.

.

Ελένης Φιλιππίδη
.

Στα έθιμα τής Θράκης, το μαντήλι αποτελεί ένα σταθερό λαογραφικό στοιχείο. Η τεχνική τής ύφανσής του, το χρώμα, τα διακοσμητικά Θέματα, Η ποικιλτική του, Η κεντητική του τελειότητα, Η καλλιτεχνική του έκφραση, όλα τείνουν ν’ αναδείξουν την ψυχική σχέση πού έχει το μαντήλι με τον άνθρωπο του λαού αυτού του τόπου. Το συναντούμε συχνά στις παραδόσεις και στις προλήψεις εμψυχωμένο με δύναμη και ιδιότητα μαγική.
Στην Βόρεια και Ανατολική Θράκη και σε χωριά του Τριγώνου όπως ό Πεντάλοφος του Έβρου, το μαντήλι έχει ένα ενεργό παρόν από την ώρα πού θα γεννηθή κανένας ως την ύστατη στιγμή τής ζωής του, σε χαρές και λύπες. Είναι μία σχέση πού περιέχει πολύτιμα στοιχεία για να κατανοήση ό ερευνητής τις ψυχικές αντιδράσεις του λαού τής Θράκης, την ευαισθησία του και τον βαθμό τής σκέψης του. Μέσα στο πλαίσιο του λαϊκού μας πολιτισμού γίνεται ένα σύμβολο με αισθητή υπόσταση και με πολύπλευρη λειτουργικότητα, πού προσδιορίζει την κοινωνική συμπεριφορά και συνιστά ζωντανή εικόνα τής ζωής του Θρακιώτη.
Ξεκινώντας ό άνθρωπος του λαού από την αρχή ότι το περιβάλλον πού ζει είναι διαποτισμένο από μιά υπερφυσική δύναμη, προσπαθεί να προφυλαχθή ή να πάρη μέρος σ’ αυτή τη δύναμη. Έτσι το μαντήλι του γίνεται ένα μέσο και μαζί άμεσος συμβολισμός.
Το χρυσοκέντητο μαντήλι επισημοποιεί τον αρραβώνα, και άλλαγμα μαντηλιών ανάμεσα στις δυό οικογένειες πού αποφασίζουν να παντρέψουν τα παιδιά τους, σημαίνει οριστική συμφωνία πού κατά το έθιμο χαιρετίζεται από την πλευρά του γαμπρού με ντουφεκιές για ν’ ακουστή «το καλό χαμπέρι».
.
.
Η συνέχεια ΕΔΩ
.
.
.

.

.

Σπάρτακος ανήρ Θραξ του γένους ελληνικώτερος,

ο διασημότερος ‘’αγανακτισμένος’’ της ιστορίας

.

γράφει ο Δημήτριος Τσιρόγλου, συγγραφέας

.

.

Ο Σπάρτακος καταγόταν από το θρακικό φύλο των Μαίδων (ή Μαιδών), το οποίο κατοικούσε στο κεντρικό και βόρειο τμήμα της κοιλάδας του ποταμού Στρυμόνα, δηλαδή ανατολικά και νοτιοανατολικά της λίμνης Κερκίνης. Το ανυπότακτο αυτό φύλο δεν επιθυμούσε την ένωση με τα υπόλοιπα ελληνικά φύλα και επαναστάτησε στην πανελλήνια ένωση, που είχε επιβάλει ο Φίλιππος Β’. Η επανάστασή του κατεστάλη το 340 π. Χ. από τον Αλέξανδρο τον Μέγα, ο οποίος τότε ήταν μόλις 16 ετών.

Οι περισσότερες ιστορικές αναφορές επικεντρώνονται στα γεγονότα, που αφορούν στην Επανάσταση των Μονομάχων ή, όπως συνήθως λέγεται, στην Επανάσταση του Σπάρτακου. Στους αρχαίους συγγραφείς, κυρίως Λατίνους, αναφέρεται συχνότερα ως ‘’Σπαρτάκειος Πόλεμος’’, ονομασία που επικράτησε τότε από την αναφορά του Πλουτάρχου. Η ονομασία φυσικά δεν είναι επινόηση του μεγάλου αυτού συγγραφέα, αλλά αυτή καθιερώθηκε τότε: ‘’ Ἡ δὲ τῶν μονομάχων ἐπανάστασις καὶ λεηλασία τῆς Ἰταλίας, ἣν οἱ πολλοὶ Σπαρτάκειον πόλεμον ὀνομάζουσιν’’.1 Επομένως ελάχιστοι αναφέρονται στα περί της καταγωγής αυτού του  μεγάλου συμπατριώτη των Θρακών. Καίτοι θα θέλαμε να επεκταθούμε διά του παρόντος άρθρου στην καταγωγή του, αυτό είναι αδύνατον. Οι λόγοι είναι κυρίως δύο: αφ’ ενός η πτωχεία των πηγών, αφ’ ετέρου οι αντιφάσεις των περισσοτέρων εξ αυτών. Εν πάση περιπτώσει η θρακική καταγωγή του είναι αδιαμφισβήτητη. Απλώς θα είχε ιστορικό ενδιαφέρον, αν ο Σπάρτακος καταγόταν από την Πέτρα (Πετρίτσι), το Μελένικο, την πρωτεύουσα Ιαμφορίνα ή άλλη πόλη των Μαίδων. Μπορούμε να εικάσουμε ότι, ο Σπάρτακος ανήκε στην αριστοκρατική τάξη, καθ’ ότι το όνομα αυτό ήταν σύνηθες στους Θράκες ηγεμόνες, στρατηγούς και βασιλείς.

Ο Πλούταρχος δεν φείδεται χαρακτηρισμών: ‘’ὧν πρῶτος ἦν Σπάρτακος, ἀνὴρ Θρᾷξ τοῦ Μαιδικοῦ γένους, οὐ μόνον φρόνημα μέγα καὶ ῥώμην ἔχων, ἀλλὰ καὶ συνέσει καὶ πρᾳότητι τῆς τύχης ἀμείνων καὶ τοῦ γένους ἑλληνικώτερος’’.2
Είναι άγνωστο, πώς ο Σπάρτακος κατέληξε στην Καπύη, πόλη της Καμπανίας στην Ιταλία, σε σχολή μονομάχων. Μερικές δεκάδες χρόνους μετά την ρωμαϊκή κατάκτηση (146 π. Χ.) φαίνεται πως, δεν έχουν εκλείψει οι αντιστάσεις των κατακτημένων και, πιθανώς, ο Σπάρτακος συνελήφθη έπειτα από μία τέτοια εξέγερση. Πιθανόν πουλήθηκε ως δούλος και κατέληξε στην σχολή μονομάχων του Βατιάτου (Gnaeus Lentulus Batiatus). Κατόπιν πραγματοποιείται η εξέγερση με αρχικό πυρήνα 30-80 μονομάχους (73 π. Χ.). Τέσσερεις συγγραφείς δίνουν, δυστυχώς, τέσσερεις διαφορετικούς αριθμούς εξεγερμένων: Ο Πλούταρχος 78, ο Αππιανός 70 και οι Κικέρων και Φλώρος 50 και 30 αντιστοίχως.
.
.
Η συνέχεια του κειμένου στον Θρακικό ΑντίκΤυπο
.
.
.

.

.

.

ΠΑΝΑΡΧΑΙΟΙ ΘΡΑΚΕΣ ΒΑΣΙΛΕΙΣ-ΗΓΕΜΟΝΕΣ

.

.
Βασιλείς και ηγεμόνες των Θρακών μνημονεύονται πολλοί κατά την παναρχαίαν εποχήν, δηλαδή από της Αργοναυτικής εκστρατείας μέχρι του Τρωικού πολέμου, συνδέονται δε στενώτατα με την ιστορίαν της Θράκης και τον αρχαιότατον πολιτισμόν της.
Οι γνωστότεροι και σπουδαιότεροι τούτων είνε οι εξής.
ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ
Ούτος ήτο υιός του Δρύαντος, κατά δε την μυθολογικήν εκδοχήν εθεωρείτο υιός του Άρεως, ως ηρωικός βασιλεύς του μαχιμωτάτού έθνους των Βιστόνων θρακών.
Κατά τον γραμματικόν Αθηναίον Απολλόδωρον, όστις εις την ξηράν μεν, πλήν αφελεστάτην και θετικήν Βιβλιοθήκην του μας παρέχει πολύτιμους πληροφορίας περί των θρησκευτικών ζητημάτων και της θεογονίας των αρχαίων Ελλήνων, ο Διόνυσος γενόμενος εφευρέτης της αμπέλου και καταστάς υπό της “Ηρας μανιακός περιεπλανήθη εις την Αίγυπτον και την Συρίαν. Και κατά πρώτον μεν τον υπεδέχθη ο βασιλεύς των Αιγυπτίων Πρωτεύς, κατόπιν δε έφθασεν εις τα Κύβελα της Φρυγίας, όπου καθαρισθείς υπό της θεάς Ρέας και μαθών τάς τελετάς αυτής και λαβών παρ’ εκείνης την στολήν μετέβη δια μέσου της Θράκης εις τους Ινδούς. Κατά την διέλευσιν του Διονύσου εκ Θράκης ο υιός του Δρύαντος Λυκούργος, βασιλεύων εις τους Ήδωνούς κατά τον Άπολλόδωρον παρά τον Στρυμόνα, πρώτος έξυβρίσας τον Διόνυσον τον απεδίωξε. Και ο μεν Διόνυσος κατέφυγεν εις την νύμφην θέτιν, θυγατέρα του Νηρέως, αί δε ακόλουθοι του Διονύσου Βάκχαι συνελήφθησαν αιχμάλωτοι, καθώς και το ακολουθούν πλήθος των Σατύρων. Άλλ’ αι Βάκχαι δια της επενέργειας του Διονύσου ελύθησαν εξαφνικά, ο δε Λυκούργος κατέστη μανιακός υπό του Διονύσου, εν τη μανία του εξέλαβε τον υιόν του Δρύαντα ως κλήμα αμπέλου και κτυπήσας αυτόν με πέλεκυν τον διεμέλισεν εις τεμάχια. Τότε δε αιφνιδίως εσωφρονίσθη. Έπειδη δε η γη έμεινεν άκαρπος, ο θεός έδωκε χρησμόν, ότι τότε θα καρποφορήση η γη, όταν θανατωθή ο Λυκούργος. Οι Ηδωνοί ακούσαντες τον χρησμόν ωδήγησαν τον Λυκούργον εις το Παγγαϊον, όπου τον έδεσαν και εκεί κατά την βούλησιν του Διονύσου απέθανε σπαραχθείς υπό ίππων. Ο δε Διόνυσος διελθών την θράκην και την Ινδικήν και στήσας αναμνηστικάς στήλας της περιοδείας του έφθασεν εις τάς Θήβας, όπου έξηνάγκασε τάς γυναίκας να εγκαταλείψουν τάς οικίας των και να βακχεύουν εις τον Κιθαιρώνα . 1008
Κατ’ άλλην μυθολογικήν παράδοσιν ο Διόνυσος προτιθέμενος να διαβίβαση από την Άσίαν εις την Ευρώπην την δύναμιν, η οποία τον ακολουθούσε, συνέδεσε φιλίαν με τον Λυκούργον, τον βασιλέα της Ελλησποντιακής Θράκης. Αφού δε κατά πρώτον διεβιβάσθησαν ως εις φιλικήν χώραν αι Βάκχαι του, ο Λυκούργος δολίως φερόμενος διέταξε τους στρατιώτας του να επιτεθούν την νύκτα και να φονεύσουν τον Διόνυσον και τας Βάκχας του. Ό Διόνυσος, πληροφορηθείς από κάποιον εγχώριον, όστις ώνομάζετο Θάροψ, την επιβουλήν ταύτην του Λυκούργου, εξεπλάγη. Λέγουν δε, ότι ο Λυκούργος επιτεθείς κατά των Βακχών εις το καλούμενον Νύσιον τας εφόνευσεν όλας, ο δε Διόνυσος, αφού επέρασε από τον Ελλήσποντον εις την θράκην τας δυνάμεις του, επεκράτησε των θρακών εις την μάχην και συλλαβών τον Λυκούργον τον ετύφλωσε.
Μετά δε ταύτα παρέδωκε την βασιλείαν των θρακών εις τον θάροπα και εδίδαξεν εις αυτόν τα κατά τας τελετάς όργια. Ό δε υιός του Θάροπος Οίαγρος παρέλαβε την βασιλείαν και τας παραδεδομένας εν τοις μυστηρίοις τελετάς, τας οποίας κατόπιν ο υιός του Οιάγρου Ορφεύς μαθών παρά του πατρός του και διαφέρων από όλους κατά την φύσιν και την παιδείαν ετροποποίησεν εις πολλά, όσα αναφέρονται εις τα όργια. Δια τούτο και αι υπό του Διονύσου γενόμενοι αύται τελεταί ωνομάσθησαν εξ αυτού Ορφικαί.
Φαίνεται δε, ότι πολλοί άλλοι ετιμωρήθησαν από τον Διόνυσον δια την προς αυτόν ασέβειαν και αδιαφορίαν των και μεταξύ των επιφανέστατων συγκαταλέγεται εκ των θρακών ο Λυκούργος, «ο όξύχολος παις ο Δρύαντος Ηδωνών βασιλεύς».
Ό Λυκούργος όμως εν τη μανία του εξεδίωξεν από τας Νυσαϊκάς πεδιάδας τας τροφούς του Διονύσου, αι οποίαι έρριψαν κατά γης τα Ιερά σκεύη, ο δε Διόνυσος φοβηθείς επήδησεν εις την θάλασσαν και τον παρέλαβεν η θέτις. Ό δε Ζευς τότε οργισθείς ετύφλωσε τον Λυκούργον. «Καί μιν τυφλόν έθηκε Κρόνου πάϊς».
.
.
Η συνέχεια στο κείμενο του κυρίου Κουρτίδη ΕΔΩ
.
.
.