ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ε΄- Ο ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 1 ΤΗΣ ΦΙΛΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

,

 

……….Παρ’ ότι έχουν περάσει 190 χρόνια περίπου, παρ’όλο που έχουμε όλα τα ιστορικά στοιχεία και δεδομένα στα χέρια μας, κάποιοι εξακολουθούν να αμφισβητούν τον πρωταγωνιστικό ρόλο τής Εκκλησίας τής Ελλάδος στον Αγώνα τής ελευθερίας. Από καθηγητές πανεπιστημίου και “ιστορικούς”, μέχρι απλούς λαϊκούς και …δημοσιογράφους ακούς ένα επιχείρημα: “είχε αφορίσει τον Αγώνα η Εκκλησία“. Αυτό και μόνο τους αρκεί!

……….Δεν πειράζει όμως, χάρη σε όλους αυτούς προχωράει και η έρευνα. Έτσι λοιπόν, μετά την ανάδειξη τής καταπληκτικής και λεπτομερέστατης έρευνας τού Πέτρου Γιωργαντζή γιά τον ρόλο των Αρχιερέων μας στον Εθνικοαπελευθερωτικό Αγώνα, ήρθε η ώρα να “αποκατασταθεί” και το όνομα τού πρωτεργάτη τής Εκκλησίας τής εποχής και πρωτεργάτη τού “αφορισμού” τού Αγώνα. Τού πρωτεργάτη τής Φιλικής Εταιρείας, Γρηγορίου τού Ε’, όπως μάς λέει πολύ απλά κάποιος που ήταν εκεί και τα είδε από πρώτο χέρι. Ο μεγάλος Ιωάννης Μακρυγιάννης.

Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄-ο υπ’ αριθμόν 1 τής Φιλικής Εταιρείας 
Μακρυγιάννης:Ο αγαθός Πατριάρχης περίλαβε την Εταιρεία

……….Εδώ εις Αθήνα ήρθε ένας πρωτοεταιρίστας Λουκάς Λιονταρίδης, προκομμένος άνθρωπος. Πιαστήκαμεν φίλοι. Τον ρώτησα διά τον πατέρα τής λευτεριάς μας, τον μακαρίτη Ρήγα Βελεστίνο, πώς προδόθη. Μου είπε πολλά. Αφού τον πρόδωσαν και σκοτώθη, τότε ο Σουλτάνος πρόσταξε τον μακαρίτη Πατριάρχη και το ’δωσε ό,τι κατήχησες το ’χαν δώση, οπού ήταν τού Ρήγα, και τού είπε ν’ αφορίση αυτόν και τους οπαδούς του.

……….Τότε ο αγαθός Πατριάρχης περίλαβεν αυτός την Εταιρία διά να μην σβέση και την ξακολούθησε και κατηχούσε· κ’ έστειλε και πιστόν άνθρωπον εις την Ρουσσία· κ’ εκεί ήταν κι’ ο Λιονταρίδης, πιστός του φίλος, τού Πατριάρχη· και ήταν αξιωματικός τής Ρουσσίας. Και τού παράγγειλε να πάγη εις το Όρος ο Λιονταρίδης, οπού ήταν κι’ ο Πατριάρχης εκεί σιργούνι, ν’ ανταμωθούν. Έτζι πήρε την άδεια και πήγε εις Όρος.

……….Αφού ανταμώθηκαν με τον Πατριάρχη, τον κατήχησε και τον χεροτόνησε και καλόγερο· και τού είπε να πάγει εις την Ρουσσίαν ν’ απαρατηθή από την δούλεψη και να μιλήση με τον Καποδίστρια και να περάση εις Βλαχιά να πάρη μοναστήρια με νοίκι και να κατηχήση κι’ όσους μπορέση· και να συνάξη κι’ ό,τι χρήματα μπορέση διά να χρησιμέψουν διά την πατρίδα. Πήγε εις την Ρουσσία απαρατήθη, μίλησε και με τον Καποδίστρια και εις την Βλαχιά κατήχησε πολλούς και τον Μιχάλβοντα και πήρε και μοναστήρια και σύναξε κι’ ως τρία μιλλιούνια γρόσια. Τού αποκρίθη ο Πατριάρχης να τα ’χη εκεί όσο να χρειαστούνε.

……….Ο μακαρίτης ο Ναπολέων ο αυτοκράτορας τής Γαλλίας, το καύκημα τού κόσμου, διά  μέσον τού πρέσβυ του τότε Σεμπαστιάνη γράφει τού Πατριάρχη εις Κωσταντινόπολη και τού λέγει να στείλη να κατηχήση παντού τους χριστιανούς, να είναι ετοιμασμένοι, κι’ όταν να είναι καιρός οπού θα κινηθή, να χτυπήσουν κι’ αυτείνοι· και είναι δικό τους από Κωσταντινόπολη και κάτου, Γουργαριά, Σερβία, Θεσσαλομακεδονία, Ντουράτζο, Αυλώνα και ολόγυρα αυτά τα μέρη, Ρούμελη, Πελοπόννησο και τα νησιά. Τού αποκρίθη ο Πατριάρχης ότι ξακολουθεί από καιρό ό,τι τού γράφει. Κι’ έστειλε και κατηχούσαν.

……….Η κακή τύχη, απότυχε ο μακαρίτης ο Ναπολέων και νεκρώσανε κι’ αυτά. Αυτό το σκέδιον το ήξερε κι’ ο Καποδίστριας από τον Πατριάρχη.


Σημείωση: Γεγονός επίσης είναι οι σαράντα δύο (42) επιστολές τού Πατριάρχη γιλα την Φιλική Εταιρεία, που σώζονται στο αρχείο Σέκερη και αλλού.


  • Πηγή: Μακρυγιάννη Απομνημονεύματα, εκδ. Πάπυρος, σελ. 287.
  • Ηλεκτρονική πηγή : www.e-istoria.com

Αφήστε μια απάντηση