ΤΟ ΚΡΟΥΣΟΒΟ ΠΡΟΚΕΧΩΡΗΜΕΝΟ ΦΥΛΑΚΙΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΒΟΡΕΙΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

.

,

Τοῦ Τσότσου Γεώργιου

……….Τὰ δεινὰ τῶν Ἑλλήνων τοῦ Κρουσόβου ἀπὸ τὴν ψευδοεπανάσταση τῶν βουργάρων καὶ τὰ ἀντίποινα τῶν τούρκων (2-11 Αὐγούστου 1903 – ν. ἡμ.).

……….Τὸ 1903, ἡ πλειονότητα τῶν κατοίκων τοῦ Κρουσόβου ἦταν Ἑλληνικῆς καταγωγῆς καὶ ἀποτελοῦσε καρφὶ στὰ μάτια τῶν βουργάρων κομιτατζήδων. Τὸ κομιτᾶτο τους, καθοδηγούμενο ἀπὸ τὴν Σόφια, ἀποφάσισε νὰ ὀργανώσῃ «ἐπαναστατικὸ κίνημα» μὲ στόχο νὰ τραβήξῃ τὴν προσοχὴ τῶν Μεγάλων Δυνάμεων, αὐτοδιαφημιζόμενο ὡς «ἀπελευθερωτικὴ ὀργάνωση» καὶ ὡς ἐπακόλουθο, νὰ ὑποστοῦν ἀντίποινα ἀπὸ τοὺς τούρκους, πόλεις ὅπως τὸ Κρούσοβο, ποὺ ἦταν προπύργια τοῦ Ἑλληνισμοῦ.

……….Ἀξιωματικοὶ τοῦ βουργαρικοῦ στρατοῦ, σὲ συνεργασία μὲ κομιτατζῆδες τῆς περιοχῆς, ἐπιτέθηκαν στὶς 2 Αὐγούστου (ν.ἡμ.) στὸ Κρούσοβο καὶ ἐξουδετέρωσαν τὴν τουρκικὴ φρουρά, σκοτώνοντας 22 τούρκους. Ἀνακήρυξαν τὴν «Δημοκρατία τοῦ Κρουσόβου», καὶ προέβησαν σὲ ἀρπαγὲς καὶ βιαιότητες κατὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ στοιχείου, δολοφονώντας καὶ δύο ἄτομα. Δέκα ἡμέρες μετά, ὁ τουρκικὸς στρατὸς θὰ ἀντεπιτεθῆ, ἀλλὰ  μετὰ ἀπὸ δωροδοκία τῶν βούργαρων, ἔνοχοι χαρακτηρίστηκαν οἱ Ἕλληνες, ὑφιστάμενοι τὶς συνέπειες τῆς τουρκικῆς μανίας, ἐνῶ η βουργάρικη συνοικία παρέμεινε ἄθικτη. Κατὰ τὸν ἄγγλο ἱστορικό Ντάκιν, κάηκαν 366 σπίτια καὶ 203 καταστήματα, ὅλα Ἑλληνικά, ἐνῶ σκοτώθηκαν 48 ἄτομα.

……….[ ]Ἡ καταστροφὴ ὑπῆρξε πλῆγμα γιὰ τὸ Κρούσοβο, τὸ ὁποῖο ἔκτοτε οὐδέποτε ἔφθασε στὴν προηγούμενη ἀκμή του, συνετάραξε δὲ τὸ πανελλλήνιο καὶ άφύπνισε κάπως τὶς ἑλληνικὲς συνειδήσεις τοῦ Νότου.

……….[ ]Ὁ Παῦλος Μελᾶς γράφοντας στὴν γυναῖκα του Ναταλία ἀπὸ τὸ Λέχοβο, στὶς 25 Σεπτεμβρίου 1904, τῆς ἔλεγε : «Ἑτοιμάζω ἕν κόλπο εἰς ἐκδίκησιν τῆς καταστροφῆς τοῦ Κρουσόβου».

……….[ ]Ἐνδεικτικὰ τοῦ φρονήματος τῶν Κρουσοβιτῶν μετὰ τὴν καταστροφή, εἶναι τὰ παρακάτω ποὺ διηγεῖται ὁ Τηλέμαχος Κατσουγιάννης στὸ βιβλίο του: «Περὶ τῶν Βλάχων τῶν Ἑλληνικῶν χωρῶν τ. Β΄,σ.53. “….τὸν Αὔγουστο τοῦ 1903….οἱ δύο ἄνδρες, ὁ Δραγούμης καὶ ὁ Καραβαγγέλης, εὑρίσκοντο εἰς τὸ Μοναστήρι καὶ συνηντῶντο εἰς τὴν μητρόπολιν συχνότατα. Ἐπίσης παρέστημεν εἰς μίαν ἐπίσκεψιν τοῦ Ἴωνος Δραγούμη εἰς τὸ ξενοδοχεῖον «Μοναστήρ», ὅπου συνέρρεον τότε πρόσφυγες, θύματα τῆς καταστροφῆς τοῦ Κρουσόβου.

……….Λάκης Μάρκου, ὡραῖο παλληκάρι καὶ ἀτρόμητο, μὲ μία παρέα Κρουσοβιτῶν, ἄμα εἶδε εἰσερχόμενον τὸν Δραγούμην εἰς τὸ καφενεῖον τοῦ ἰσογείου, τοῦ φωνάζει: “Κύριε Δραγούμη, φθάνει πλέον, δὲν θέλομεν παρηγοριές, θέλομεν ὅπλα διὰ νὰ ἀμυνθῶμεν καὶ νὰ ἐκδικηθῶμεν”. Αὐτός ὁ Λάκης Μάρκου ἀργότερον ὑπῆρξε ἐκ τῶν σημαντικωτέρων πυρήνων τῆς ὀργανώσεως τῆς πόλεως Κρουσόβου καὶ ἐδολοφονήθη ὑπό τῶν βουργάρων τὴν μεσημβρίαν τῆς 9ης Ἀπριλίου 1906 ἐν Κρουσόβῳ, καθ’ ἥν στιγμὴν εἰσήρχετο εἰς τὴν οἰκίαν του….».

……….[ ] Τὸ Κρούσοβο μετὰ τὸν πρῶτο Βαλκανικὸ πόλεμο τοῦ 1912, περιῆλθε στὴν Σερβία καὶ μεγάλος άριθμὸς Κρουσοβιτῶν συνέρρευσε στὴν Ἑλλάδα.

……….[ ]Οἱ ὑπόλοιποι ἐναπομείναντες Ἕλληνες τοῦ Κρουσόβου, ὑφίστανται ἀπὸ τὸ 1913 μέχρι σήμερα, συστηματικὸ ἀφελληνισμό. Οἱ Σέρβοι…λίγο μετὰ τὸ 1912 ἔκλεισαν τὰ Ἑλληνικὰ Σχολεῖα.

……….[ ]Κατὰ τὴν διάρκεια τῆς βουργαρικῆς κατοχῆς στοὺς δύο Παγκοσμίους πολέμους (Α΄καὶ Β΄), οἱ βούργαροι ἐπιδόθηκαν καὶ πάλι σὲ προσπάθεια ἐκβουργαρισμοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ στοιχείου. Κατὰ τὸ 1942-43, τὰ βουργαρικὰ στρατεύματα κατοχῆς, σὲ ἀγαστή συνεργασία, ὡς τὸν Ἰούλιο τοῦ 1942 μὲ τὸ νεοσύστατο «Κομμουνιστικὸ Κόμμα Μακεδονίας τοῦ Βαρδαρίου», προσπάθησαν νὰ έξαλείψουν κάθε ἑστία Ἑλληνισμοῦ καὶ στὸ Κρούσοβο, ὅπως σ’ὁλόκληρη τὴν Πελαγονία.

Ὁλόκληρο τὸ κείμενο γιὰ τὸν ἀλύτρωτο Ἑλληνισμό τοῦ Κρουσόβου μπορεῖτε νὰ διαβάσετε στό: www.e-istoria.com

Αφήστε μια απάντηση