,

.

.

Τὸ ψωμὶ στὶς δοξασίες τοῦ λαοῦ μας

Τζινίκου – Κακούλη Ἀθηνᾶς

. 

 Ἀποσπάσματα:

Ἡ ἱστορία τοῦ ψωμιοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὸ θεμέλιο καὶ τὴ βασικὴ προϋπόθεσι γιὰ τὴ συντήρηση τῆς ζωῆς μας, εἶναι τόσο παλιὰ, ὅσο καὶ ἡ ἱστορία τῆς ἀνθρωπότητος.

Ἡ ἀρχαία μας μυθολογία παρουσιάζει τὸ ἀγαθό αὐτό σὰν δῶρο τῶν θεῶν πρὸς τοὺς ἀνθρώπους.

Ἡ θεὰ Δήμητρα ἦταν ἐκείνη, ποὺ τοὺς δίδαξε τὴν καλλιέργεια τῶν δημητριακῶν, ἀπ’ ὅπου παρασκευάζεται τὸ ψωμὶ.

Καὶ ἀπό ἀπέραντη εὐγνωμοσύνη γιὰ τὴν σπουδαία αὐτή ἀποκάλυψη, οἱ ἀρχαῖοι λατρευτὲς της κατὰ τὰ Θεσμοφόρια τῶν Ἐλευσινίων μυστηρίων, ἀνταπέδιδαν στὴ θεὰ σὰν εὐλαβική προσφορὰ μεγάλους ἄρτους, γι’ αὐτό καὶ ἡ γιορτὴ ἐκείνη ὠνομαζόταν καὶ Μεγαλάρτια.

Στὰ ὁμηρικά ἔπη, πάνω στὰ βαρυφορτωμένα τραπέζια ἀπό κρεατικὰ, κρασιὰ καὶ πληθερὰ προσφάγια, δὲν λείπει καὶ τὸ ψωμὶ, ἐνῶ στοὺς «Δειπνοσοφιστὰς» ὁ Ἀθήναιος, μᾶς περιγράφει ἀρκετές ποιότητές του.

Οἱ Βυζαντινοὶ σὰν πρωταρχικὴ βιοτικὴ τους μέριμνα εἶχαν τὴν ἐξασφάλισι τοῦ ἐπιουσίου.

Ὁ Πλανούδης χαρακτηριστικὰ μᾶς διέσωσε τὴν ἑξῆς παροιμία:

 «Ἔνθα μὲν ἐστίν ἄρτος, μέριμνας ἔχουσι πολλὰς, ἔνθα δὲ λείπει ἄρτος, ἔχουσι μίαν, ἀλλά καλὴν»

 Δηλαδὴ ὅσοι ἐξασφαλίζουν τὸ ψωμὶ τους μπορεῖ νὰ ἔχουν πολλὲς ἄλλες φροντίδες καὶ βάσανα, ὅσοι ὅμως τὸ στεροῦνται, ἔχουν ἕνα καὶ καλὸ, τὸ πῶς θὰ τὸ ἐξοικονομήσουν.(…)

Συνέχεια ανάγνωσης ΤΟ ΨΩΜΙ ΣΤΙΣ ΔΟΞΑΣΙΕΣ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΜΑΣ →

.

.

.

ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΕΘΙΜΑ

 .

. 

Εἰς τὸν ὀρθόδοξον Χριστιανικὸν κόσμον ἡ Ἀνάστασις τοῦ Χριστοῦ ἦτο «πιστῶν εὐφροσύνη».

Περί τοῦ μὴ συνεορτασμοῦ τοῦ Πᾶσχα μετὰ τῶν ἰουδαίων, ἔχομεν ἀπαγορευτικούς κανόνας τῆς τε ἐν Ἀντιοχεία Συνόδου ὡς καὶ τῶν διαταγῶν τῶν ἁγίων Ἀποστόλων, αἴτινες ἀφορίζουσι τοὺς παρακούοντας λαϊκοὺς, καθαιροῦσι δὲ τοὺς κληρικοὺς.

Οἱ πιστοὶ ἐφρόντιζον νὰ ἐπαλείψωσι δι’ ἀσβέστου ἤ νὰ βάψωσι μὲ διάφορα χρώματα τοὺς τοίχους τῶν οἰκειῶν των καὶ νὰ σαρώσωσι τὰ δάπεδα αὐτῶν, ἀφ’ ἐτέρου δὲ νὰ στρώσωσιν ἐπὶ τοῦ ἐδάφους των κλάδους δάφνης, μυρσίνης, δενδρολιβάνου, φύλλα λεμονέας καὶ τὰ τοιαῦτα.

Οὐχὶ δὲ μόνον τὰς οἰκείας περιεποιοῦντο οἱ Χριστιανοὶ κατὰ τὰς ἡμέρας τοῦ Πᾶσχα, ἀλλὰ και καινουργῆ φορέματα ἐφρόντιζον νὰ φορῶσι, νὰ λαμπροφορῶσιν, ὅπως ἔλεγον τότε, ἤ, ὡς λέγομεν σήμερον, νὰ φοροῦν Πασκαλιάτικα, Λαμπριάτικα ἤ λαμπρᾶ ἤ νὰ λαμπραγκαινιάζουν.

Τὸ Πᾶσχα, ὅν μέγας δεσμός ἀγάπης, ὡς ἐπακολούθημα εἶχε καὶ τὴν δόσιν φιλήματος «ὑπὸ τῶν ἐκκλησιαζομένων, δύο μάλιστα Βυζαντινοὶ συγγραφεῖς, Χριστόφορος ὁ Μυτιληναῖος, καὶ κατὰ τὸν ΙΒ’ αἰῶνα Θεόδωρος ὁ Πρόδρομος, ἔγραψαν ἐπιγράμματα «εἰς τὸν κατὰ τὸ Πᾶσχα γινόμενον ἀσπασμὸν».

Πόσον δὲ τὸ φίλημα τοῦτο θὰ ἦτο τότε διαδεδομένον, πασιφανῶς δεικνύει τὸ καὶ σήμερον κατὰ τὴν δευτέραν Ἀνάστασιν ἀνταλλασσόμενον φίλημα.

 .

 .

Διαβᾶστε ὁλόκληρο τὸ ἄρθρο στὸ : www.e-istoria.com

.

.

.

.

.

.

Ὁ Μάϊος, εἶναι ὁ μῆνας τῶν λουλουδιῶν καὶ τῆς βλάστησης. Ἀναλόγως μὲ τὶς περιοχές τῆς Πατρίδας,  ἔχει διάφορα ὀνόματα.  Στὴν Τῆνο ὀνομάζεται «βροχάρης». Στὴ Μακεδονία ὀνομάζεται «Κερασάρης»,  στὸν Πόντο «Καλομῆνας», στὴν Κύπρο «Πεντεφᾶς ἤ Πενταδείλινος».

.

Ἐκτός ἀπὸ τὸ παραδοσιακὸ πλέξιμο τοὺ στεφανιοῦ, τὸ ὁποῖο καίγεται στις 24 Ἰουνίου , τοῦ Ἁγίου Ἰωάννη, ἕνα ἄλλο ἔθιμο τοῦ Μαῒου ποὺ συναντᾶται σὲ ἀρκετὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος εἶναι τοῦ Κλήδονα.

Ὁ Κλήδονας βασίζεται πάνω σὲ μία ὁλόκληρη διαδικασία καὶ ἔχει ὡς στόχο τὴν ἀποκάλυψη τῆς μοῖρας, τοῦ πεπρωμένου, μέσα ἀπὸ μία σειρᾶ τελετουργικῶν, εἰδικὰ γιὰ τὰ νέα κορίτσια ποὺ προσπαθούσαν νὰ μάθουν μέσω τοῦ Κλήδονα “τὰ ριζικὰ” τους.

«Στὴν Κύπρο τὴν πρῶτη μέρα τοῦ Μαΐου, ὅλες οἱ ἀνύπανδρες κοπέλες, ἔβγαιναν ἔξω ἀπὸ τὶς πόλεις καὶ τὰ χωριὰ καὶ πήγαιναν στοὺς κάμπους.

Κάθονταν σὲ κύκλο, τρώγαν, καὶ ἔπιναν, ἀστειεύονταν μεταξὺ τους, τραγουδοῦσαν, καὶ χόρευαν. Μετὰ, οἱ νεαρὲς κοπέλες τοποθετοῦσαν τὸ μαγικὸ δοχεῖο τοῦ Κλήδονα ἤ ἀλλιῶς τοῦ Μὰ. Τὸ συγκεκριμένο αὐτὸ δοχεῖο ἦταν μία μεγάλη λεκάνη, ἤ ἕνα μεγάλο ἀγγεῖο, ποὺ ἔφερναν μαζὶ τους οἱ κοπέλες ποὺ συμμετεῖχαν στὴ γιορτὴ….»….

,

.

Διαβᾶστε τὴν συνέχεια τοῦ ἄρθρου στὸ : www.e-istoria.com

Πηγή: Το Ε Ξ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Κ Ο blog : http://noctoc-noctoc.blogspot.com/

.

.

.