29 Μαρτίου
1430.—Ο σουλτάνος Μουράτ ο 2ος κυριεύει την Θεσσαλονίκην και την παραδίδει εις την λεηλασίαν και τας φλόγας. Η πολιορκία τής Θεσσαλονίκης είχε αρχίσει από το 1422. Οι Θεσσαλονικείς είχαν αφήσει την άμυνά της στα χέρια των Βενετών, υπό τον διοικητή Κονταρίνι, κατόπιν αιτήσεως τού Ανδρόνικου Παλαιολόγου στην Ενετική διοίκηση τής Εύβοιας. Οι Ενετοί, πέρα από το καθήκον υπερασπίσεως τής πόλεως θα έπρεπε να προχωρήσουν και σε διπλωματικές επαφές και διαπραγματεύσεις με τους τούρκους γιά την λύση τής πολιορκίας. Κατά την διάρκεια των διαπραγματεύσεων, ο Κονταρίνι αρνήθηκε τους όρους τού Μουράτ, ο οποίος υποσχόταν να σεβαστεί τους κατοίκους και τις περιουσίες τους και άρχισε να οργανώνει την άμυνά της. Όμως η πείνα και ο φόβος άρχισαν να επηρεάζουν τους πολιορκημένους, δημιουργώντας μία παράταξη υπέρ τής παραδόσεως στους οθωμανούς. Αυτή εκφραζόταν είτε μέσα από χριστιανούς οι οποίοι ζητούσαν να παραδοθεί η πόλη στον Μουράτ Β΄, είτε από υπερασπιστές τής πόλεως οι οποίοι περνούσαν στην μεριά των οθωμανών.
1553.—(ή 26/3) Ημερομηνία γεννήσεως τού ποιητή μας, Βιτσέντζο Κορνάρου. Θεωρείται ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους τής κρητικής λογοτεχνίας, συγγραφέας τού αφηγηματικού ποιήματος «Ερωτόκριτος», και πιθανώς τού θρησκευτικού δράματος, «Η Θυσία τού Αβραάμ». Μετά τα 35 του, εγκαταστάθηκε στον Χάνδακα (όπου έγινε ένα από τα πιό δραστήρια μέλη τής Ακαδημίας των Stravaganti, η οποία ιδρύθηκε από τον αδελφό του Ανδρέα), και νυμφεύθηκε· παράλληλα ήταν μέλος τού Συμβουλίου των Ευγενών τού Χάνδακα.
1646.—Απεβίωσε και κηδεύτηκε στις Κεραμιές (Κεφαλλονιά) ο Αρχιεπίσκοπος Κεφαλλονιάς, Ζακύνθου και Ιθάκης, Νικόδημος Μεταξάς. Ο Μεταξάς, λόγιος και άνθρωπος των γραμμάτων, ήταν κάτοχος τυπογραφείου τόσο στον Λονδίνο όσο –αργότερα- και στην Πόλη.
1688.—Τα στρατεύματα τού συμμαχικού στόλου των δυτικών, επιβιβάζονται στα πλοία και εγκαταλείπουν την Αθήνα. Νωρίτερα, είτε από τους βομβαρδισμούς των μαχών είτε λόγω ατυχημάτων (βλ. 24/3ου), καταστράφηκαν ο Παρθενώνας και άλλα αριστουργήματα απαράμιλλης ομορφιάς.
1772.—Ο Μακεδόνας στην καταγωγή υπασπιστής τού Ορλώφ, Γεώργιος Ρίζος, ενεργεί με άλλους Έλληνες πειρατική επιδρομή καταλαμβάνοντας γαλλικό εμπορικό πλοίο έξω από το λιμάνι τής Μυτιλήνης. Τέσσερεις μόλις ημέρες μετά, άρπαξε ακόμη ένα στον κόλπο τού Κουσάντασι.
1807.—Από την νήσο Σπέτσες γίνεται γνωστό το γεγονός ότι, στον τόπο τους έφθασε ο καπετάν Μπούμπουλης από την Θεσσαλονίκη ως μέλος τού ρωσικού στόλου. Έφερε άδεια «κομαντάντε» από τους Ρώσους, οι οποίοι τού επέτρεψαν να κουρσεύει γιά τέσσερεις μήνες.
1821.—(29-30) Ο Αθανάσιος Διάκος, με τους επίσκοπους Ησαΐα και Νεόφυτο, πολεμούν τους τούρκους τής Λεβαδείας και απελευθερώνουν την πόλη. «Ὁ Ἀθανάσιος Διάκος (Μασαβέτας) ὕψωσε τὴν σημαίαν τῆς Ἐπαναστάσεως ἐν Λεβαδείᾳ».
.—Εις το χωρίον Σωλινάρι τής Πυλίας, οι Τριφυλιοί οπλαρχηγοί και οι υπ’ αυτούς Έλληνες, δίνουν αμφίρροπον μάχην με τους τούρκους. «Μάχη εἰς τὸ χωρίον Σωληνάρι τοῦ Δήμου Βουρφάδος τῆς Ἐπαρχ. Πυλίας, ἀμφίρροπος, ἀρχηγοὶ ἦσαν οἱ Δ. Παπατσόρης, Γρηγοριάδης, Ντούφας καὶ Συράκος».
.—Με διαταγή τού Σουλτάνου, γίνονται παντού σφαγές άμαχων χριστιανών.
.—Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης προσπαθεί να πολιορκήσει με 6.000 άνδρες την Καρύταινα, όμως στην πρώτη έξοδο των τούρκων, το στράτευμα διαλύεται. Μετά από αυτό, εγκατέστησε μεθοδικά φρουρές σε επίκαιρα σημεία γύρω από την Τρίπολη.
1822.—Οι Έλληνες επαναστάτες επιτίθενται εναντίον των τούρκων έξω από το Ρέθυμνο και τους τρέπουν σε φυγή. Κατά την μάχη, φονεύθηκε ο οπλαρχηγός Ν. Χατζηδάκης (βλ και 27-28/3).
.—Στην Καστανιά Ολύμπου, οι Έλληνες μάχονται εναντίον των τούρκων. «Μάχη ἐν Καστανιᾷ τοῦ Ὀλύμπου. Νίκη τούρκων. Ἐν αὐτῇ ἔλαβον μέρος ἐκ μὲν τῶν Ἑλλήνων ἀρχηγῶν οἱ Γρηγ. Σάλας, Καΐρης καὶ Νικολάου ἐκ δὲ τῶν τούρκων ὁ Ἀβδουλαδούμπεης».
1823.—Συγκροτείται στο Άστρος Αρκαδίας η Β’ Εθνική Συνέλευση υπό την προεδρία τού Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, γιά να επικυρώσει το πρώτο Ελληνικό Σύνταγμα.
.—(τέλη Μαρτίου). «Σύστασις φιλελληνικῆς Ἑταιρείας ἐν Λονδίνῳ».
1824.—Λεηλασίες και δηώσεις των τούρκων τού Χουσεΐν μπέη στα Σφακιά τής Κρήτης. Οι τούρκοι κατάφεραν να αλώσουν το χωριό Λουτρό, ενώ οι Αγωνιστές μεταφέρουν τα γυναικόπαιδα στο φαράγγι τής Σαμαριάς.
1826.—Ο Φιλέλληνας Φαβιέρος ο οποίος ήρθε σε εξαιρετικά δύσκολη θέση στην Εύβοια, δέχεται μεγάλη βοήθεια από τους Κριεζώτη, Μαυροβουνιώτη και Χατζημιχάλη. Αμέσως μετά θα απομακρυνθούν με πλοία και προορισμό το Λεκανοπέδιο.
1827.—«Ὁ Ναύαρχος Ἄγγλος Κόχραν, ἔδωκε ἐν μέσῳ τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Γ΄ Ἐθνικῆς Συνελεύσεως τὸν ὅρκον τοῦ στολάρχου». Ενώ κατόπιν παραγγελίας τελούν υπό κατασκευή πέντε ατμοκίνητα πλοία τα οποία πληρώσαμε ακριβά μέσω δανείων, αποφασίστηκε ο διορισμός τού τυχοδιώκτη Κόχραν ως στόλαρχου τού ατμοκίνητου στόλου, έναντι τής αμοιβής των 37.000 ή 57.000 λιρών. Ο διορισμός έγινε υπό την πίεση που άσκησαν οι Μεγάλες Δυνάμεις στην ελληνική αντιπροσωπεία. Αποδείχθηκε κατώτερος τής φήμης του, ερχόμενος μάλιστα σε ρήξη με τον Καραϊσκάκη, λόγω των τραγικά λανθασμένων επιλογών του στο πεδίο τής μάχης. Όσο γιά τα πέντε ακριβοπληρωμένα πλοία, παραλάβαμε με μεγάλη καθυστέρηση μόνο τα δύο.
1828.—Ο Κυβερνήτης Καποδίστριας διορίζει ως διευθυντή τού Γενικού Φροντιστηρίου τού στρατού και έκτακτο επίτροπο των Δυτικών Σποράδων, με έδρα την Αίγινα, τον αδελφό του, Βιάρο Καποδίστρια. «Ὁ Κυβερνήτης διώρισε τοὺς Βιάρον Καποδίστριαν καὶ Γιαννετᾶν, νομοθέτας, νομοτελεστὰς καὶ ἀρχιδικαστάς. Εἰς δὲ τὸν ἀδελφὸν του Βιάρον, προανέθεσεν καὶ τὴν ἔκτακτον ἐπιτροπείαν τῶν Δυτικῶν Σποράδων, ᾦν ἕδρα ὡρίσθη ἡ Αἴγινα».
1832.—Ο Κωλέττης εισέρχεται έφιππος στην πρωτεύουσα Ναύπλιο υπό τις επευφημίες τού λαού, επισημοποιώντας την ήττα τού κυβερνητικού στρατού. Ο μέχρι χθες κυβερνήτης Αυγουστίνος Καποδίστριας, βλέποντας το μη αναστρέψιμο τής καταστάσεως, αναχωρεί στις 10 το βράδυ γιά την Κέρκυρα με την φρεγάτα τού ναυάρχου Ρίκορδ μαζί με τους οικείους του, και μεταφέροντας την σορό τού αδελφού του Ιωάννη. Αρχίζει νέος γύρος εσωτερικής αναρχίας.
1835.—Το φρικτό φαινόμενο τής ληστείας. Ληστρική συμμορία η οποία είχε καταλάβει τα στενά των Θερμοπυλών, απογυμνώνοντας κάθε διαβάτη, συνάπτει μάχη με αποσταλέν σώμα εθνοφυλάκων. Δυστυχώς, κατά την μάχη φονεύθηκαν 4 εθνοφύλακες και άλλοι δύο τραυματίστηκαν. Οι εγκληματίες αποτραβήχτηκαν στα όρη τής Φθιώτιδος.
1863.—Η εφημερίδα «Εθνοφύλαξ», δημοσίευσε σε φύλλο της την είδηση διορισμού από την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών ως πρέσβη της στην Ελληνική Αυλή, το ίδιο πρόσωπο που την αντιπροσωπεύει και στην Υψηλή Πύλη. «Η αμερικανική εφημερίς το “Βήμα τής Νέας Υόρκης” αναφέρει ότι η κυβέρνησις των Ηνωμένων πολιτειών διώρισε παρά τη ελληνική αυλή πρέσβυν της, τον παρά τη Υψηλή Πύλη αντιπροσωπεύοντα αυτήν, κ. Ζόυ Μόρρις και ότι ωρίσθη και επιμίσθιον διά την νέαν ταύτην προσθήκην τής υπηρεσίας, δολάρια 3.150 κατ’ έτος. Εννοείται δε ότι η Αυτού Εξοχώτης, θέλει εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει τας Ηνωμένας Πολιτείας και παρά τη Υψηλή Πύλη, ως και πριν. Ο διπλωμάτης ούτος λέγεται γινώσκων κάλλιστα την Ελλάδα. Πολλάκις περιοδεύσας εν αυτή και γράψας εν τω πατρίω τύπω περί αυτής».
1864.—(ν. ημ.) Μετά το πέρας των εργασιών τής νέας Συνθήκης στο Λονδίνο, η οποία έληξε στις 25 τού μήνα, Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία και Ελλάδα υπογράφουν δεύτερη Συνθήκη με ειδικούς όρους επί τού Επτανησιακού. Σύμφωνα με αυτήν, το καθεστώς ουδετερότητας περιορίζεται μόνον γιά την Κέρκυρα και τους Παξούς. Επίσης, οι Άγγλοι ζητούν και λαμβάνουν αποζημιώσεις και συντάξεις γιά τους μέχρι πρότινος Άγγλους υπαλλήλους τού Ιόνιου Κράτους, ενώ, οι Ρώσοι πετυχαίνουν τον όρο να βαπτίζονται χριστιανοί ορθόδοξοι οι διάδοχοι τού Βασιλέα τής Ελλάδος.
1870.—Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Παύλος Μελάς, Έλληνας αξιωματικός τού πυροβολικού και πρωτεργάτης τού Μακεδονικού αγώνα. Κατάγεται από την ιστορική οικογένεια των Μελάδων τής Ηπείρου. Οι ρίζες της φτάνουν έως την Κωνσταντινούπολη (πριν την Άλωση), μεταξύ των πιό ισχυρών στρατιωτικών και πολιτικών οικογενειών τής Αυτοκρατορίας, των Κεφαλάδων ή κατά άλλους των Μελανιάδων (λόγω τού χαρακτηριστικού μελαμψού χρώματος τού προσώπου τους), ενώ σύμφωνα με άλλους, των Στρατηγόπουλων. Η επιστολή που έγραψε στον πατέρα του την ημέρα αποφοιτήσεώς του από την Σχολή Ευελπίδων, σκιαγραφεί τον ήρωα. «Σεβαστέ μου πατέρα … Προχθές το πρωί έδωσα τον νενομισμένον όρκον … Σάς βεβαιώ ότι ορκίσθην έχων πλήρη συναίσθησιν των υπό τού όρκου επιβαλλομένων καθηκόντων, σταθεράν δε απόφαση να τα εκτελέσω. Διά τούτο και εκ βάθους καρδίας, ωρκίσθην υπακοήν εις τους νόμους τής Πατρίδος, σέβας, πίστιν και αφοσίωσιν εις τον Βασιλέα μου, και ότι θέλω υπερασπίσει μέχρι τελευταίας πνοής την σημαίαν και την Πατρίδαν … Πριν τελειώσω την επιστολή μου, σάς παρακαλώ, Σεβαστέ μου πατέρα, να μ’ ευχηθείτε όπως ο Θεός με βοηθήσει να τηρήσω εντίμως τον όρκον μου, μέχρι τελευταίας στιγμής τής ζωής μου».
1872.—Ο συνθέτης τού Εθνικού μας Ύμνου, Νικόλαος Χαλικιόπουλος Μάντζαρος, κατά την διάρκεια μαθήματος πέφτει σε κώμα το οποίο τον οδηγεί στον θάνατο 13 ημέρες αργότερα, στις 12 Απριλίου. Σπούδασε μουσική στην Κέρκυρα, και συνέχισε τις μουσικές ενασχολήσεις του στην Ιταλία, όπου συνδέθηκε ιδιαίτερα με το περιβάλλον τού Βασιλικού Ωδείου τής Νάπολης. Θεωρείται ο θεμελιωτής τής Επτανησιακής Σχολής, και χάρις σ’αυτόν πολλοί Επτανήσιοι μορφώθηκαν μουσικά και δημιουργήθηκε η πρώτη γενιά Επτανησίων συνθετών. Στον χαρακτήρα ήταν ανεξίκακος, γενναιόδωρος, ευγενικός και μετριόφρων και αυτοχαρακτηριζόταν ως “ερασιτέχνης” μουσικός.
1878.—Πραγματοποιείται στον καθολικό ναό τού Αγίου Διονυσίου, η πάνδημη κηδεία τού Καρόλου Όγλ (Charles Ogl), μιάς ευγενικής μορφής, ενός τολμηρού δημοσιογράφου, που βρήκε οικτρό θάνατο κατά την επανάσταση τής Θεσσαλίας το 1878 (αποκεφαλίστηκε από τους τούρκους). Τής ακολουθίας χοροστάτησε ο καθολικός αρχιεπίσκοπος και παρέστησαν πολλοί επίσημοι και λαός. Επικήδειο εκφώνησε στο νεκροταφείο ο Τιμολέων Φιλήμων, και ο Γάλλος πρεσβευτής. Ο δήμος Αθηναίων, με δήμαρχο τον Παναγή Κυριακό, παραχώρησε δωρεάν τάφο στο Α΄Νεκροταφείο. Η οικογένεια τού Όγλ με τηλεγράφημά της προς τον πρωθυπουργό Αλέξανδρο Κουμουνδούρο, ευχαρίστησε την ελληνική κυβέρνηση, αλλά και τον Χαρίλαο Τρικούπη, βουλευτή τότε, που ασχολήθηκε ενεργά με την ταφή τού τέκνου της (βλ. 17/03).
1903.—Ο Διευθυντής τού Γερμανικού Ινστιτούτου Δαίρπφελδ (Dorpfeld Wilhelm), έστειλε στον διευθυντή τής Λευκαδίτικης εφημερίδας «Φρουρός» επιστολή, γνωστοποιώντας μεταξύ άλλων ότι θα εξακολουθήσει και γιά το έτος 1903 τις ανασκαφές στο Νυδρί, τις οποίες : «…θα επαναλάβει εξάπαντος την 1 Ιουνίου» (18 Μαΐου), μετά το τέλος τού ταξειδιού του μέχρι την Κρήτη και την Τροία. Προσδιορίζοντας δε και τα σημεία των ανασκαφών, ο Δαίρπφελδ έγραψε : «Εφέτος θα ενεργήσω ανασκαφάς αυτόθι εις τρία μέρη α΄) εις την πεδιάδα τού Νυδριού, ένθα ζητώ το μέγαρον τού Οδυσσέως και την πόλιν Ιθάκην, β΄) εις το τέλος τού Υδραγωγείου τής Παλαιοκατούνας ένθα ευρήκαμεν πέρυσι τα ίχνη τής κρήνης τού Οδυσσέως και γ΄) εις τους πρόποδας τού Σκάρου (Νήιον) όπου ήσαν οι τάφοι». Ο Δαίρπφελδ, υποστήριζε ότι η αληθινή Ιθάκη τού Ομήρου είναι η νήσος Λευκάδα, πείθοντας και αρκετούς αρχαιολόγους και γεωγράφους σε συνεδρίαση τού Γερμανικού Ινστιτούτου.
.—Βουργάρικες συμμορίες ανατινάσσουν τις σιδηροδρομικές γραμμές Δράμας – Ξάνθης.
1904.—Ο Μακεδονομάχος Παύλος Μελάς, επιστρέφει από την Μακεδονία στην πρωτεύουσα Αθήνα.
1906.—Οι Μακεδονομάχοι τού καπετάν Φούφα (Ζαχαρίας Παπαδάς) φθάνουν στο Λέχοβο, όπου τους προϋπαντούν οι πρόκριτοι τού χωριού αλλά και ο καπετάν Ανδρέας Δικώνυμος ο οποίος είχε αναλάβει την προστασία τού χωριού, μετά από τον ηρωικότατο θάνατο τού Λ. Τσώκρη. Την επόμενη κιόλας ημέρα, έχοντας σχετικές διαταγές, το σώμα τού Φούφα θα εγκαταλείψει το χωριό ώστε να επιδράμει κατά προδοτών στο Στρέμπενο.
1913.—Οι κάτοικοι τής επαναστατημένης Μεγίστης (βλ. 28/2), σε απάντηση τής επιστολής Βενιζέλου που ζητά παράδοση των όπλων, εκδίδουν δημοψήφισμα που αξιώνει την ένωσή τους με την Μητέρα Πατρίδα. Επίσης, διαψεύδουν τις φιλοκυβερνητικές εφημερίδες οι οποίες κάνουν λόγω γιά σφαγή των κατοίκων στο νησί (…)
1916.—Οι αλλοδαποί Σύμμαχοι τού Ελευθέριου Βενιζέλου, καταλαμβάνουν το Αργοστόλι και το Ληξούρι.
1919.—Ολοκληρώνετε με επιτυχία η εκκένωση τής Οδησσού και η σύμπτυξη προς την Βεσσαραβία, κίνηση η οποία άρχισε από τις 19/3ου. Μονάδες τής Ελληνικής II Μεραρχίας αναλαμβάνουν την οργάνωση τής όλης αμυντικής γραμμής.
.—Οι εναπομείνασες μονάδες τού Ελληνικού Εκστρατευτικού Σώματος στην Μεσημβρινή Ρωσία, διαβαίνουν τον Δνείστερο ποταμό και συγκεντρώνονται στο Μουζάρ. Ήδη από τις 27/3ου, η Ελληνική II Μεραρχία διάβηκε τον Δνείστερο και συγκεντρώθηκε στην περιοχή Παλάγκας Βεσσαραβίας.
1920.—Στο μέτωπο τής Μικράς Ασίας, οι τούρκοι επιτίθενται αιφνιδιαστικά εναντίον των Ελληνικών δυνάμεων τής 2ης Μεραρχίας Στρατού, χωρίς όμως επιτυχία.
.—Στο μέτωπο τής Κιλικίας, στην Ούρφα, ο Κεμάλ υποχρεώνει σε δεύτερη μεγάλη ήττα τα Γαλλικά στρατεύματα, μετά από την μάχη Μαράσχ (βλ. 8/1ου). Τα γεγονότα αυτά ανάγκασαν την Ύπατη Αρμοστεία Βυρηττού σε εικοσαήμερη ανακωχή, έλαβαν όμως και μεγάλες διαστάσεις στον γαλλικό Τύπο.
1921.—Αρχίζει η τριήμερη επίθεση των τούρκων (29-31/3) στο Αλσιχονάρ.
.—Στο μέτωπο Μ. Ασίας οι μάχες συνεχίζονται με οπισθοφυλακές τούρκων.
1922.—Η Ελληνική Στρατιά στην Μ. Ασία μάχεται με πυροβολικό και περιπόλους.
1924.—Ο εξόριστος και ρευστής (πλέον) εθνικής συνειδήσεως Μητροπολίτης Ρόδου, Απόστολος Τρύφωνος, γράφει προς τις ιταλικές αρχές: «Το επ’ εμοί προτιμώ πάντοτε την Ρόδον, όχι μόνον διά το κλίμα και τας γνωριμίας μου, αλλά κυρίως διότι έχω και εγώ ως αρχιερεύς την ευγενή φιλοδοξίαν να γίνω αρχηγός ανεξαρτήτου ορθοδόξου εκκλησίας και να εργασθώ ανεπηρεάστως ως πρόεδρος ιδικής μου συνόδου». Στην επιστολή του τής 28ης Απριλίου 1924, όπως και σε άλλες επιστολές, ζητά από τον Ιταλό διοικητή Μάριο Λάγκο, οι απαντήσεις του να στέλνονται στην Κωνσταντινούπολη μέσω τής ιταλικής πρεσβείας πάντοτε απ’ ευθείας και όχι μέσω τού Πατριαρχείου.
1928.—Μεγάλης κλίμακας απεργιακό κύμα στην Αθήνα εξ αιτίας τής βαριάς φορολογίας και των οικονομικών δυσκολιών στους εμποροεπαγγελματίες.
1929.—Φοβερή εξάπλωση στην Ελλάδα έχουν τα αφροδίσια νοσήματα και η σωματεμπορία.
.—Ελλάδα και Γιουγκοσλαυία υπογράφουν μεταξύ τους Σύμφωνο στο Βελιγράδι, ρυθμίζοντας διπλωματικές και εμπορικές σχέσεις των δύο χωρών. Στις 17 τού μήνα προηγήθηκε στην Γενεύη η υπογραφή σχετικού Πρωτοκόλλου.
1936.—Εν μέσω συγκινητικών εκδηλώσεων τού Κρητικού λαού, ο νεκρός τού Ελευθέριου Βενιζέλου ενταφιάζεται στο ιστορικό Ακρωτήρι, αφού εξετέθη επί διήμερο σε προσκύνημα μέσα στον ναό τής Αγίας Μαγδαληνής, στην Χαλέπα.
1939.—Ο πρωθυπουργός τής Γαλλίας, Νταλαντιέ, ειδοποιεί την Ιταλία να αποσαφηνίσει τις αποικιακές απαιτήσεις της. (Έναν χρόνο αργότερα η Ελλάδα θα βιώσει με τον χειρότερο τρόπο τις αποικιακές απαιτήσεις τής γείτονος, ενώ ήδη, τα Δωδεκάνησα τις βιώνουν γιά χρόνια …).
1941.—Μεγάλαι και σφοδραί μάχαι συνήφθησαν εις τον κεντρικόν και νότιον τομέα μετά μεγάλων απωλειών. Εις τον Αώον ποταμόν εκατοντάδες εχθροί νεκροί. Και εζήτησαν παρά των τμημάτων μας (οι Ιταλοί) μίας ημέρας ανακωχήν, όπως θάψωσι τα πτώματα, αλλά μη δυνηθέντες να τελειώσουν ούτε το 1/3 των πτωμάτων των.
.—Μεγάλαι και σφοδραί ναυμαχίαι συνήφθησαν εις τα ανοικτά τής Αδριατικής ως και παρά την νήσον Ζάκυνθον.
.—Η νηοπομπή που συνοδεύει Βρετανούς στρατιώτες με τον εξοπλισμό τους από την Αλεξάνδρεια στον Πειραιά, δέχτηκε επίθεση ιταλικού τορπιλοπλάνου τις πρώτες απογευματινές ώρες.
1943.—Ο Ιερός Λόχος στην Αφρική καταλαμβάνει εχθρικές θέσεις.
.—Σαν σήμερα γεννήθηκε ο διάσημος μουσικός και βραβευμένος με Όσκαρ, Ευάγγελος Οδυσσέας Παπαθανασίου, διεθνώς γνωστός ως Vagelis. Από την ηλικία των δύο ή έξι ετών έδειξε το χάρισμά του, όταν έδωσε την πρώτη του παράσταση χωρίς να έχει μουσική εκπαίδευση, πράγμα εντυπωσιακό γιά ένα μικρό παιδί. Από τις αρχές τής δεκαετίας τού ’60, ο Παπαθανασίου συμμετείχε σε μουσικά συγκροτήματα, σύντομα όμως μετακόμισε στο Παρίσι μαζί με τον Ντέμι Ρούσο, δημιουργώντας το συγκρότημα “Το παιδί τής Αφροδίτης“(Aphrodite’s Child). Αυτό ήταν και το έναυσμα γιά την διεθνή του καριέρα και την συμμετοχή του σε διεθνείς κινηματογραφικές παραγωγές που τού χάρισαν και το Όσκαρ. Σημαντική στιγμή στην σταδιοδρομία του, είναι η επιλογή από την «NASA» να παρουσιάσει στους στύλους τού Ολυμπίου Διός το έργο του “ Μυθωδία” , γιά μία αποστολή στον πλανήτη Άρη.
.—Οι Ιταλοί πυρπολούν περισσότερα από 200 σπίτια στα Φάρσαλα (ίσως 250), ως αντίποινα σε επίθεση που δέχτηκαν την προηγούμενη ημέρα από ομάδα κομμουνιστών, οι οποίοι σκότωσαν δύο Ιταλούς και συνέλαβαν τούς άνδρες τής «Καραμπινιερίας» δηλαδή τής Χωροφυλακής. Κατά την διάρκεια τής επιχειρήσεως των αντιποίνων, εκτέλεσαν 40 και πλέον κατοίκους τού χωριού και τής επαρχίας Φαρσάλων.
1944.—Οι εθνικές ομάδες ανταρτών (ΕΟΕΑ), αντιμετωπίζουν στο Νικολίτσι τής Πρέβεζας γερμανική επιδρομή.
1945.—Περίπολος αναγνωρίσεως από Ιερολοχίτες στην νήσο Χάλκη (Δωδεκάνησα).
.—Δύναμη αποτελούμενη από 400 Γερμανούς και Ιταλούς, επιτίθεται εναντίον τού 609 Τάγματος Εθνοφυλακής στα Δολιανά τής Κρήτης. Παρά τον όγκο τού στρατού, ο οποίος ενεργούσε με την υποστήριξη πυροβολικού, οι εχθροί τελικά υποχώρησαν υπό το βάρος των απωλειών τους. Από πλευράς μας, φονεύθηκε ο Υπολοχαγός Μαρκουλάκης και ο εθνοφύλακας Σχοινοπολάκης.
.—Ο ελληνικός τακτικός στρατός εισέρχεται στην Αλεξανδρούπολη, η οποία τελεί υπό κανονική κομμουνιστική κατοχή. Ακολούθησε συμπλοκή. Όταν οι αιμοδιψείς βούργαροι έφυγαν από την Θράκη (βλ. 9/9/1944), η περιοχή τής δυτικής κυρίως Θράκης πέρασε κυριολεκτικά στην κυριαρχία τού Ε.Α.Μ. Κι’ αυτή όμως θα λήξει τον Απρίλιο τού 1946.
1947.—Το Υπουργικό Συμβούλιο με την αριθ. 177/29-3-1947 πράξη του, αναγνώρισε και τίμησε το έργο τής αποστολής επί τη αναχωρήσει τού αρχηγού τής ΕΣΑΔ, Ταξίαρχου Χριστόδουλου Τσιγάντε. Αφορούσε την Ελληνική Στρατιωτική Αποστολή Δωδεκανήσου (Ιερός Λόχος).
1948.—Ισχυρότατος μετασεισμός προκαλεί εκτεταμένες βλάβες στην ήδη κατεστραμμένη Κάρπαθο, την Ρόδο, αλλά και την Κάσο στα Δωδεκάνησα. Είναι ο απόηχος τού Εγκέλαδου των 7,2 Ρίχτερ τής Καρπάθου, στις 9 Φεβρουαρίου, ο οποίος σάρωσε τα πάντα στο πέρασμά του (βλ. ημ.)
1949.—Ολοκληρώνονται οι εργασίες τής διώρυγας τής Κορίνθου. Το 1944 κατά την αποχώρησή τους, οι Γερμανοί προκάλεσαν την πτώση 60.000 κυβικών μέτρων χωμάτων και οι εργασίες εκφράξεως κράτησαν 5 χρόνια.
1956.—Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος αναλαμβάνει ο Μητροπολίτης Λαρίσης και Πλαταμώνος, Δωρόθεος. Δεν μακροημέρευσε στον θρόνο, διότι απεβίωσε μετά από δεκαέξι μήνες, στις 26/7/1957, και μάλιστα στην Στοκχόλμη όπου είχε μεταβεί γιά θεραπεία.
1966.—Αρχίζουν οι εργασίες γιά την κατασκευή Συνεδριακού και Πνευματικού Κέντρου στους Δελφούς (Ε.Π.Κε.Δ), οι οποίες θα ολοκληρωθούν το 1977.
.—Απεβίωσε ο στρατιωτικός και πολιτικός, Στυλιανός Γονατάς. Είχε ανέλθει σε ανώτατα αξιώματα στον στρατό Ξηράς στην περίοδο μέχρι και το 1924. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ίδρυσε δικό του κόμμα, το Κόμμα Εθνικών Φιλελευθέρων, αλλά αργότερα σχεδόν αποσύρθηκε από τον πολιτικό βίο τής χώρας. Γιά τις στρατιωτικές του υπηρεσίες είχε τιμηθεί από την Πολιτεία με τον Μεγαλόσταυρο τού Σωτήρος. Την περίοδο 1907-1908, συνέδραμε στον Θρακικό Αγώνα έχοντας ως βασική αποστολή την ανύψωση τού εθνικού φρονήματος στην υπόδουλη Θράκη, την αποκατάσταση επικοινωνίας με τα ελληνικά χωριά και την υποβολή υπομνήματος γιά το εθνικό αυτό εγχείρημα. Σε συνεργασία με τους Έλληνες προξένους συνεννοήθηκε γιά ποικίλα θέματα και κυρίως γιά τους τρόπους ενίσχυσης των ελληνικών πληθυσμών και βασικά την οργάνωση τής αυτοάμυνας.
1968.—Ο Γεώργιος Παπαδόπουλος μιλώντας στην Θεσσαλονίκη, χρησιμοποιεί γιά πρώτη φορά το σύνθημα: «Ελλάς-Ελλήνων-Χριστιανών».
1970.—Γίνονται καταγγελίες γιά βασανιστήρια σε 35 μέλη τής αντιστασιακής οργάνωσης “Δημοκρατική Άμυνα”.
1975.—Γίνεται γνωστή η ποινική δίωξη τριών πρωθυπουργών τής περιόδου τής ‘’Χούντας’’, καθώς επίσης και οι κατηγορίες κατά τού αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου.
.—Με απόφαση τού Υπουργείου Παιδείας, καταργούνται οι εισαγωγικές εξετάσεις γιά το Γυμνάσιο. Επίσης, στα πλαίσια των μεταρρυθμίσεων (άρθρο 16 τού νέου Συντάγματος), γίνεται αναφορά ότι «τα έτη υποχρεωτικής φοιτήσεως δεν δύναται να είναι ολιγότερα των εννέα», και ότι «πάντες οι Έλληνες έχουν δικαίωμα δωρεάν παιδείας».
1980.—Ιδρύεται στην καρδιά τής Νέας Υόρκης Ελληνικό Πολιτιστικό κέντρο.
1981.—Πραγματοποιούνται τα εγκαίνια τού υδροηλεκτρικού έργου τής ΔΕΗ στο Πουρνάρι τής Άρτας, από τον Πρόεδρο τής Δημοκρατίας Κ. Καραμανλή. Η θεμελίωση τού έργου έγινε στις 12/09/1975, όταν ο Κ. Καραμανλής ήταν πρωθυπουργός.
1985.—Ο αρεοπαγίτης Χρήστος Σαρτζετάκης εκλέγεται πρόεδρος τής Δημοκρατίας με την 3η ψηφοφορία και με οριακή πλειοψηφία 180 ψήφων. Είναι ίσως η πλέον επεισοδιακή μεταπολιτευτική εκλογή Προέδρου τής Ελληνικής Δημοκρατίας (και με απαγωγή τής κάλπης..), λόγω των παρασκηνιακών ενεργειών που προηγήθηκαν από την κυβέρνηση Παπανδρέου με σκοπό την αναθεώρηση τού Συντάγματος και τον περιορισμό των εξουσιών τού Προέδρου τής Δημοκρατίας.
1992.—Αξιωματούχοι τού τουρκικού ΥΠΕΞ κατηγορούν την Ελλάδα, ότι, χρηματοδοτεί το Κουρδικό Εργατικό Κόμμα (PKK).
.—Η Αυστραλία δηλώνει, ότι δεν πρόκειται να αναγνωρίσει την Δημοκρατία των Σκοπίων χωρίς την έγκριση τής Ελλάδος.
1993.—Στο πλαίσιο των δικών γιά το σκάνδαλο Κοσκωτά, αρχίζει στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Αθηνών η δίκη του, καθώς και 26 ακόμα ατόμων. Η υπόθεση αφορά την υπεξαίρεση 32 δισ.δρχ. από την Τράπεζα Κρήτης και την εισροή 12,1 δισ. δρχ. από αυτά στην εκδοτική εταιρεία ”Γραμμή”.
.—Παραιτείται από το βουλευτικό αξίωμα ο πρώην πρωθυπουργός Γεώργιος Ράλλης, αποδοκιμάζοντας τους χειρισμούς Κυβερνήσεως και Αντιπολιτεύσεως στο θέμα των Σκοπίων.
1995.—Την παραίτησή του υποβάλλει ο υπουργός Δημόσιας Τάξεως Στέλιος Παπαθεμελής, γιατί διαφώνησε με την επέμβαση των ΜΑΤ κατά των αγροτών που είχαν αποκλείσει την εθνική οδό.
2005.—Ημερομηνία θανάτου τού γνωστού συνθέτη, Γιώργου Σισιλιάνου.
2006.—Καταγράφεται ολική έκλειψη ηλίου πλήρως ορατή στην Μεγίστη (Καστελλόριζο). Γιά πρώτη φορά μετά από δεκαετίες είδαμε μία ολική έκλειψη σε ελληνικό έδαφος. Η έκλειψη ήταν μερική γιά όλη την Ελλάδα εκτός από το Καστελλόριζο όπου ήταν ολική! Οι δύο προηγούμενες ολικές εκλείψεις που ήταν ορατές ως τέτοιες στην Ελλάδα, έγιναν το 1870 και το 1936.
2007.—Απεβίωσε στα 96 του χρόνια ο Ζευγώλης Δ. Γεώργιος. Ο σεβάσμιος και εγνωσμένου κύρους εκπαιδευτικός, φιλόλογος και συγγραφέας, γεννήθηκε στην Νάξο, αλλά η καταγωγή του ήταν από την Κρήτη.
2011.—(ή 30/3) Απεβίωσε ο Ιάκωβος Καμπανέλλης, θεατρικός συγγραφέας, πεζογράφος, και στιχουργός. Ήδη από μαθητής στο δημοτικό σχολείο, ο μικρός Ιάκωβος διακρίνεται γιά την κλίση του στην λογοτεχνία. Κατά την διάρκεια τής κατοχής, κατέληξε στο στρατόπεδο συγκεντρώσεως και εξοντώσεως «Μαουτχάουζεν». Η αναγνώρισή του ως θεατρικού συγγραφέα, ήλθε με το έργο «Έβδομη μέρα τής Δημιουργίας» (1956), που ανέβηκε σε σκηνοθεσία Κ. Μιχαηλίδη στο Εθνικό Θέατρο και αγκαλιάστηκε από κοινό και κριτικούς. Ωστόσο, τα έργα «Η αυλή των θαυμάτων» και «Παραμύθι χωρίς όνομα», θα αναδειχθούν στην συνέχεια στα δύο πιό αγαπητά και πολυπαιγμένα θεατρικά του. Ο Καμπανέλλης, εκτός από θεατρικός συγγραφέας, πεζογράφος και δοκιμιογράφος, υπήρξε και στιχουργός. Έγραψε τραγούδια, που η μελοποίησή τους από τους Μάνο Χατζιδάκι, Μίκη Θεοδωράκη και Σταύρο Ξαρχάκο, έγιναν επιτυχίες και τραγουδιούνται μέχρι σήμερα.
2013.—Ο Κότσο Ντανάι, πρόεδρος τής «Λίστας τής Φυσικής αλβανίας», εξέφρασε την αναγκαιότητα υιοθετήσεως τού ψηφίσματος που κατέθεσαν στο αλβανικό κοινοβούλιο οι τσάμηδες. Όπως δήλωσε: «…Πρώτα από όλα το θέμα ‘τσαμουριάς’ είναι θέμα εδαφικό, δεν είναι θέμα ιδιοκτησιών ιδιωτών, είναι αλβανικό έδαφος, και είναι μέρος τού αλβανικού έθνους», εξηγώντας ότι είναι παράλογο που δεν έχει ακόμη ψηφιστεί από το αλβανικό κοινοβούλιο. Ζήτησε, επίσης, η «Τσαμουριά» να γίνει ελεύθερη ζώνη, μεταξύ τής αλβανίας και τής Ελλάδας συμπληρώνοντας ότι είναι μέρος τού αλβανικού εθνικού εδάφους.
2014.—Ο πρέσβης τής Ελλάδας στο Κοσσυφοπέδιο, Μοσχόπουλος, έδωσε στον υπουργό Εξωτερικών τού Κοσσυφοπεδίου, Ενβέρ Χότζαϊ, την πρώτη θεώρηση βίζας Σέγκεν. Σε δήλωσή του, ο πρέσβης είπε ότι : «[…] Η Ελλάδα θα αναγνωρίσει το κράτος τού Κοσσυφοπεδίου, όχι επειδή είναι καλή η κατάσταση, αλλά από το γεγονός ότι η αναγνώριση είναι προς το συμφέρον τής ειρήνης και τής σταθερότητας στην περιοχή»… Συνεχίζοντας την δήλωση, χαρακτήρισε την χορήγηση τής πρώτης βίζας Σέγκεν στον Υπ. Εξ. τού Κοσσυφοπεδίου ως μία συμβολική κίνηση, με την οποία η Ελλάδα δίνει το πράσινο φως στους πολίτες τού Κοσσυφοπεδίου να εισέλθουν στην χώρα. «[…] Η χορήγηση θεώρησης προς τον υπουργό Χοτζάι είναι συμβολική, προκειμένου να ενθαρρύνει τους πολίτες τού Κοσσυφοπεδίου να έχουν την ευκαιρία γιά διμερείς επαφές στην Ελλάδα»…
2018.—Ἡ Σύγκλητος τοῦ Πανεπιστημίου Κρήτης ἀποφάσισε ὀμόφωνα τὴν ἀφαίρεση τοῦ τίτλου τοῦ ἐπίτιμου διδάκτορα ἀπὸ τὸν καθηγητὴ H.A. Richter. Ἡ Σύγκλητος ὡς τὸ ἀνώτατο ὄργανο Διοικήσεως τοῦ Ἱδρύματος θεώρησε ὅτι ἔχει τὴν εὐθύνη καὶ τὴν ὑποχρεώση νὰ προασπίσῃ τὸ ἀκαδημαϊκὸ του κύρος, δεδομένου ὅτι ὁ ἐν λόγῳ ἐπίτιμος διδάκτορ ἀπαξίωσε δημοσίως τὸ ἑλληνικὸ Πανεπιστήμιο καὶ τὸ Πανεπιστήμιο Κρήτης. Ἤδη τιμημένος μὲ τὸν Χρυσὸ Σταυρὸ τοῦ Τάγματος τοῦ Φοίνικα ἀπὸ τὴν ἑλλαδικὴ Δημοκρατία, ὁ περιλάλητος προφέσορας καὶ μέγας ἱστορικός, σὲ συνέντευξη ποὺ παραχώρησε στὴν ἐφημερίδα «Καθημερινή» τῷ 2012 σχετικὰ μὲ τὰ Δεκεμβριανά, δήλωσε ὅτι ἡ Ἑλλάδα δὲν θὰ εἶχε γίνει κομμουνιστικὴ ἐὰν νικοῦσε ὁ ΕΛ ΑΣ (!..) καὶ ὅτι μετὰ τῷ 1946 ὁ ἐγκληματίας Στάλιν δὲν στήριξε τὸν «Δημοκρατικό Στρατό» τοῦ Ζαχαριάδη μὲ κανέναν τρόπο (!..) Χαρακτήρισε δὲ τὸν Τίτο ὡς «ρομαντικὸ ἐπαναστάτη» ὁ ὁποῖος σταμάτησε τὴν βοήθεια στὸν ΔΣΕ ὅταν κατάλαβε ὅτι δὲν εἶχε κανένα νόημα. Ὅταν ὁ Ῥίχτερ ἀναγορεύθηκε στὶς 19 Νοεμβρίου τοῦ 2014 ἐπίτιμος διδάκτορας τοῦ Τμήματος Πολιτικῆς Ἐπιστήμης τοῦ Πανεπιστημίου Κρήτης, ἡ ἀπόφαση δέχθηκε ἀρνητικὴ κριτικὴ λόγῳ τοῦ βιβλίου του μὲ τίτλο «Ἡ Μάχη τῆς Κρήτης», στὸ ὁποῖο περιγράφει μὲ ἀρνητικὸ τρόπο τὸν ἀγῶνα τῶν Κρητῶν ἐναντίον τῶν Γερμανῶν κατακτητῶν, δικαιώνοντας τοὺς Γερμανούς γιὰ τὶς θηριωδίες τους.
2019.—Στα 10 δισ. ευρώ μειώνεται συνολικά η περίμετρος των δανείων που θα μπορούν να λάβουν την προστασία τής πρώτης κατοικίας με την τροπολογία που ψηφίστηκε σαν σήμερα με ονομαστική ψηφοφορία στην Βουλή. Η επιδότηση θα γίνεται αυτόματα από ηλεκτρονική πλατφόρμα, προσδιοριζόμενη βάσει τής κλίμακας εισοδήματος και θα διαμορφώνεται από 15% έως 50% τής μηνιαίας δόσεως και μεσοσταθμικά 33%.
.—Αφαιρέθηκε από την ιστοσελίδα τής αλβανικής Εφημερίδας τής Κυβερνήσεως το ΦΕΚ, βάσει τού οποίου θα κρατικοποιούνταν αυθαίρετα γαίες που ανήκουν σε Έλληνες ομογενείς στην περιοχή τής Χιμάρας. Την πληροφορία ανέφεραν διπλωματικές πηγές. «[…] Μένει να φανεί αν η κίνηση αυτή ήταν το πρώτο βήμα γιά την πλήρη ανάκληση των απαράδεκτων αποφάσεων που στοχοποιούν την ελληνική μειονότητα και την περιουσία της, υπονομεύοντας ανεπανόρθωτα την ευρωπαϊκή προοπτική τής αλβανίας». Σύμφωνα με τους Ομογενείς τής Βορείου Ηπείρου, πρόκειται γιά μία απόφαση εμπαιγμό, με την οποία η αλβανική κυβέρνηση έχει στόχο την παραπλάνηση τής κοινής γνώμης και την υφαρπαγή τής περιουσίας από σχεδόν το σύνολο των γηγενών κάτοικων τής περιοχής τής Χιμάρας. Η απόφαση στόχευε να κρατήσει σε ομηρία μέχρι τις εκλογές το εκλογικό σώμα, να σύρει τους πολίτες στα γραφεία τού υποθηκοφυλακείου με το αζημίωτο…, ενώ όσους κατάφερναν να τα εγγράψουν, θα τους τα άρπαζαν με τον νόμο τού 2015 γιά τουριστικές επενδύσεις. Έτσι, τα μέλη τής Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας θα απογυμνώνονταν από οποιονδήποτε οικονομικό πόρο με αποτέλεσμα την απομάκρυνσή τους από τις πατρογονικές εστίες.