,
,
,
,
,
Ἰωάννης Στρατᾶκος (ὁπλαρχηγός)
,
,
Ἡ Χιμᾶρα τῆς Μάνης, βρίσκεται μεταξὺ τῶν οἰκισμῶν Πυρρίχου καὶ Λουκάδικων, στὴν περιοχὴ ποὺ κατὰ τὸν 19ο αἰῶνα ὀνομαζόταν ἐπαρχία Κολοκυνθίου. Ὁ οἰκισμός αὐτός ἀνέδειξε κατὰ τὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821, μία σημαντικὴ προσωπικότητα, μὲ δράση στρατιωτικὴ κυρίως, ποὺ πλαισίωσε γνωστοὺς Μανιᾶτες ὁπλαρχηγούς. Ὁ ἀγωνιστής αὐτός ἦταν ὁ Ἰωάννης Στρατᾶκος, ἕνας ἀκόμη ἀπό τοὺς Μανιᾶτες ἐκείνους ποὺ δὲν πρέπει νὰ ξεχαστοῦν.
Ὁ Στρατᾶκος, σύμφωνα μὲ τοὺς τηρούμενους στὰ Γενικὰ Ἀρχεῖα τοῦ Κράτους (Γ.Α.Κ.) ἐπίσημους ὀνομαστικούς καταλόγους τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν (περίοδος 1840 – 1841), εἶχε γεννηθεῖ τὸ ἔτος 1790 καὶ εἶχε νυμφευθεῖ τὴν Μαρία Νικολάκου στὶς 6 Ὀκτωβρίου 1819. Ἀπό τὴν ἴδια πηγὴ φέρεται ἐκείνη τὴν ἐποχή ὡς πατέρας ἕξι παιδιῶν.
Σχετικὰ μὲ τὴ δράση του κατὰ τὴν Ἐπανάσταση, γνωρίζουμε ὅτι μετὰ ἀπό πρόταση τοῦ Ἐκτελεστικοῦ Σώματος, πῆρε στὶς 11 Ἰουνίου τοῦ 1823, τὸν βαθμὸ τοῦ χιλιάρχου, μαζὶ μὲ τοὺς συναγωνιστὲς του, Μαυροειδὴ, Μαντζᾶκο, Βασίλειο Πολιτᾶκο, Ἰωάννη Γιαννουλέα, Δημήτριο Πουλικᾶκο καὶ ἄλλους.[Μὲ ὅλο τὸν σεβασμὸ στὸν ἀγωνιστή, εἶναι ἡ περίοδος ποὺ τὸ ἐκτελεστικό, λίγο πρὶν τὸ ξέσπασμα τοῦ ἐμφυλίου, μοίραζε ἀφιδῶς τοὺς βαθμοὺς].
Ἡ συμμετοχὴ του στὶς ἐπαναστατικές ἐπιχειρήσεις μέχρι τὸ ἔτος 1825, περιγράφεται συνοπτικὰ ἀπό μία ἀναφορά τοῦ ἰδίου πρὸς τὸ Ὑπουργεῖο τῶν Πολεμικῶν, τὴν ὁποῖα ὑπέβαλε τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 1825, προσκομίζοντας ταυτόχρονα καὶ δύο πιστοποιητικὰ τοῦ Πετρόμπεη καὶ Κωνσταντίνου Μαυρομιχάλη, τοὺς ὁποίους ἀκολουθοῦσε ὡς ἀξιωματικός τους, στὶς πολεμικὲς ἐπιχειρήσεις κατὰ τῶν τούρκων.
Τὸ ἔτος 1821 λοιπὸν, πολεμώντας πάντα ὑπό τὴν ὁδηγία τῶν Μαυρομιχαλαίων, ἔλαβε μέρος στὶς πολιορκίες Ναυπλίου, Τριπολιτσᾶς, Κορίνθου καὶ Πατρῶν, ἐνῷ δὲν ἔλειψε καὶ ἀπό ἐπιχειρήσεις ἐκτός Πελοποννήσου, εὐρισκόμενος στὰ Μεγάλα Στενᾶ τοῦ Ἰσθμοῦ, στὰ Γεράνεια Ὄρη καὶ στὴ Λιβαδειᾶ. Τὸ ἐπόμενο ἔτος, δηλαδὴ τὸ 1822, πολέμησε στὸ Ἄργος κατὰ τοῦ Δράμαλη, ἐνῷ περὶ τὰ τέλη τοῦ ἔτους αὐτοῦ ἔλαβε μέρος καὶ σὲ ἐκστρατεῖα Μανιατῶν ὑπό τὸν Πετρόμπεη μὲ σκοπὸ τὴν ἐνίσχυση τοῦ πολιορκούμενου ἀπό τοὺς Ὀθωμανούς Μεσολογγίου καὶ τὴν λύση τῆς πολιορκίας του.
Ὁ Κωνσταντῖνος Μαυρομιχάλης, ἀδελφός τοῦ Πετρόμπεη, πιστοποιεῖ γιὰ τὸν Ἰ. Στρατᾶκο στὶς 20 Ἰανουαρίου 1824 τὰ ἑξῆς :
«Δηλοποιῶ διὰ τοῦ παρόντος, ὅτι ὁ καπετᾶν Ἰωάννης Στρατᾶκος, δὲν ἔλειψεν ἀπ’ ἀρχῆς τοῦ Ἱεροῦ τούτου ἀγῶνος νὰ παρασταθῇ εἰς διαφόρους τῆς πατρίδος ἀνάγκες, κάμνων τὸ πρὸς αὐτήν χρέος του, πότε μὲ πεντήκοντα στρατιῶτας, πότε δὲ μὲ τριάκοντα μέχρι τῶν δεκαπέντε, καθὼς καὶ ἤδη ἐσχάτως διέτριψε ὑπό τὴν ὁδηγίαν μου μῆνας ἑπτά χωρὶς νὰ λάβῃ ὁβολόν διὰ τὸν ἐαυτόν του εἰς ὅλον αὐτό τὸ διάστημα, ἐκτός τῶν στρατιωτῶν του, οἴτινες ἐπληρώθησαν. Διὸ καὶ τοῦ δίδεται τὸ παρὸν μου διὰ νὰ τοῦ χρησιμεύσῃ ὅθεν ἀνήκει καὶ διὰ νὰ λάβῃ τὴν ἀνήκουσαν ἀμοιβήν.
Τῇ 20η Ἰανουαρίου 1824, ἐν Καλαμάτα
Ὁ Πατριώτης Κων. Μαυρομιχάλης»
Ὁ Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης ἐπίσης σὲ πιστοποιητικὸ του, ποὺ φέρει ἡμερομηνία 15 Ὀκτωβρίου 1825, βεβαιώνει γιὰ τὸν Καπετᾶν Γιάννη Στρατᾶκο ὅτι ἀγωνίσθηκε ὑπό τὴν ὁδηγία του σὲ πολλὲς ἐκστρατεῖες, φερόμενος «μετὰ προθυμίας, ἀνδρείας καὶ πίστεως» καὶ ὅτι ὑπῆρξε γνήσιος πατριώτης μὲ γενναίες ἐκδουλεύσεις ἔως ἐκείνη τὴν ἐποχή.
Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωση, κατὰ τὴν περίοδο τοῦ Κυβερνήτη Ἰ. Καποδίστρια (1828 – 1831), ὁ Στρατᾶκος ἐξακολούθησε ὡς παλαιὸς ὁπλαρχηγός νὰ ἀσκῇ ἐπιρροή στὴν περιοχὴ του. Ἔτσι, στὶς 24 Ἰουλίου τοῦ 1830, συνυπέγραψε μαζὶ μὲ ἄλλους προκρίτους καὶ ὁπλαρχηγούς τῆς Ἀνατολικῆς καὶ Δυτικῆς Μάνης, ἐπιστολή στηρίξεως καὶ ἀφοσιώσεως πρὸς τὸν ἀπεσταλμένο τοῦ Κυβερνήτη στὸ Γύθειο, Ἀνδρέα Μεταξᾶ, ἐνῷ τὴν ἴδια ἐποχή προτάθηκε ἀπό τὸν Ἔκτακτο Ἐπίτροπο Πελοποννήσου ὡς ἰκανός νὰ ἀναλάβῃ τὴν θέση τοῦ Δημογέροντα τοῦ τμήματος Κολοκυνθίου Ἀνατολικῆς Μάνης, μισθοδοτούμενος μὲ 60 φοίνικες ἀνά μῆνα.
Κατὰ τὰ μετέπειτα χρόνια τῆς Ὀθωνικῆς περιόδου, ὁ ἀγωνιστής αὐτός, ὅπως καὶ ἀρκετοί ἄλλοι Μανιᾶτες παλαίμαχοι ἀγωνιστές τοῦ 1821, ὀνομάστηκε τιμητικὰ ἀξιωματικός τῆς Σπαρτιάτικης Φάλαγγας, καὶ πῆρε τὸν Νοέμβριο τοῦ 1837 τὸν βαθμὸ τοῦ Λοχαγοῦ. Περαιτέρῳ τὸ ἔτος 1839, τέθηκε σὲ ἐνεργητική ὑπηρεσία μὲ τὸν βαθμὸ τοῦ Λοχαγοῦ – Σημαιοφόρου, στὴν 4η Τετραρχία τῆς Φάλαγγας, ὑπηρετώντας ἀρχικώς ὑπό τὸν Ταγματάρχη Δ. Πετροπουλάκη στὸ ἀπόσπασμα Γυθείου, καὶ κατόπιν ὁ ἴδιος ὡς ἀποσπασματάρχης στὴν Ἀρεόπολη, ἀπό ὅπου καὶ ἀποστρατεύθηκε τὸν Ἰούλιο τοῦ 1843, ὡς προικοδοτημένος Λοχαγὸς. Γνωρίζουμε ὅτι κατὰ τὴν περίοδο τῆς ἐνεργητικῆς του ὑπηρεσίας (1839 – 1843), ἀσχολήθηκε ἰδιαίτερα μὲ τὴν καταδίωξη ληστῶν, γεγονὸς ποὺ καταδεικνύει τὸ ὅτι, παρὰ τὸ ὥριμο τῆς ἡλικίας του γιὰ τὰ δεδομένα τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, παρέμενε ἕνας μάχιμος ἀξιωματικός.
Ἀκριβή χρόνο θανάτου τοῦ Ἰωάννη Στρατάκου δὲν γνωρίζουμε. Τὸ γεγονὸς ὡστόσο ὅτι οἱ ἄμεσοι κληρονόμοι του, δηλαδὴ τὰ παιδιὰ του, ζήτησαν στὶς 30 Ἀπριλίου 1857, ἄδεια ὥστε νὰ ἀξιοποιήσουν μὲ πώληση τὸ φαλαγγίτικο γραμμάτιο τοῦ ἤδη θανόντα πατέρα τους, ἀξίας 5.400 δραχμῶν (ποσὸ σημαντικὸ γιὰ τὴν ἐποχή ἐκείνη), μᾶς ἐπιτρέπει νὰ ὑποθέσουμε ὅτι ὁ θάνατός του δὲν πρέπει νὰ ἀπεῖχε πολὺ ἀπό τὴν ἡμερομηνία ἐκείνη. Οἱ κληρονόμοι τοῦ ἀγωνιστοῦ, προκειμένου νὰ λάβουν τὴν σχετικὴ ἄδεια ἐκποιήσεως τοῦ γραμματίου τοῦ πατέρα τους, προσκόμισαν λίγο ἀργότερα στὸν Ἔπαρχο Γυθείου τὸ ἀπό 24 Ἰουνίου 1857 πιστοποιητικὸ τοῦ τότε Δημάρχου Κολοκυνθίου Β. Τραφαλὴ, ἀπόσπασμα τοῦ ὁποίου ἔχει ὡς ἑξῆς:
«Ὁ Δήμαρχος Κολοκυνθίου πιστοποιεὶ ὅτι οἱ δημότες καὶ κάτοικοι τοῦ χωρίου Χιμάρας Φώτιος Στρατογιαννᾶκος, ἐτῶν 28, Εὐστράτιος Στρατογιαννᾶκος, ἐτῶν 26, Πέτρος Στρατογιαννᾶκος, ἐτῶν 22 καὶ Ἀγγέλω Στρατογιαννίτσα ἐτῶν 30, ἐκ τοῦ χωρίου Σκᾶλα τοῦ Δήμου Τρινάσου, εἶναι τέκνα καὶ κληρονόμοι τοῦ ἀποβιώσαντος πατρὸς των, Ἰωάννου Στρατάκου, λοχαγοῦ τῆς Β.Φάλαγγας ..»
Στὸ ἔγγραφο αὐτό, γιὰ λογαριασμὸ τῶν παιδιῶν του, ἐκτός τοῦ Φώτη, ὑπογράφει ὁ συγχωριανὸς τους Γουλᾶκος, ὁ ὁποῖος πιθανὸν ἀνήκει στὴν ἴδια πατριᾶ μὲ τὸν Στρατᾶκο (Χασανιάνοι).
,
,
,
ΠΗΓΕΣ
- Αρχεία της Ελληνικής Παλιγγενεσίας.
- Γενικά Αρχεία του Κράτους: Αρχεία Υπουργείου Πολέμου (έτους 1825), Υπουργείου Στρατιωτικών (ετών 1837 – 1841) και Προικοδοτήσεων Φαλαγγιτών (ετών 1843 και 1857).
- Περ. «Λακωνικαί Σπουδαί».
- Μοιρολόγια της Μέσα Μάνης τόμος Β Κ. Κάσση
,
,
Ἡλεκτρονική πηγὴ : http://maniatika.wordpress.com/
Ἐπεξεργασία καὶ πολυτονισμὸς κειμένου : Ἑλληνικό Ἡμερολόγιο
,
,
.
Ἡ ὑπογραφή τοῦ καπετᾶν Γιάννη Στρατάκου ὡς λοχαγοῦ τῆς φάλαγγας
,
,
Σὲ περίπτωση ἀναδημοσιεύσεως, νὰ ἀναφέρεται ἡ πηγὴ
,
,
[ shortlink ] : http://wp.me/p12k4g-4s5
,
,