ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΟΥ ’21 – ΗΛΙΑΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (+ 12/1/1822)

..

Ἠλίας Μαυρομιχάλης Ἔθνικὸ ἱστορικὸ μουσεῖο
Ηλίας Μαυρομιχάλης
(Μάνη 1795  –  Στύρα Ευβοίας 12/01/1822)

 

Πρωτότοκος γιος τού Πετρόμπεη, διακρίθηκε στους πολέμους τού Εικοσιένα για τη γενναιότητα, τις στρατηγικές ικανότητες και την ηθική του προσωπικότητα. Εμφανίστηκε ενεργά στο πολεμικό προσκήνιο της επαναστατημένης Ελλάδας τον Ιανουάριο τού 1821 όταν, ως αντιπρόσωπος τών Πελοποννησίων, πήρε μέρος σε σύσκεψη οπλαρχηγών και φιλικών που συγκροτήθηκε στη Λευκάδα με σκοπό να συζητηθούν οι προετοιμασίες για τον ξεσηκωμό τής Ρούμελης.

Με την έναρξη τού Αγώνα πήρε μέρος στην κατάληψη και την απελευθέρωση τής Καλαμάτας (22 – 23 Μαρτίου 1821) και αναδείχτηκε γρήγορα ένας από τους αξιολογότερους Μανιάτες οπλαρχηγούς.

Αντιλαμβανόμενος έγκαιρα την ορθότητα τών απόψεων τού Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, ως προς τον τρόπο διεξαγωγής τού Αγώνα και προικισμένος και ο ίδιος με στρατηγικά προσόντα, τον ακολούθησε στην Αρκαδία. Κατά τις κρίσεις συγχρόνων του ιστορικών, τον χαρακτήριζε «φρόνησις και καρδία γενναία πατριωτισμός και φιλοτιμία απεριόριστος». Κατευθύνθηκε στην Καρύταινα, όπου συμμετείχε σε πολεμικό συμβούλιο τών οπλαρχηγών και στη συνέχεια κινήθηκε προς τη Στεμνίτσα, το Λεοντάρι και το Πάπαρι. Γρήγορα όμως πήρε ειδοποίηση από τον Κολοκοτρώνη και έσπευσε στο στρατόπεδο τού Βαλτετσίου.

Μαζί με το θείο του Κυριακούλη Μαυρομιχάλη τοποθετήθηκαν στον ανατολικό προμαχώνα, στο «Χωματοβούνι». Στη μάχη που ακολούθησε (12-13 Μαΐου), ο Ηλίας αγωνίστηκε ηρωικά και συνέβαλε αποφασιστικά στην Ελληνική νίκη. Πήρε μέρος στη Τριπολιτσά και στη συνέχεια, πήγε με σώμα συμπατριωτών του να ενισχύσει την πολιορκία τής Ακροκορίνθου. Έμεινε κατόπιν για λίγο στα στενά τής Μεγαρίδας και μετά πέρασε στη Βοιωτία για να βοηθήσει τον Οδυσσέα Ανδρούτσο εναντίον τών δυνάμεων τού Ομέρ Βρυώνη.

Στα τέλη Νοεμβρίου τού 1821, ο Ηλίας Μαυρομιχάλης διορίστηκε αρχηγός τών όπλων Αττικής και έφθασε στην Αθήνα, όπου έγινε δεκτός με πολλές τιμές. Ως αρχηγός τού στρατοπέδου τής Κάζας διεξήγαγε τη νικηφόρα μάχη στο Κριεκούκι, εναντίον τών σωμάτων τού Κιοσέ Μεχμέτ πασά. Στις 5 Ιανουαρίου 1822 ο Ηλίας Μαυρομιχάλης, έχοντας και τη σύμφωνη γνώμη τού πατέρα του, δέχτηκε την πρόταση επιτροπής, υπό το μητροπολίτη Καρυστίας Νεόφυτο, να αναλάβει την αρχηγία εκστρατείας στη Νότιο Εύβοια για την απελευθέρωση τής Καρύστου.

Διαπεραιώθηκε με 600 περίπου Μανιάτες και τον Κυριακούλη Μαυρομιχάλη στο Αλιβέρι Ευβοίας. Η άφιξή του προκάλεσε ενθουσιασμό στους ντόπιους αρχηγούς και, όπως γράφει ο Ιωάννης Φιλήμων, η εκλογή του «υπισχείτο και διοίκησιν τού στρατού κατάλληλον και αντίμαχον τού Ομέρ βεγή άξιον». Προχωρώντας προς τα νότια τού νησιού, συναντήθηκε με τα σώματα τού Νικολάου Κριεζώτη, τού Βάσου Μαυροβουνιώτη, και άλλων και έφθασε στις Κουβάλες στα περίχωρα τών Στύρων στις 11 Ιανουαρίου.

Το πρωί τής επόμενης μέρας, πραγματοποίησε μια νικηφόρα σύγκρουση με τους αντιπάλους και αμέσως μετά στράφηκε εναντίον τής τουρκικής φρουράς τών Στύρων. Στο μεταξύ όμως στάλθηκε από την Κάρυστο τουρκική δύναμη υπό τον Ομέρ μπέη, την οποία δεν μπόρεσαν να αναχαιτίσουν οι άλλοι Έλληνες, παρά τις προσπάθειές τους.

Έτσι, ο Ηλίας Μαυρομιχάλης βρέθηκε κυκλωμένος από τον εχθρό στα Στύρα. Βλέποντας ότι κάθε προσπάθεια αντίστασης ήταν μάταιη και προκειμένου να σωθούν οι συμπολεμιστές του Μανιάτες, εξακολούθησε τον αγώνα με 60 άνδρες. Στη συνέχεια κλείστηκε με επτά συντρόφους του στον Κοκκινόμυλο, έναν ερειπωμένο ανεμόμυλο τών Στύρων και συνέχισε για δύο ώρες ακόμα την άμυνα. Όταν τελείωσαν τα πυρομαχικά, προσπάθησε να διαφύγει διασπώντας τον κλοιό αλλά  αυτοκτόνησε για να μην πέσει αιχμάλωτος στα χέρια τών τούρκων, ενώ το κεφάλι του κόπηκε και στάλθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Ο θάνατός του αποτέλεσε σοβαρό πλήγμα για την Επανάσταση.

Όταν μαθεύτηκε ο ηρωικός θάνατος τού Ηλία Μαυρομιχάλη στην έδρα τής Πελοποννησιακής Γερουσίας, στην Ακροκόρινθο, ο Πρόεδρος αυτής Δημ. Υψηλάντης θέλησε να την ανακοινώσει με τρόπο περιφραστικό στον Πετρόμπεη, ο οποίος ήταν Αντιπρόεδρος τής Γερουσίας. Αφού άκουσε με ψυχραιμία το θλιβερό συμβάν, είπε στον Δημήτριο Υψηλάντη: “Μη με λυπάσαι. Έκαμα γιο στρατιώτη, ο οποίος επλήρωσε το χρέος του προς την Πατρίδα!“. Ο Ιστορικός Φιλήμων αναφέρει, ότι ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης έλεγε “πως μόνο ο Ηλίας ηδύνατο να διαφιλονικήση ποτέ τη στρατιωτική ηγεσία της Πελοποννήσου”.

Πηγή το ιστολόγιο : http://www.mani.org.gr  

.

***

Κατὰ τὴν παράδοσι,  ἡ ἱστορικὴ οἰκογένεια τῶν Μαυρομιχαλαίων προερχόταν ἀπὸ τὴν Θράκη, ὅπου στὰ μέσα τοῦ 14ου αἰῶνος, πιεζομένη ὑπὸ τῶν ὀθωμανῶν, κατέφυγε καὶ ἐγκαταστάθηκε στὴν Μάνη.

Ἀπὸ τὰ μέσα τοῦ 18ου αἰῶνος, ἀναδείχθηκε σὲ σημαντικὸ τοπικὸ παράγοντα, ἔπαιξε ἀποφασιστικὸ ρόλο στὰ προεπαναστατικὰ γεγονότα ( Ὀρλωφικά ) καὶ στὸν Ἀγῶνα τῆς Ἀνεξαρτησίας (ἀπελευθέρωσις Καλαμάτας, μάχη Βαλτετσίου, πολιορκία Ναυπλίου καὶ Ἀκροκορίνθου, ἀντιμετώπισις τοῦ Ἰμπραῆμ κ.ἄ.) πληρώνοντας βαρὺ φόρο αἵματος.

( Κατ’ ὀμολογίαν τοῦ Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, ἡ οἰκογένειά του ἔδωσε πάνω ἀπὸ σαράντα νεκροὺς γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῆς πατρίδος. )

Αφήστε μια απάντηση