.
.
ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΗΣ ΦΡΑΓΚΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΗΝ ΧΙΟ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΚΥΚΛΑΔΕΣ
.
Εσωτερικές ανωμαλίες στην Χίο και κατάληψή της από τούς Τούρκους στα 1566.
Ή θέση των Γενουατών στην Χίο, στην πιο σπουδαία κτήση τους στην Ανατολή, είχε αρχίσει να γίνεται επικίνδυνη από την εποχή ακόμη πού οι Τούρκοι είχαν καταλάβει την Ρόδο. Το ειδυλλιακό νησί του Ομήρου, «ο επιφανέστερος τόπος της Ελλάδος» και το «δεξί μάτι των Γενουατών», είχε γίνει τώρα ή ακροτελεύτια προφυλακή της χριστιανοσύνης απέναντι από την Σμύρνη. Βρισκόταν στην αρχή ενός εμπορικού και στρατηγικού δρόμου προς το εσωτερικό της Ασιατικής Τουρκίας, καθώς και σε επίκαιρη θέση ως προς τον θαλάσσιο δρόμο, πού οδηγούσε από την Κωνσταντινούπολη προς την Συρία και την Αίγυπτο. Επομένως ήταν όχι μόνο κέντρο του μεγάλου διεθνούς εμπορίου προς την Ανατολή, αλλά και θαυμάσια βάση για μια ενδεχόμενη συγκέντρωση και εξόρμηση των χριστιανικών δυνάμεων στην απέναντι ακτή· γι’ αυτό θα έπρεπε να εκμηδενιστή. Έτσι οι πρώτες προφάσεις και αιτίες για την μεταβολή τής στάσης της Τουρκίας απέναντι της γενουατικής εμπορικής εταιρείας του νησιού, της Μαόνας (Mahona), πού ήταν ή κυρίαρχη του νησιού, δεν άργησαν να εκδηλωθούν. Χαρακτηριστικό είναι ότι οι αιτιάσεις τής Τουρκίας άρχισαν κυρίως ύστερ’ από τις αλλεπάλληλες συγκρούσεις του τουρκικού στόλου με τον Γενουάτη ναύαρχο του Καρόλου Ε’, τον Antonio Giustiniani, στα ΝΔ παράλια του ελληνικού χώρου. Συγκεκριμένα κατά τα τέλη, του 1533 και αρχές του 1534 ό μέγας βεζίρης και σερασκέρης Ιμπραχίμ πασάς κάλεσε εμπρός του τον Antonio Giustiniani, απεσταλμένο των Maonesi στην Κωνσταντινούπολη (βλ. πίν. XV, 1 και 2, όπου φωτογραφίες σαρκοφάγων μελών του οίκου Giustiniani*) και του δήλωσε ότι ό σουλτάνος δεν ανέχεται να διοικήται ή Χίος με διοικητή (podesta) και άλλους αξιωματούχους σταλμένους από την Γένουα και ότι στο εξής πρέπει να κυβερνάται με τούς δικούς της άρχοντες, όπως και ή Ραγούζα. Έτσι οι Μαονέζοι, οι έμποροι και οι πολίτες, αναγκάστηκαν ν’ απομακρύνουν τον podesta και να τον περιορίσουν στο Πυργί, ένα ορεινό χωριό πού διασώζει ως σήμερα τον γραφικό μεσαιωνικό του χαρακτήρα (πίν. XVI, 1. Πρβλ. και XVI, 2). Λίγο αργότερα, ύστερ’ από τις ίδιες πάλιν αιτιάσεις του σουλτάνου, συνήλθε νέα γενική συνέλευση, στην οποία πήραν μέρος και Έλληνες πρόκριτοι, και εξέλεξε ανάμεσά τους podesta τον Alessandro Grimaldi Paterio.
Μολαταύτα ή ατμόσφαιρα δεν είναι ήρεμη στην Χίο. Συνεχώς διάχυτοι είναι οι φόβοι των κατοίκων από τις απειλές των Τούρκων, από την αγωνία των κυβερνητών να εξοικονομούν τον οφειλόμενον ετήσιο φόρο του νησιού προς την Πύλη και από τις δυσκολίες τους να εναρμονίσουν την πολιτική τους θέση απέναντι στην μητρόπολή τους Γένουα. Χαρακτηριστική είναι ή σχετική αλληλογραφία τους με αυτήν για τα διάφορα ζητήματα, πού ανακύπτουν κατά την ταραγμένη εκείνη περίοδο. Κοντά σ’ αυτά ας προστεθούν οι συχνές επιδρομές των Τούρκων πειρατών με όλες τις συνεπόμενες ζημίες.
Ενώ οι εξωτερικοί αυτοί κίνδυνοι απειλούσαν το νησί, μέσα σ’ αυτό είχε αρχίσει μία διένεξη μεταξύ του καθολικού επισκόπου και των πολιτικών αρχών σχετικά με τα όρια τής δικαιοδοσίας τους — ζήτημα πού με το πέρασμα του χρόνου και με την ανάμειξη προσωπικών συμφερόντων και αντιπαθειών έπαιρνε διαστάσεις και νέες μορφές, πού είχαν βέβαια δυσάρεστες επιπτώσεις στην γενική εσωτερική κατάσταση. Η αναταραχή αυτή κυρίως αρχίζει στα 1555, όταν οι δυό επίτροποι (commissari) τής Γένουας Giovanni Battista Gentile και Baldassare Giustiniani, πού αντικαθιστούν προσωρινά τον podesta, ήλθαν σε ρήξη με τον τοποτηρητή του επισκόπου (vicario vescovile) εξ αιτίας του δικαστικού αγώνα ενός Εβραίου, ό οποίος μη ικανοποιημένος από την εμμονή των commissari στην εφαρμογή των νομικών τύπων είχε προσφύγει στο εκκλησιαστικό δικαστήριο. Τελικά οι αλλεπάλληλες προστριβές και αντεγκλήσεις θρησκευτικών και πολιτικών αρχών είχαν ως αποτέλεσμα ν’ αναγκαστούν οι commissari να εξορίσουν τον ιεροεξεταστή (inquisitore) fra Antonio Giustiniani και 3 άλλους κληρικούς.
Η Γένουα όμως, πού έβλεπε ότι δεν έπρεπε με κανένα τρόπο να δυσαρεστήση την καθολική Ισπανία τώρα μάλιστα πού ή Αντιμεταρρύθμιση βρισκόταν στην πλήρη εξέλιξή της, αντικαθιστά στα 1558 τούς δύο commissari με τον Gianbattista Giustiniani. ….
.
.
Ολόκληρο το κείμενο ΕΔΩ
.
.
.
