσεις που αφορούν το βιβλίο με…  χαιρετισμούς. ‘’Χαιρετισμό απηύθυνε ο χ υπουργός πολιτισμού’’. Ή με παραστάσεις: ‘’Παρέστη ο χ υπουργός’’. Ή με τις περίφημες αιγίδες: ‘’Υπό την αιγίδα του τάδε υπουργείου’’ κλπ. Δηλαδή νά ‘χαμε να λέγαμε.

Προσωπική μου άποψη είναι ότι, κύρια αιτία, εκτός των άλλων που έχουν αναφερθεί, αποτελεί η πλήρης εμπορευματοποίηση του αγαθού που λέγεται βιβλίο, η ανεξέλεγκτη κερδοσκοπία των εκδοτικών οίκων (επίσημα ονομάζεται ‘’ένταξη της χώρας στο ευρώ’’), η κρατική πολιτική που επικεντρώνεται κυρίως στην ενίσχυση των καημένων εκδοτικών επιχειρήσεων, για την οποία αποτελεί ‘’πολιτιστικό καθήκον’’. Η μέριμνα εκδοτών, βιβλιοπωλών και πολιτικών παραγόντων επικεντρώνεται κυρίως στην δημιουργία όλο και περισσοτέρων σχολικών βιβλιοθηκών με αποκλειστικό γνώμονα το κέρδος (ελάτε τώρα Φαρισαίοι, δεν περνάν αυτά σε μας). Μεταξύ των αιτίων είναι και το γεγονός ότι πολύ μεγάλος αριθμός βιβλίων και μάλιστα παιδικών τυπώνονται στην Κίνα και στην Ταϊλάνδη, με ό,τι συνεπάγεται αυτό: Π.χ. ορθογραφικά λάθη ακόμη και στους τίτλους των βιβλίων, δηλαδή στα εξώφυλλα. Μέχρι εκεί μπορεί να φτάσει η αγάπη των εκδοτών γενιτσάρων προς τους λιλλιπούτειους αναγνώστες.

Ένας σημαντικός λόγος είναι και η ποιότητα του βιβλίου. Σήμερα οι κατηγορίες έχουν αλλάξει σημαντικά: Βιβλία ‘’θαλάσσης’’, ‘’ελαφρά’’, ανάλαφρα’’, χαλαρωτικά’’, που όταν τα διαβάσεις γίνεσαι αλοιφή. Δηλαδή ό,τι χρειάζεται σήμερα η παγκοσμιοποιημένη κοινωνία και ο παγκοσμιοποιημένος ανήθικος καπιταλισμός.

Ουσιαστικά δεν βλέπουν τους πολίτες ως αναγνώστες, αλλά ως αγοραστές. Δεν τους ενδιαφέρει η ανάγνωση του βιβλίου, αλλά η αγορά του, η κατανάλωσή του και μόνο, που θα φέρει νέα κέρδη στα ήδη υπάρχοντα.

Συμπερασματικά υπάρχουν (ευτυχώς) απλές λύσεις-κινήσεις που , αν γίνουν, θα φέρουν και τα επιθυμητά αποτελέσματα, δηλαδή αύξηση της αναγνωσιμότητας, και είναι: γενναία αύξηση των αμοιβών των εργαζομένων τουλάχιστον σύμφωνα με τις πραγματικές πληθωριστικές τιμές και άνω,** μείωση ή και κατάργηση του Φ.Π.Α. στο βιβλίο, μείωση των ωρών εργασίας στις 35 κ.ά.

Μήπως κανείς από τους αναγνώστες αυτού του αρθριδίου εξακολουθεί να διερωτάται γιατί οι Έλληνες διαβάζουν λιγότερο απ’ όλους του πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης;

 .

.

*Απλή λογική: Έχουμε ως χώρα την ακριβότερη τηλεφωνική μονάδα, άρα θα έχουμε και το μικρότερο ποσοστό προσβάσιμων πολιτών στο διαδίκτυο. Πράγμα το οποίο, ακριβώς, συμβαίνει. Τα αυτά και για το βιβλίο, όπως και για πολλά άλλα αγαθά.

**Πρόσφατα διεθνούς φήμης οικονομικός σύμβουλος μεγάλης πολυεθνικής είπε το περίφημο: ‘’Πρέπει να γίνουν αυξήσεις μισθών ώστε οι εργαζόμενοι να μπορούν να αγοράσουν τα προϊόντα   που παράγουμε’’.

.

.

.