3 Οκτωβρίου
42 π.Χ..—Οἱ Μάρκος Ἀντώνιος καὶ Ὀκταβιανός, ἔδωσαν ἀποφασιστικὴ μάχη μὲ τοὺς δολοφόνους τοῦ Ἰούλιου Καίσαρα, Βροῦτο καὶ Κάσσιο, στοὺς Φιλίππους τῆς Καβάλας. Τρεῖς βδομάδες ἀργότερα, θὰ δοθῇ ἡ τελικὴ μάχη (23/10), μὲ πλήρη νίκη τῆς τριανδρίας. Μετὰ ἀπό αυτά, τὸ δημοκρατικὸ πολίτευμα καταργήθηκε καὶ στὴν Ῥώμη ἀναδείχθηκε Αὐτοκράτορας ὁ Ὀκταβιανὸς Αὔγουστος. Σὲ ἀνάμνηση αὐτῆς τῆς νίκης ἀναγέρθηκε ἡ ἀψίδα θριάμβου Αὐγούστου καὶ Ἀντωνίου στὴν Θεσσαλονίκη, στὴν ὁποία διασώζεται μία ἐπιγραφὴ πολὺ καλὰ διατηρημένη κάτω ἀπό τὸν θόλο. Ἡ ἐπικράτηση τῆς τριανδρίας, σηματοδότησε τὴν τελευταία φάση τῆς ἱστορίας τῆς Μακεδονίας, ὁπότε ἡ περιοχὴ βρέθηκε ὑπὸ τὴν δικαιοδοσία τοῦ Μάρκου Ἀντώνιου ἔως τὴν Ναυμαχία τοῦ Ἀκτίου, τὸν Σεπτέμβριο τοῦ 31 π.X.. Ἡ περιοχὴ στὴν ὁποία δόθηκε ἡ μάχη, πρὶν τὸ 365 π.Χ., ἦταν γνωστὴ ἄλλοτε ὡς Δάτον καὶ ἄλλοτε ὡς Κρηνίδες, εἶχε δὲ προσελκύσει τοὺς Ἀθηναίους καὶ τοὺς Θασίους, οἱ ὁποῖοι καὶ τὴν ἀποίκησαν. Διαβλέποντας τὴν σημαντικὴ θέση της, ὁ Μακεδόνας βασιλιᾶς Φίλιππος Β΄τὴν ὀχύρωσε καὶ τὴν μετονόμασε σὲ Φιλίππους. Ὅταν ἡ Μακεδονία κατακτήθηκε ἀπό τοὺς Ῥωμαίους καὶ αὐτοὶ κατασκεύασαν τὴν Ἐγνατία ὁδό ποὺ συνέδεε τὴν Ἀδριατικὴ μὲ τὸν Ἑλλήσποντο, αὐτὴ περνοῦσε καὶ ἀπὸ τὴν πόλη τῶν Φιλίππων. Τὸ ἔτος 42 π.Χ. ἔγινε πεδίο μάχης τοῦ ἐμφύλιου πολέμου τῶν Ῥωμαίων.
382.—Ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας Θεοδόσιος Α΄(Flavius Theodosius Augustus), συνάπτει συνθήκη ειρήνης με τον Γότθο ηγεμόνα Φριτιγέρνη, με την οποία αποδέχεται την εγκατάσταση των Γότθων στην περιοχή μεταξύ τού Δουνάβεως και τού όρους Αίμου. Την ημερομηνία, τον τόπο, και τον τρόπο συνάψεως τής συνθήκης, μάς παρέδωσε ως αυτόπτης μάρτυς ο Θεμίστιος, ο οποίος υπεραμύνθηκε τής «φιλογοτθικής» πολιτικής τού Θεοδόσιου Α΄, σε αντίθεση με τους Λιβάνιο και Συνέσιο. Η σταδιακή ένταξη των Γότθων στους κόλπους τής ρωμαϊκής κοινωνίας, μετά την νόμιμη εγκατάστασή τους στην Θράκη, και η ανάδειξη πολλών απ’ αυτούς σε υψηλές θέσεις τής πολιτικής και στρατιωτικής ιεραρχίας τής Αυτοκρατορίας, προκάλεσε την οργισμένη αντίδραση ορισμένων πνευματικών και πολιτικών της κύκλων, με δεδομένη την επονείδιστη ήττα των Ρωμαίων η οποία είχε προηγηθεί στην Αδριανούπολη και την ασύδοτη συμπεριφορά των Γότθων στους κατοίκους τής υπαίθρου των θρακικών επαρχιών. Αυτή η διείσδυση των βαρβάρων, κατά κάποιο τρόπο αφύπνισε τους Θράκες, διαμορφώνοντάς τους προοδευτικά μία τοπική εθνική συνείδηση. Ο Θεοδόσιος από την πλευρά του, διαπίστωσε ότι η μόνη δυνατή διέξοδος, ήταν η συνδιαλλαγή. Το χρονικό διάστημα τής ειρηνικής συνυπάρξεως, σύντομα θα διακοπεί από τις καταστρεπτικές επιδρομές τού Αλάριχου.
1214.—Οι Σελτζούκοι καταλαμβάνουν την Σινώπη την οποία και θα χρησιμοποιήσουν ως βάση γιά τις επιχειρήσεις τους στην Κριμαία. Το 1254/8 την επανέκτησε ο Μανουήλ Α΄ Μεγάλος Κομνηνός, αλλά το 1265/6, περιήλθε και πάλι στην κυριαρχία των Σελτζούκων. Μέχρι την μάχη τού Κέζενταγκ (1243) και την συντριβή των Σελτζούκων από τους Μογγόλους, οι Τραπεζούντιοι Αυτοκράτορες αντιμετώπιζαν με σχετική επιτυχία την σελτζουκική απειλή. Αναμφισβήτητα η Τραπεζούντα και η Αυτοκρατορία της, είναι κατόρθωμα τού ακραίου μικρασιατικού Ελληνισμού, που μπόρεσε να ζήσει και να ευδοκιμήσει παρά την αντιξοότητα των καιρών, περισσότερο από δύο και ήμισυ αιώνες στα πλαίσια ενός αυτόνομου κράτους.
1382.—Απεβίωσε πρόωρα, σε ηλικία 28 μόλις ετών, ο βασιλέας τής Κύπρου Πέτρος Β΄.
1481.—Συνεχίζουν αμείωτα οι μετασεισμοί τής 3ης Μαΐου στην Ρόδο. Αν και ο μεγάλος σεισμός των 7,2 Ρίχτερ δεν προκάλεσε ιδιαίτερες καταστροφές, παρά μόνον τρομακτικά φαινόμενα, οι μετασεισμοί και περισσότερο αυτοί τής 18ης Δεκεμβρίου, έφεραν το μεγάλο κακό.
1570.—Σαν σήμερα, μία Κύπρια σκλάβα, ως προς την ταυτότητα τής οποίας δεν είναι σύμφωνοι οι ιστορικοί, μετά την πτώση τής Λευκωσίας στους οθωμανούς, έβαλε φωτιά στην πυριτιδαποθήκη τού πλοίου που την μετέφερε μαζί με άλλες αιχμάλωτες, τινάζοντάς το στον αέρα. Μαζί του καταστράφηκαν και δύο άλλα τουρκικά καράβια.
1628.—Ο τρομερός Άγγλος αρχιπειρατής sir Kenelm Digby, φτάνει στην Πάτρα με σκοπό να πουλήσει τα λάφυρα από τις πειρατείες του σε τούρκους.
1675.—Επιβιβάστηκαν σε πλοία 730 Μανιάτες, κυρίως από τον οίκο των Στεφανόπουλων, με αρχηγό τον επίσκοπο Μαΐνης Παρθένιο Καλκανδή, και ύστερα από περιπλανήσεις θα φτάσουν στην Κορσική στις 14 Μαρτίου 1676. Το «Χρονικόν τής Κορσικής», μάς αφηγείται τα καθέκαστα: «[…].έφθασαν οι Ρωμαίοι εις την Παόμια και έκαμαν τέντες και έδωκαν αρχήν να κτίζουν την χώραν και να εργάζωνται και να καλλιεργούν την γην. Και έως πέντε ή έξι χρόνους έκτισαν όλοι τα σπίτια τους με μερικόν έξοδον τής πολιτείας, έκαμαν αμπέλια, κήπους, έκτισαν και εκκλησίες, έκαμαν και το Μοναστήριον και το ονόμασαν Γέννησις τής Θεοτόκου.»
1757.—Ο εξαιρετικά επικίνδυνος κουρσάρος Παναγιώτης, αρπάζει και πυρπολεί γαλλικό ιστιοφόρο στην περιοχή τής Θάσου. Το πλήρωμα τού Παναγιώτη απαρτιζόταν κυρίως από Έλληνες των Ιονίων νήσων, οι οποίοι είχαν γίνει φόβος και τρόμος (κυρίως) των γαλλικών πλοίων.
1781.—Καταγραφή ενός αγγλικού πειρατικού το οποίο βρέθηκε στο Κερί τής Ζακύνθου. Το ίδιο πλοίο συνεργάζονταν με κουρσάρικο τής Μινόρκας, υπό τον καπετάν Άγγελο, είχε πλήρωμα 170–180 άνδρες και ήταν το ίδιο το οποίο άρπαξε γαλλικό εμπορικό στις 16 Φεβρουαρίου (βλ. ημερομηνία καθώς και την 10η Ιουλίου).
1821.—Οι Αν. Ραφαλιάς και Γ. Σαχίνης, αφού απομόνωσαν από τον τούρκικο στόλο ένα πλοίο με σημαία τού Αλγερίου, το κατεδίωξαν με συνεχείς βολές των πυροβόλων τους, αναγκάζοντάς το να εξοκείλει στον Υψόλιθο τής Ζακύνθου. Πολλοί Ζακύνθιοι συγκεντρώθηκαν τότε στην ακτή και άρχισαν να πυροβολούν εναντίον των Αλγερινών, αλλά και των Άγγλων που έτρεξαν να τους υποστηρίξουν. Από τις σφαίρες φονεύθηκε ένας Άγγλος στρατιώτης και τραυματίστηκε ένας αξιωματικός. Τα γεγονότα αυτά είχαν μετά από λίγο δραματική συνέχεια (βλ. 20 Οκτωβρίου).
.—Ο Ομέρ Βρυώνης καταλαμβάνει και πυρπολεί την Ισσό Βοιωτίας και την Μονή Αγίου Μελετίου, την οποία υπεράσπιζαν 60 άνδρες, υπό τον Καρίγιαννη.
1822.—Νικηφόρος μάχη στον Αποκόρωνα Χανίων.
1823.—«Μάχη ἔξω τοῦ Αἰτωλικοῦ ἐν ᾗ ἐφονεύθη ὁ ὁπλαρχηγὸς Β. Σολιώτης καὶ ἐπληγώθη ὁ ἀρχηγὸς τοῦ τουρκικοῦ σώματος Ἀβδουλάμπεης. Φυγὴ τούρκων.» Έξω τού Αιτωλικού (ή Ανατολικού), έγινε μάχη μεταξύ Ελλήνων και τούρκων. Την μάχη κέρδισαν οι Έλληνες. Σ’ αυτήν φονεύθηκε ο οπλαρχηγός Σολιώτης.
1824.—«Ἐψηφίσθη παρὰ τῆς Βουλῆς τῆς γ΄ περιόδου Πρόεδρος τοῦ Νομοτελεστικοῦ σώματος ὁ Γεώργιος Κουντουριώτης, ἀντιπρόεδρος ὁ Π. Μπότασης καὶ μέλη οἱ Ἀ. Φωτήλας, Ἀ. Σπηλιωτάκης καὶ Ἰωάννης Κωλέττης.»
1827.—Η απάντηση τού Ι. Καποδίστρια στον υπουργό Πολέμου τής Αγγλίας, σε ένα ερωτηματολόγιο περί τής τότε γενικής καταστάσεως τής Ελλάδος. Στα πλαίσια των διεκδικήσεων των κατεχομένων εδαφών μας, μεταξύ άλλων ο Μέγας Ανήρ έγραφε: «[…]Το Ελληνικόν Έθνος σύγκειται εκ των ανθρώπων, οίτινες από Αλώσεως τής Κωνσταντινουπόλεως, δεν έπαυσαν ομολογούντες την ορθόδοξον πίστιν, και την γλώσσαν των πατέρων λαλούντες και διέμεναν υπό την πνευματικήν ή κοσμικήν δικαιοδοσίαν τής Εκκλησίας των, όπου ποτέ τής τουρκίας και αν κατοικώσι.»(βλ. & 9/10/1828).
1832.—(π.ημ.) Αντιπροσωπεία τής Εθνοσυνελεύσεως, αποτελούμενη από τους Ανδρέα Μιαούλη, Δημήτριο Πλαπούτα και Κώστα Μπότσαρη, έφτασε σαν σήμερα στο Μόναχο γιά να προσφέρει το Στέμμα στον Όθωνα.
1866.—Θεμελιώνεται το Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών. Το οικοδόμημα χτίστηκε στο μεγάλο οικόπεδο που δώρισε η Ελένη Τοσίτσα και η αποπεράτωση τού κτηρίου έγινε το 1889, με αρχιτέκτονα τον Ερνέστο Τσίλλερ. Το έργο ενίσχυσε οικονομικά ο υιός Βερναρδάκη, Νικόλαος, ο οποίος χορήγησε 100.000 φράγκα γι’ αυτόν τον σκοπό το 1871.
1875.—Ισχυρή σεισμική δόνηση πλήττει τη νήσο Ζάκυνθο, δίχως όμως να αναφερθούν ιδιαίτερες καταστροφές.
1878.—Υπογράφεται η Συνθήκη Συμβάσεως τής Χαλέπας μεταξύ Κρητών επαναστατών και τούρκων, με την οποία οι Κρήτες αποκτούν τα πρώτα επίσημα προνόμια αυτοδιοικήσεως. Ένα σημαντικό βήμα γιά την Ένωση έχει πλέον συντελεστεί.
1890.—(ν. ημ.) Ισχυρή σεισμική δόνηση συγκλονίζει την νήσο Ζάκυνθο, δίχως όμως αναφορές γιά μεγάλης εκτάσεως ζημιές.
1901.—Η τουρκία, στα πλαίσια τής εγκάρδιας και αδελφικής τους σχέσης, αγοράζει από την Γερμανία έξι νέα τορπιλοβόλα.
1903.—Αυστρουγγαρία και Ρωσία υπογράφουν το περίφημο Πρόγραμμα Μυρστέγκ (Mursteg) στην Αυστρία. Οι δύο χώρες, συναποφάσισαν μεταρρυθμίσεις οι οποίες περιλάμβαναν ολόκληρη την Μακεδονία και γιά την ακρίβεια τις διοικητικές περιοχές (βιλαέτια) Θεσσαλονίκης, Μοναστηρίου και Σκοπίων. Τις συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις αποδέχθηκε να εφαρμόσει το τουρκικό κράτος στις 24 Νοεμβρίου.
1905.—Στην οδό από τα Λειβάδια (Καρατζόβας) προς Θεσσαλονίκη, ο βουργαρόψυχος Στέργιος Δήμου, μέλος τής συμμορίας τού Αποστόλ, δολοφονεί τους Έλληνες αρχιποιμένες Λειβαδίων, Φώτιο Πασσιάτα και Τάσσο Πασσίκα.
.—Έναρξη λειτουργίας τής Βασσανείου Σ.Ν.Δ. (Σχολής Ναυτικών Δοκίμων) στο κτήριο τής σημερινής Σ.Ν.Δ., τη δωρεά τού Εθνικού Ευεργέτη Βασσάνη. Δημιουργήθηκε με βάση την Ναυτική Σχολή τής Δανίας, ολοκληρώθηκε το 1904 και τον Οκτώβριο τού 1905 άρχισε την λειτουργία της· αποτελεί το αρχαιότερο Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα τού Πειραιά. Το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού, τιμώντας τον Βασσάνη ως ευεργέτη, κατέβαλε επίμονες προσπάθειες γιά την ανεύρεση των οστών του, και τελικά το 1971, τα μετέφερε από την Αίγυπτο στην Ελλάδα και τα τοποθέτησε σε ειδικό οστεοφυλάκιο εντός τής Σχολής, κάτω από το άγαλμά του.
.—Αφού πρώτα κατέλαβαν την Γεωργιούπολη, μικρή παραθαλάσσια κωμόπολη στον νομό Χανίων τής Κρήτης, οι Ρώσοι προωθούν τις δυνάμεις τους στην περιοχή τού Βάμου. Μετά από αυτό, αλλά και τα συνεχιζόμενα έκτροπα των δήθεν «Προστάτιδων Δυνάμεων» στο νησί, οι Έλληνες τής Κρήτης διακηρύττουν το «Νυν υπέρ πάντων ο αγών».
1907.—Αποτυχημένη επιχείρηση Μακεδονομάχων στην Κλεπούσνα Φυλλίδος εναντίον βούργαρου πράκτορα. Κατάφεραν μόνον να τον τραυματίσουν.
1910.—Η ελληνική κυβέρνηση διαπραγματεύεται την αγορά δύο νέων θωρηκτών.
1911.—Δημοσιεύονται οι ακραίες σωβινιστικές αποφάσεις τού κομιτάτου των νεότουρκων στο περιοδικό «The Times of London». Η επικράτηση των ακραίων σωβινιστικών επιλογών στο συνέδριο τού κομιτάτου “Ένωση και Πρόοδος” που βρισκόταν ήδη στην εξουσία τής τουρκίας, αναφέρθηκε σε ανταπόκριση τού περιοδικού «The Times of London». Το άρθρο με τίτλο: «Οι Νεότουρκοι και το πρόγραμμά τους», ανέφερε την απόφαση τού συνεδρίου γιά την τουρκοποίηση όλων των κατοίκων και τον στόχο επικρατήσεως των μουσουλμάνων και τής τούρκικης γλώσσας διά τής βίας των όπλων. Στο συνέδριο επίσης ορίστηκε ότι δικαίωμα οργάνωσης, αποκέντρωσης και αυτονομίας δεν υπήρχε γιά τις υπόλοιπες εθνικότητες, οι οποίες μπορούσαν να κρατήσουν μόνο τις θρησκείες τους.
.—Ανησυχίες από τις τουρκικές κινητοποιήσεις στα ελληνοτουρκικά σύνορα. Η ελληνική κυβέρνηση εφιστά την προσοχή των Μεγάλων Δυνάμεων.
1912.—Ο περίφημος Μακεδονομάχος καπετάν Δούκας, αρχίζει την πολεμική του δράση στους νέους αγώνες τού Έθνους. Αφού αποβίβασε πέντε άνδρες του στην Χαλκιδική, βρήκε παλαιούς του συντρόφους και φορτωμένοι με 200 όπλα ξεκίνησαν γιά το Παγγαίο. Σε ελάχιστο διάστημα εκκαθάρισε όλη την περιοχή, έδιωξε τους τουρκικούς σταθμούς χωροφυλακής, ενώ η Ελευθερούπολη παραδόθηκε και επίσημα στο σώμα του. Εκεί ακριβώς σταμάτησε την προέλασή του, γιατί δεν είχε διαταγή να προχωρήσει περισσότερο.
.—(π.ημ.) Η Ελλάδα, η Σερβία, η βουργαρία και το Μαυροβούνιο, ζητούν επίμονα την εντός τριών ημερών παραχώρηση αυτονομίας στην Μακεδονία, την αλβανία και την Σερβία (βλ.17/10 ν.ημ.)
.—Η τουρκία απορρίπτει την διακοίνωση των βαλκανικών κρατών και ανακαλεί τους πρεσβευτές της από την Σόφια και το Βελιγράδι, όχι όμως και από την Αθήνα.
.—Οι Ελληνικές δυνάμεις ετοιμάζονται γιά την είσοδο τής Ελλάδος στον ένδοξο πόλεμο.
1913.—Οι Αγιορείτες Πατέρες, με ψήφισμά τους, απορρίπτουν την πρόταση διεθνοποιήσεως και συγκυριαρχίας τού Αγίου Όρους. Η απελευθέρωση τού Αγίου Όρους από τις Ελληνικές δυνάμεις στις 2 Νοεμβρίου 1912, σηματοδότησε την έναρξη πολύχρονου, πολυμέτωπου αγώνα και σκληρών διαπραγματεύσεων, γιά να οριστικοποιηθεί και να επισημοποιηθεί η ένταξή του στην Ελληνική επικράτεια. Μετά την Συνθήκη τού Λονδίνου (Μάιος 1913), ακολούθησε η πρεσβευτική Συνδιάσκεψη των Μεγάλων Δυνάμεων (ερήμην τής Ελλάδος), στην οποία προτάθηκε η ανακήρυξη τού Αγίου Όρους ως πολιτείας ανεξάρτητης, αυτόνομης και ουδέτερης. Η αντίσταση των Αγιορειτών Πατέρων υπήρξε δυναμική και ακλόνητη, κορύφωση δε αυτής αποτελεί το «Ιερόν Ψήφισμα» τής 3ης Οκτωβρίου 1913 (16ης, με το νέο ημερολόγιο), το οποίο: «Ἀποκρούει ὡς ὁλεθρίαν […] τὴν ἰδέαν τῆς διεθνοποιήσεως, ἤ οὐδετεροποιήσεως, ἤ συγκυριαρχίας, ἤ συμπροστασίας». Επακολούθησε ο ελληνοβουργαρικός πόλεμος.
1914.—Καταστρεπτικοί σεισμοί σε Αθήνα και Πειραιά.
1915.—Η κυβέρνηση τού Αλέξανδρου Ζαΐμη απορρίπτει πρόταση τής Αγγλίας γιά ενσωμάτωση τής Κύπρου στην Ελλάδα.
1916.—Οι βούργαροι διώχνουν όλους τους κατοίκους τού χωριού Νέο Σούλι Σερρών και επιδίδονται στην καταστροφή και την λεηλασία του.
1918.—Στις Η.Π.Α. δημιουργείται Επιτροπή υπέρ των Ελλήνων τής Μικράς Ασίας. Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, συνιστά προς όλους τους Έλληνες αλλά και τους φίλους Αμερικανούς, να συμβάλλουν στο έργο του.
1919.—(3-4/10) Ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς εἰσῆλθε στὸ «τρίγωνο τῆς Ξάνθης» (περιοχὴ ποὺ περιλαμβάνει τὴν Ξάνθη μέχρι τὸν ποταμὸ Κομψᾶτο, κοντὰ στὸν Ἴασμο) καὶ προετοιμάζεται νὰ ἀπελευθερώσῃ τὴν μαρτυρικὴ πόλη ἀπὸ τὸν βαρὺ βουργάρικο ζυγό. Ὅταν ἀπελευθερώθηκε γιὰ πρώτη φορὰ ἦταν 13 Ἰουλίου 1913. Ἡ ἐλεύθερη περίοδος τῆς Ξάνθης, δυστυχῶς ἀποδείχτηκε ἰδιαίτερα μικρή, καθὼς κράτησε μόνο δέκα πέντε ἡμέρες, διότι ἡ Συνθήκη τοῦ Βουκουρεστίου παραχώρησε τὴν περιοχὴ στοὺς βούργαρους. Ἡ δεύτερη αὐτὴ κατοχὴ ὑπῆρξε ἰδιαίτερα ἐπώδυνη καὶ οἱ μαρτυρίες ἀναφέρουν γιὰ σκληροὺς διωγμοὺς καὶ ἀρπαγὲς τῶν περιουσιῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ.
.—Ο Ελληνικός στρατός στο μέτωπο τής Μ. Ασίας δρα με περιπόλους.
1920.—Στην περιοχή Κιουτάχειας τής Μ. Ασίας, ο Ελληνικός στρατός μάχεται μάχες προφυλακών.
.—Η κατάσταση υγείας τού βασιλέα τής Ελλάδος, Αλέξανδρου Α΄ μετά το ατύχημα τής 17ης Σεπτεμβρίου, επιδεινώνεται συνεχώς.
1921.—Ο Πρωθυπουργός Γούναρης, αφού η κυβέρνησή του έλαβε ψήφο εμπιστοσύνης στην Εθνοσυνέλευση, ταξιδεύει στο εξωτερικό γιά την αναζήτηση νέων διπλωματικών ερεισμάτων.
.—Οι δυνάμεις τού Ελληνικού στρατού στην Μ. Ασία επί τής γραμμής Δοριλαίου-Αφιόν, συνάπτουν μικροσυμπλοκές με τους τούρκους.
1922.—(ν.ημ.) Αρχίζει η Διάσκεψη η οποία θα οδηγήσει στην Σύμβαση Ανακωχής Μουδανιών Προύσσας. Τα συμβαλλόμενα μέρη, Αγγλίας, Γαλλίας, Ιταλίας αφ’ ενός και τουρκίας αφ’ ετέρου, θα έλθουν σε συμφωνία στις 11 τού μήνα. [Σύμφωνα με το ΓΕΣ η έναρξη έγινε στις 6/10.]
.—Ο Μητροπολίτης Κυδωνιών Γρηγόριος (1908-1922), θανατώθηκε οικτρά και μαρτυρικά από τους νεότουρκους. Λίγο πριν από την Μικρασιατική Καταστροφή, είχε συμβουλεύσει πάρα πολλές φορές την δημογεροντία των Κυδωνιών, να φύγουν οι Έλληνες από την πόλη και να καταφύγουν στην Μυτιλήνη, αλλά δυστυχώς δεν εισακούστηκε, με αποτέλεσμα στις 22 Αυγούστου να σφαγιασθούν 4.000 Έλληνες από τους τσέτες τού Κεμάλ. Ο ίδιος κατάφερε να φέρει πλοία που μετέφεραν και διέσωσαν 20.000 Έλληνες τής ευρύτερης περιοχής, αλλά συνελήφθη στις 30 Σεπτεμβρίου και αφού βασανίστηκε, θανατώθηκε. Μαζί του θανατώθηκε και ο Αρχιμανδρίτης Ευγένιος, όπως επίσης και είκοσι δύο ιερείς από τις έντεκα εκκλησίες των Κυδωνιών.
.—Σφαγές Ελλήνων από τούρκους στην Μαγνησία τής Ιωνίας. Στην Αδριανούπολη, οι Έλληνες κάτοικοι τελούν την τελευταία λειτουργία, καθώς υποχρεώνονται να εκκενώσουν την Ανατολική Θράκη.
.—Την στιγμή που καταφθάνει στην Ραιδεστό ο τελευταίος διορισμένος Γενικός Διοικητής, στρατηγός Κατεχάκης, ο μισός πληθυσμός έχει ήδη αποχωρήσει κακήν κακώς από την πόλη και ο υπόλοιπος ετοιμάζεται εναγωνίως.
1923.—Ο ψευδοπατριάρχης παπά – Ευθύμ, τον οποίο διόρισαν οι τούρκοι, εισβάλλει στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, παύει αυθαιρέτως έξι συνοδικούς, και εγκαθιστά προσωρινό διευθύνοντα των Πατριαρχείων, τον Επίσκοπο Ροδοπόλεως.
1924.—Ο σχηματισμός νέας κυβερνήσεως ανατίθεται στον Ανδρέα Μιχαλακόπουλο. Κατά την διάρκεια τής πρωθυπουργίας του, λύθηκε το πρόβλημα τής υδρεύσεως Αθηνών κατόπιν συμφωνίας με την ΟΥΛΕΝ (ULEN εταιρία των Η.Π.Α.) το 1925, και την κατασκευή τού φράγματος Μαραθώνα. Επίσης συνήφθη το πρώτο προσφυγικό δάνειο.
1926.—Αρχίζει την λειτουργία της η 1η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης (βλ.&1/10).
1928.—Θαλάσσια τραγωδία με 43 νεκρούς στην Ισπανία, από σύγκρουση γαλλικού υποβρυχίου με ελληνικό ατμόπλοιο (βλ.& 2/10).
1929.—Πλέον, τα βασίλεια Σερβίας, Κροατίας και Σλοβενίας, ονομάζονται επισήμως σε Γιουγκοσλαβία.
1930.—Νέο σκάνδαλο στους εξοπλισμούς, γιά την ακρίβεια στην αγορά γαλλικών αεροπλάνων. Ο υπουργός τής κυβερνήσεως Ελ. Βενιζέλου, Αλέξανδρος Ζάννας, παρακάμπτοντας στρατιωτικούς, πολιτικούς, επιτροπές αλλά και συμβούλους, προέβη στην αγορά 25 γαλλικών αεροσκαφών, τα οποία ο τύπος τής εποχής αποκαλεί ως «σκοτώστρες». Χαρακτηριστικά στην όλη υπόθεση είναι, αφ’ ενός η παραίτηση τού αρχηγού τής Πολεμικής Αεροπορίας και αφ’ ετέρου η παρότρυνση τού πρωθυπουργού προς τους πολίτες να μην διαβάζουν τις εφημερίδες «Ακρόπολη», «Εσπερινή» και «Εμπρός» (…)
1931.—Απεβίωσε ο Δανός συνθέτης και Φιλέλληνας, Καρλ Νίλσεν.
.—Φτάνει στην Αθήνα ο τούρκος πρωθυπουργός Ισμέτ Ινονού με την ακολουθία του. Οι φιλοφρονήσεις μεταξύ κυβερνήσεως και τούρκων, είναι πέραν τού δέοντος θερμές. Το 1925, ο Ινονού είχε δηλώσει: «[…] Με κάθε τρόπο πρέπει να τουρκοποιήσουμε τους κατοίκους τής τουρκίας και να εξαφανίσουμε όποιο στοιχείο αντιτίθεται στους τούρκους ή στον τουρκισμό.»
1943.—«Τμήμα τού Αρχηγείου Φαρσάλων τού Ελληνικού Στρατού Απελευθερωτικής Προσπάθειας (ΕΣΑΠ), αφόπλισε και διέλυσεν ελασίτας εις το χωρίον Σκοπιά Φαρσάλων.»
.—Οι Γερμανοί εκτελώντας αιφνιδιαστική ταυτόχρονη απόβαση σε τρία σημεία τής Κω, καταφέρνουν να καταλάβουν ολόκληρο το νησί, αιχμαλωτίζοντας 3.145 Ιταλούς και 1.388 Βρετανούς. Ορισμένοι από τους Βρετανούς που διέφυγαν στα ορεινά τμήματα, άντεξαν έως τις 8 Οκτωβρίου. Λίγοι κατόρθωσαν να διαφύγουν στην Κύπρο. Η Κως μετά την Ρόδο, ήταν δεύτερη σε προτεραιότητα καταλήψεως, και γιά την δύναμη μάχιμων ανδρών την οποία διέθετε, αλλά και λόγω τού αεροδρομίου τής Αντιμάχειας. Η ναυτική βάση τής Λέρου θα ακολουθούσε σύντομα. Κατά την διάρκεια των βομβαρδισμών που προηγήθηκαν, σκοτώθηκαν αρκετοί αθώοι πολίτες, ενώ η ύπαιθρος ερημώθηκε και η γεωργοκτηνοτροφική παραγωγή μειώθηκε στο ελάχιστο. Μετά την κατάληψη, οι Γερμανοί άφησαν την πολιτική διοίκηση στους Ιταλούς που παρέμεναν πιστοί σ’ αυτούς, και περιορίστηκαν στα καθαρώς στρατιωτικά τους καθήκοντα.
.—Σαν σήμερα, οι Λιγκιάδες κοντά στα Γιάννενα, παραδόθηκαν στις φλόγες, αφού προηγουμένως οι κάτοικοι τού χωριού δολοφονήθηκαν απάνθρωπα από τους Γερμανούς. Ενενήντα δύο νεκροί, άμαχοι, παιδιά, γυναίκες, γέροι.
.—Οι κατοχικές δυνάμεις εισβάλουν στο Κουτσελιό Ιωαννίνων, λεηλατούν 25 κατοικίες, πυρπολούν 5 και εκτελούν έναν άνδρα (Ευάγγελος Π. Αγγελής). Λίγο νωρίτερα, τον μήνα Σεπτέμβριο, οι Γερμανοί συνέλαβαν ως ομήρους 185 κάτοικους τού χωριού, το λαφυραγώγησαν γιά ημέρες, ενώ εκτέλεσαν και έναν κάτοικο.
.—Οι βάρβαροι Γερμανοί, πυρπολούν ολοκληρωτικά το χωριό Κυριάκι Βοιωτίας.
.—Κοντά στο αεροδρόμιο Γκαμπούτ 2 τής Λιβύης, σκοτώθηκαν οι αεροπόροι μας, Χαρτοκόλης Νικόλαος, και Νταλές Κωνσταντίνος, όταν το αεροπλάνο στο οποίο επέβαιναν έπεσε αμέσως μετά την απογείωση και έπιασε φωτιά.
1944.—Ανατινάζεται από τους Γερμανούς η γέφυρα τής Κορίνθου.
1945.—Με δηλώσεις τους ο Γ. Καφαντάρης, ο Θ. Σοφούλης και ο Εμμ. Τσουδερός, ζητούν την συγκρότηση «αντιπροσωπευτικής κυβερνήσεως».
1955.—Φτάνει στην Κύπρο ο Βρετανός στρατάρχης Χάρντινγκ και αναλαμβάνει τα καθήκοντά του ως κυβερνήτης. Ο Χάρντινγκ έμεινε στην ιστορία ως ο σκληρότερος κυβερνήτης.
1957.—Σκοτώθηκε σε αεροπορικό ατύχημα που συνέβη στην Τανάγρα Βοιωτίας, ο πιλότος Αθανάσιος Φίλιος. Το αεροσκάφος του κατέπεσε και συνετρίβη σε απόσταση 300 μέτρων βορείως και έξω από το αεροδρόμιο τής 114 Πτέρυγας Μάχης.
1958.—Μετά τα γεγονότα των προηγούμενων ημερών, οι κατοχικές αγγλικές αρχές συλλαμβάνουν περίπου χίλιους Κύπριους με την αιτιολογία ότι συνεργάζονται με την Ε.Ο.Κ.Α. Θα ακολουθήσουν τις γνωστές βάρβαρες τακτικές τους, με βασανισμούς, παράνομες προσωποκρατήσεις, άδικες φυλακίσεις κ.λπ.
.—Οι Βρετανοί σκοτώνουν αμάχους Κυπρίους σε επιδρομή στην Αμμόχωστο. Μεταξύ των νεκρών είναι και ο δεκαεξάχρονος μαθητής, Λουκά Λουκάς, ο οποίος εξέπνευσε, όταν τα ανελέητα κτυπήματα Άγγλων στρατιωτών τού προξένησαν κάταγμα κρανίου και εσωτερική εγκεφαλική αιμορραγία. Το βάναυσο περιστατικό συνέβη όταν έφυγε από το σπίτι συμμαθητή του γιά να επιστρέψει στο πατρικό του, και στην πορεία συναντήθηκε με Αγγλική περίπολο.
.—Εξέπνευσε στα χέρια των βασανιστών του ο ηρωομάρτυρας τής ΕΟΚΑ Χρυσοστόμου Παναγιώτης. Ο κυβερνητικός παθολόγος που έκαμε την νεκροψία, κατέθεσε ότι ο Χρυσοστόμου έφερε πολλούς μώλωπες και επτά από τις πλευρές του ήταν σπασμένες. Ο θάνατός του, είπε, προήλθε από συγκοπή καρδίας. Κατέλειπε την σύζυγό του και έξι μικρά παιδιά.
1966.—Ξεκινάει ημέρα Δευτέρα, η ραδιοφωνική εκπομπή με τίτλο «Ματιές στα Σπορ» με τον Γιάννη Διακογιάννη, στο πειραματικό κανάλι τής Ε.Ι.Ρ. (Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας). Η εκπομπή θα μεταφερθεί αργότερα στην φυσική της θέση την Κυριακή, με την ονομασία «Αθλητική Κυριακή». Στην πορεία, ο Γιάννης Μαμουζέλος θα αναλάβει την αρχισυνταξία και ο Νίκος Φέξης την σκηνοθεσία. Το σήμα τής εκπομπής επέλεξε και επιμελήθηκε η Αιμιλία Ρόδη. Το 1983 ο Γιάννης Διακογιάννης αποχώρησε και τον διαδέχθηκαν οι Βαγγέλης Φουντουκίδης, Γιάννης Μαμουζέλος και Δημήτρης Κωνσταντάρας.
.—Μετά την έκδοση τού βουλεύματος γιά την υπόθεση «Ασπίδα», στις 29 Σεπτεμβρίου, ο εισαγγελέας θα παραπέμψει εικοσιοκτώ αξιωματικούς σε δίκη.
1974.—Η ελληνική ομάδα παρασκηνιακής πολιτικής πιέσεως (λόμπι) στις Η.Π.Α., καταφέρνει να πείσει το Κογκρέσο να θέσει απαγορευτικούς όρους (εμπάργκο) στις πωλήσεις όπλων στην τουρκία. Ο λόγος ήταν η χρήση αμερικανικού εξοπλισμού κατά την εισβολή στην Κύπρο.
.—Σκοτώθηκε ο πιλότος Βασίλειος Νταβαρινός, εκτελώντας διατεταγμένη άσκηση στο πεδίο βολής τού αεροδρομίου τής Νέας Αγχιάλου, όταν το αεροσκάφος του ύστερα από βύθιση προσέκρουσε στο έδαφος και συνετρίβη.
.—Εκδίδεται Συντακτική Πράξη με ερμηνευτική παραπομπή, μέσω τής οποίας εξαιρούνται τής αμνηστίας οι πρωτεργάτες τού πραξικοπήματος τής 21ης Απριλίου.
1977.—Σκοτώθηκαν οι Γιαννικάκης Σταύρος και Πετρούτσος Παν. εκτελώντας εκπαιδευτική αποστολή, λόγω πτώσεως και συντριβής τού αεροσκάφους τους τύπου F-4E τής 339 Μοίρας Διώξεως – Βομβαρδισμού, στην θαλάσσια περιοχή τής Σκύρου. Ο Γιαννικάκης γεννήθηκε το 1948 στο Βαρύπετρο Χανίων.
1990.—Ο Γ. Πέτσος, κατηγορούμενος γιά παράβαση τού νόμου περί ευθύνης υπουργών και παθητικής δωροδοκίας, στο σκάνδαλο Κοσκωτά, ζητά την εξαίρεση τού κατήγορου τού Συνασπισμού Ν. Κωνσταντόπουλου από την προανάκριση. Λίγες μέρες μετά προφυλακίστηκε, αλλά γιά λίγο χρονικό διάστημα.
1992.—Κι ἐνῷ κατὰ τὴν προεκλογικὴ ἐκστρατεία τοῦ Μπίλ Κλίντον γιὰ τὴν προεδρία τῶν Η.Π.Α., ἡ ἑλληνικὴ ὁμογένεια πέτυχε τὴν στήριξη τῶν ἑλληνικῶν θέσεων γιὰ τὸ σκοπιανό μὲ ξεκάθαρη δήλωσή του, ἡ κυβέρνηση τοῦ Κωνσταντίνου Μητσοτάκη σὰν σήμερα, κατὰ ἕνα ἀπίστευτο τρόπο, ἀποδέσμευσε τὸν Κλίντον ἀπὸ αὐτήν τὴν ἀνεπιφύλακτη ὑποχρέωσή του, ζητῶντας του νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν νέα θέση τῆς Ἑλληνικῆς κυβερνήσεως, γιὰ συμβιβαστικὴ λύση μὲ σύνθετη ὀνομασία !..
1994.—Πατήσια. Έκρηξη σε Ι.Χ. πολίτη, από την τρομοκρατική οργάνωση 17Ν.
1997.—Η Κυβέρνηση απορρίπτει επισήμως τους τουρκικούς ισχυρισμούς περί διασυνδέσεως των ελληνικών μυστικών υπηρεσιών, τής 17Ν και των Κούρδων τού PKK.
2001.—Απεβίωσε ο δημοφιλής κωμικός, Κώστας Χατζηχρήστος. Από τους διακεκριμένους κωμικούς ηθοποιούς τής Ελλάδος, παιδί πολύτεκνης προσφυγικής οικογένειας από την Κωνσταντινούπολη, γεννήθηκε στην Θεσσαλονίκη. Το 1943, καταδιωκόμενος από Γερμανούς, κρύφτηκε ανάμεσα στους ηθοποιούς ενός περιοδεύοντος θιάσου – μεταξύ των οποίων και η Σπεράντζα Βρανά – και έκτοτε ξεκίνησε η θεατρική και κινηματογραφική του πορεία.
2007.—Άνδρες τής Κυπριακής Αστυνομίας συνοδευόμενοι από υπαλλήλους τού Δημοσίου Αρχείου, περικύκλωσαν το βιβλιοπωλείο και την αποθήκη τού εκδότη Κώστα Επιφανίου στην Λευκωσία και κατάσχεσαν το Αρχείο τού ιστορικού και δημοσιογράφου Σπύρου Παπαγεωργίου τής περιόδου 1960 – 1974. Το επιχείρημα γιά την κατάσχεση, ήταν ότι περιλαμβάνει Απόρρητα Κρατικά Έγγραφα τής Κυπριακής Δημοκρατίας, τυχόν δημοσιοποίηση των οποίων θα έβλαπτε τα Κυπριακά συμφέροντα. Ο Παπαγεωργίου απάντησε ότι όλες οι πηγές του είναι εξωκυπριακές, άρα οι Κυπριακές αρχές κατάσχεσαν το Αρχείο του παρανόμως. Ο Σπύρος Παπαγεωργίου μεταξύ πολλών άλλων, είχε αποκαλύψει ότι ο Γρίβας υπήρξε θύμα τού Μακάριου και τής Κυπριακής Κυβερνήσεως. Όπως έγραψε, «[…] η επιχείρηση Κοφίνου σχεδιάστηκε γιά να φύγει ο Γρίβας από την Κύπρο και κατέληξε στην Απόσυρση τής Ελληνικής Μεραρχίας».
2011.—Ἦλθε στὴν Βουλὴ ὁ ν.4021/2011 ὅπου στὸ ἄρθρο 48 εἶχαν καταχωρηθεῖ οἱ δανειακὲς συμβάσεις τού 1ου μνημονίου. Ὁ συγκεκριμένος νόμος (4ο μέρος τοῦ ἄρθρου 48), κύρωνε τα Μνημόνια βάσει τοῦ ἄρθου 28 τοῦ Συντάγματος, δηλαδή μὲ τὰ 3/5 τῶν βουλευτῶν ἤ 180 βουλευτές. Ψηφίστηκε όμως χωρίς τις απαιτούμενες 180 ψήφους.
2014.—Απεβίωσε ο Έλληνας με ιδιαίτερη πατρίδα την Κύπρο, ιστορικός ερευνητής, αγωνιστής τής Ε.Ο.Κ.Α., δημοσιογράφος και συγγραφέας, Σπύρος Παπαγεωργίου. Γεννήθηκε στο χωριό Τρεμετουσιά Λάρνακας το 1940. Εργάστηκε ως αρθρογράφος και ως αρχισυντάκτης σε κυπριακές εφημερίδες, ενώ από το 1975 μέχρι την συνταξιοδότησή του, ήταν αρχισυντάκτης τής εφημερίδας «Εστία» στην Αθήνα. Υπηρέτησε στις τάξεις τής Ε.Ο.Κ.Α., από την αρχή τού αγώνα μέχρι το τέλος και σε αυτόν έχει αφιερώσει μέρος τής έρευνάς του και τής συγγραφικής του εργασίας. Στην τουρκανταρσία τού 1963-1964, εντάχθηκε στην εθελοντική εθνοφρουρά και υπηρέτησε στον Πενταδάκτυλο και στις μάχες τής Πάφου. Έχοντας ως στόχο την τεκμηρίωση τής αλήθειας, ανέπτυξε πλούσια συγγραφική δραστηριότητα (χρησιμοποιώντας πρωτογενείς πηγές γιά την έρευνά του), στην οποία περιλαμβάνονται κυρίως ιστορικά και πολιτικά βιβλία γιά την Κύπρο και γιά το Κυπριακό, σε πτυχές του που αποσιωπήθηκαν.
2017.—Συνεχίζοντας ἀκάθεκτη ἡ κυβέρνηση τὸ ἡρωικὸ ἔργο ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας, πέρασε ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς τὸ μεγαλόπνοο νομοσχέδιο γιὰ τὴν ἀλλαγὴ φύλου ἀπὸ τὴν ἡλικία τῶν 15 (!..) Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς θετικὰ ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ, ΑΝΕΛ, Δημοκρατικὴ Συμπαράταξη καὶ Ποτάμι. Νωρίτερα, ὁ ὑπουργός Σταῦρος Κοντονής, παρουσίασε τὴν νομοτεχνικὴ τροποποίηση ὥστε νὰ προβλέπεται ἡ δυνατότητα ἀλλαγῆς φύλου καὶ γιὰ παιδιά 15 ἐτῶν (!..) Μὲ τὴν τροποποίηση ἡ ὁποία ρίχνει τὸ ὅριο ἡλικίας γιὰ ἀλλαγὴ φύλου στὰ 15 ἔτη, ψηφίστηκε τὸ σχετικὸ νομοσχέδιο ἀπὸ τὴν πλειοψηφία τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης καὶ Δικαιοσύνης τῆς Βουλῆς.
.—Τὴν ἀντίθεσή της στὸ νομοσχέδιο ἀλλαγῆς φύλου ἀπὸ τὰ 15 ἔτη ἐκφράζει μὲ ἐπιστολὴ της πρὸς τὸν ὑπουργὸ Δικαιοσύνης Σταῦρο Κοντονή καὶ τὸν ὑπουργὸ Ὑγείας Ἀνδρέα Ξανθό, ἡ Παιδοψυχιατρική Ἑταιρεία Ἑλλάδος. Μεταξὺ ἄλλων στὴν ἐπιστολὴ διαβάζουμε: «[…] Θεωροῦμε καθήκον μας νὰ ἐκφράσουμε τὴν ἀντίθεσή μας γιὰ τὴν ἐπέκταση δυνατότητας ἀλλαγῆς φύλλου σὲ ἄτομα αὐτῆς τῆς ἡλικίας (15 μέχρι τὴν ἐνηλικίωση), ἡλικία ἡ ὁποία χαρακτηρίζεται ἀπὸ ῥευστότητα τῆς διαμορφούμενης ταυτότητας φύλου καθὼς καὶ τὶς ἀνησυχίες μας, ὅτι ἡ ἐμπλοκὴ τῶν ἐν λόγω νέων στὴν διαδικασία, θὰ ἐπιβαρύνει παρά θὰ βελτιώση τὴν ψυχικὴ τους κατάσταση.»
2019.—Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νικόλαος Παναγιωτόπουλος, συναντήθηκε με τον Πρόεδρο τού Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη, Παναγιώτη Λασκαρίδη, με τον οποίο συνυπέγραψε την αποδοχή δωρεάς ενός Πλοίου Γενικής Υποστηρίξεως ανοικτής θαλάσσης, γιά τις ανάγκες τού Πολεμικού Ναυτικού. Η προσφορά τού ιδρύματος έχει ως στόχο την αναβάθμιση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων τού Π.Ν. Η δωρεά τού Παναγιώτη Λασκαρίδη έρχεται σε συνέχεια τής, από κοινού με τον αδελφό του Αθανάσιο Λασκαρίδη, χρηματοδοτήσεως γιά την αντικατάσταση ηλεκτροπαραγωγών ζευγών φρεγατών τύπου «S» – το πρόγραμμα που φέρει την επωνυμία «Κύκνος». Το πλοίο στις 2 Δεκεμβρίου ονομάστηκε «ΑΤΛΑΣ Ι».