Η ΜΑΧΗ ΤΩΝ ΦΑΡΣΑΛΩΝ- 23 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1897

,

Ἡ Μάχη τῶν Φαρσάλων, ἐλαιογραφία τοῦ Γεωργίου Ροϊλοῦ, Πινακοθήκη Ἀβέρωφ στὸ Μέτσοβο.
Ἡ Μάχη τῶν Φαρσάλων, ἐλαιογραφία τοῦ Γεωργίου Ροϊλοῦ, Πινακοθήκη Ἀβέρωφ στὸ Μέτσοβο.
Η ΜΑΧΗ ΤΩΝ ΦΑΡΣΑΛΩΝ

.

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

Ταξίαρχος ε.α.τ. καθηγητής Στρατιωτικής Ιστορίας ΣΣΕ

,

Η μάχη των Φαρσάλων ήταν μία από τις συγκρούσεις του ατυχούς για την Ελλάδα πολέμου του 1897. Ήταν αγώνας κυρίως μεταξύ των εμπροσθοφυλακών των δύο αντιπάλων δυνάμεων. Οι ελληνικές δυνάμεις δεν ετίμησαν τα όπλα τους. Οι τούρκοι, αν και είχαν αριθμητική υπεροχή, λόγω τακτικών σφαλμάτων και κυρίως λόγω της διστακτικότητας της ηγεσίας τους, δεν μπόρεσαν να καταστρέψουν τον ελληνικό στρατό.

Μετά την ήττα των Ελλήνων στην μάχη των Συνόρων [5-10 Απριλίου 1897] και την μικρής διαρκείας μάχη στα Δελέρια [11 Απριλίου], οι ελληνικές δυνάμεις συμπτύχθηκαν χωρίς τάξη και με σχετικό πανικό την νύκτα 11/12 Απριλίου στην Λάρισα. Αποτέλεσμα της συμπτύξεως αυτής ήταν σχεδόν η αποσύνθεση των μονάδων, υλικές απώλειες, αλλά κυρίως η πτώση του ηθικού των ανδρών.

Κάτω από αυτές τις δυσμενείς συνθήκες, ο διάδοχος Κωνσταντίνος, αρχηγός του Στρατού στην Θεσσαλία, ανέφερε το πρωί της 12ης Απριλίου στην Κυβέρνηση ότι έκρινε αδύνατη την άμυνα στην γραμμή Πηνειού ποταμού. Έπρεπε, κατά την εκτίμησή του, ο Στρατός να υποχωρήσει σε μεγαλύτερο βάθος, ώστε ευρισκόμενος μακριά από τον εχθρό να έχει τον απαραίτητο χρόνο να ανασυνταχθεί και να καταστεί αξιόμαχος. Επιπλέον ο ίδιος πίστευε ότι με την ενέργεια αυτή θα δινόταν χρόνος στην Κυβέρνηση να προβεί σε διπλωματικές ενέργειες για την κατάπαυση των εχθροπραξιών, εφόσον θεωρούσε την λύση αυτή συμφέρουσα.

Η Κυβέρνηση ενέκρινε την πρόταση του διαδόχου και υπέδειξε ως νέα τοποθεσία αμύνης αυτή των Φαρσάλων.

(Πρέπει να τονίσουμε εδώ ότι το να υποδείξει ή να επιβάλει η Κυβέρνηση την νέα τοποθεσία αμύνης, αυτή των Φαρσάλων ήταν αντικανονική. Υπάρχουν όρια στις σχέσεις Κυβερνήσεως και στρατιωτικής ηγεσίας ως προς τις αποφάσεις διεξαγωγής των επιχειρήσεων. Η εκλογή τοποθεσιών αμύνης ήταν της αρμοδιότητος του αρχιστρατήγου).

Κατόπιν αυτού, ο διάδοχος διέταξε το πρωί της 12ης Απριλίου την σύμπτυξη των δυνάμεων από την Λάρισα στα Φάρσαλα.

(…) Ο τούρκος αρχιστράτηγος Ετέμ πασάς, στο μεταξύ, μετά την μάχη στα Δελέρια, αποφάσισε να διενεργήσει επίθεση από το πρωί της 12ης Απριλίου κατά των ελληνικών δυνάμεων στο Κριτήρι, αγνοώντας ότι αυτές είχαν συμπτυχθεί. Έτσι η 2η τουρκική Μεραρχία κατέλαβε χωρίς αντίσταση τα υψώματα Λοφάκι και Κριτήρι, η Μεραρχία Ιππικού με επικεφαλής τον γερμανό στρατηγό φον Γκρομκώφ προωθήθηκε στον Τύρναβο και η 1η τουρκική Μεραρχία προχώρησε αποφασιστικά κατά της 3ης ελληνικής Ταξιαρχίας η οποία χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα περί το μεσημέρι αποσύρθηκε από την μάχη και συμπτύχθηκε στο χωριό Κουτσόχερο.

ΒΟΛΟΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ 1897(…) Χάρη στην βραδύτητα και την διστακτικότητα των τούρκων, δεν καταλήφθηκε εγκαίρως ο Βόλος με το λιμάνι του, που ήταν σημαντικό για τον Ελληνικό Στρατό. Αυτό είχε ως συνέπεια να δοθεί ο απαραίτητος χρόνος στις ελληνικές δυνάμεις να καταλάβουν θέσεις στα στενά του Βελεστίνου με μία ταξιαρχία που στάλθηκε εκεί από τα Φάρσαλα.

Η μη εκμετάλλευση της επιτυχίας από τους τούρκους (καταδίωξη σε βάθος), δεν είχε περαιτέρω δυσμενείς επιπτώσεις για τις ελληνικές δυνάμεις. Στην κατάσταση που βρίσκονταν αυτές, θα μπορούσε ίσως ένα μόνο σύνταγμα ιππικού να φέρει πλήρη καταστροφή….

Ολόκληρο το κείμενο μπορείτε να διαβάσετε στο: www.e-istoria.com

Αφήστε μια απάντηση