3 Νοεμβρίου
361.—Απεβίωσε ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας Κωνστάντιος Β΄, ο δεύτερος από τους τρείς γυιούς τού Μεγάλου Κωνσταντίνου. Τον διαδέχεται ο Αυτοκράτορας Ιουλιανός (βλ.& 2/11).
1510.—Ο Μέγας Μάγιστρος τής Ρόδου, καλεί ομοεθνείς του να διδάξουν ελληνικά και λατινικά στα παιδιά των Ροδίων.
1540.—Αρχίζει το κύμα μεταναστεύσεως των κατοίκων τής Μονεμβασίας και τού Ναυπλίου προς Ενετικές περιοχές. Ενώ η «Ιερά Συμμαχία» μεταξύ τού πάπα Παύλου Γ΄, τού Γερμανού αυτοκράτορα Καρόλου Ε΄, τού Φερδινάνδου τής Αυστρίας και τής Βενετίας, είχε ξεκινήσει με τους καλύτερους οιωνούς φέρνοντας ελπίδες στους υπόδουλους Έλληνες, οι αντιδικίες και οι διαφωνίες κυρίως μεταξύ Ισπανών και Βενετών, την οδήγησαν σε πλήρη αποτυχία· η προδοτική στάση τής Βενετίας κατέληξε στην τουρκο-βενετική Συνθήκη τής 2ας Οκτωβρίου 1540· βάσει αυτής, οι οθωμανοί πήραν το Ναύπλιο και την Μονεμβασιά και άρχισαν να κυριαρχούν προοδευτικά στο Αιγαίο. Άρχισε λοιπόν ένας νέος ξεριζωμός γιά τους κατοίκους τού Ναυπλίου και τής Μονεμβασιάς, ο οποίος τους οδήγησε στην Βενετία, την Κρήτη και την Κέρκυρα.
1791.—Μία μόλις μέρα μετά τον καταστροφικό σεισμό στην Ζάκυνθο, το συμβούλιο των ευγενών ορίζει ειδικό πρέσβη (τον Βασίλη Μακρή), ώστε να μεσολαβήσει στην Βενετία γιά την ανακούφιση των πολιτών. Οι καταστροφές είχαν πραγματικά μεγάλη έκταση, χωριά (έξι) και μεγάλα δημόσια κτήρια ισοπεδώθηκαν, με τους νεκρούς να φτάνουν τους 22.
1797.—Ημέρα μαρτυρίου τού Αγίου Γεωργίου τού Νεαπολίτη, ιερομάρτυρα από την Νεάπολη τής Μικράς Ασίας.
1822.—Οι Έλληνες αντιπρόσωποι Ανδρέας Μεταξάς και πλοίαρχος Ζουρνταίν (Φιλέλληνας Γάλλος), αποβιβάζονται στην Αγκώνα. Οι μετέχοντες στο Συνέδριο τής Βερόνας (20 Οκτωβρίου – 14 Δεκεμβρίου 1822) αντιπρόσωποι των ευρωπαϊκών κρατών και μέλη τής «Ιεράς Συμμαχίας», χαρακτήρισαν την αίτησή τους να εμφανιστούν στο Συνέδριο ως «άτοπον και αυθάδη», και ζήτησαν από τον Πάπα να τους εκδιώξει από το κράτος τού Βατικανού. Το συνέδριο δεν δέχτηκε επίσης τους αφιχθέντες μετά από λίγο ως εκπροσώπους τού αγωνιζομένου ελληνικού Έθνους, Π. Πατρών Γερμανό και Γεώργιο Μαυρομιχάλη.
1825.—Ὁ ὀθωμανικός στόλος ἀναχωρεῖ γιὰ τὸ Μεσολόγγι γιὰ νὰ τὸ πολιορκήσῃ καὶ ἀπό τὴν θάλασσα. «Τὸ χάραμα ἐπῆρα τοῦ ἥλιου τὸ δρόμο, κρεμῶντας τὴ λύρα τὴ δίκαιη στὸν ὦμο, κι’ ἀπ’ ὅπου χαράζει ὤς ὅπου βυθᾶ, τὰ μάτια μου δὲν εἶδαν τόπον ἐνδοξότερον ἀπὸ τοῦτο τὸ ἁλωνάκι.» Δ. Σολωμός. Σχεδίασμα Α΄Ι.ἀπό τοὺς Ἐλεύθερους Πολιορκημένους.
1827.—Τόν Νοέμβριο τοῦ 1827, στήν Μονή τοῦ Ἁγίου Διονυσίου στόν Ὄλυμπο ἔγινε μία μυστική σύσκεψη πολλῶν ὁπλαρχηγῶν, κληρικῶν καί προκρίτων κυρίως, ἀπὸ τὴν περιοχὴ Ὀλύμπου καί Πιερίων. Παρὰ τὸ αἷμα στὸ ὁποῖο πνίγηκε τὸ ἐπαναστατικὸ κίνημα τοῦ 1821 στὴν Μακεδονία, στίς ψυχές τῶν Μακεδόνων δέν εἶχε ἐξαλειφθεῖ ἡ ἐπαναστατικὴ φλόγα καί ὁ πόθος γιὰ τὴν ἐλευθερία. Ἔτσι, στὴν μυστική συγκέντρωση τῶν Μακεδόνων ὁπλαρχηγῶν, τριάντα περίπου ἄτομα ὑπέγραψαν δύο ἀναφορὲς πού τίς έστειλαν στήν Ἑλληνικὴ Κυβέρνηση. Σ’ αὐτὲς μιλοῦσαν γιὰ τήν ἀνάγκη νά δράσουν ὥστε νά ἀπελευθερωθοῦν τά ἐδάφη τους καί μάλιστα τώρα ποὺ πρόκειται νά καθοριστοῦν τά ὅρια τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους.
1828.—Υπογράφεται από τις Μεγάλες Δυνάμεις (Αγγλία, Γαλλία και Ρωσία) το πρωτόκολλο τού Λονδίνου, το οποίο προέβλεπε την αποχώρηση των γαλλικών στρατευμάτων από την Ελλάδα. Προέβλεπε ακόμα ότι η Πελοπόννησος και οι Κυκλάδες θα ήταν υπό την προσωρινή εγγύηση των τριών Αυλών μέχρι να αποφασιζόταν οριστικά η τύχη τους. Με την ανησυχία ότι η Ελλάδα θα περιοριζόταν στην Πελοπόννησο και τα νησιά, ο Καποδίστριας υπέβαλε υπόμνημα στην Ρωσία και την Γαλλία, όπου ανέπτυσσε την επιχειρηματολογία του γιά συνοριακή γραμμή Παγασητικού-Αμβρακικού. Η Ρωσία, στο σημείο αυτό, άρχισε να προσανατολίζεται προς την αναγνώριση τής ανεξαρτησίας τού ελληνικού κράτους. Τον Μάρτιο τού 1829, ύστερα από αμοιβαίες υποχωρήσεις, υπογράφηκε το πρωτόκολλο που υιοθετούσε την γραμμή Παγασητικού – Αμβρακικού, περιλαμβάνοντας στα όρια τού Ελληνικού κράτους την Εύβοια και τις Κυκλάδες.
1839.—Ο σουλτάνος αναγκάζεται να υπογράψει χάρτα μεταρρυθμίσεων (Khatt-i cherif de Gulkhane) με ευνοϊκές προβλέψεις γιά τους υπόδουλους. Έτσι εγκαινιάστηκε στην οθωμανική αυτοκρατορία η περίοδος των μεταρρυθμίσεων, περισσότερο γνωστή ως περίοδος τού Τανζιμάτ. Ο σουλτάνος Αβδούλ Μετζήτ εξέδωσε το Χάττ-ι-Σερίφ κατά το οποίο αρκετές φορολογικές και όχι μόνον ελαφρύνσεις, αφορούσαν τους υπόδουλους Έλληνες.
1865.—Παραιτείται ο πρωθυπουργός τής χώρας Επαμεινώνδας Δεληγιώργης, κατ’ απαίτηση τού λαού. Η πρώτη επίσημη πολιτική εμφάνιση τού Δεληγεώργη στους κύκλους των Αθηνών, ήταν ως ηγέτης των φοιτητών που ξεσηκώθηκαν εναντίον τού Όθωνα. Στις εκλογές τού Αυγούστου το 1859, έχοντας πλέον φτάσει στην απαιτούμενη ηλικία των τριάντα ετών, εκλέχτηκε γιά πρώτη φορά βουλευτής Μεσολογγίου εκπροσωπώντας την δημοκρατική πτέρυγα. Με την έξωση τού Όθωνα, ανέλαβε το χαρτοφυλάκιο τού υπουργείου Εκπαιδεύσεως. Τότε ήταν που ίδρυσε και το Εθνικό Κομιτάτο. Στις 20 Οκτωβρίου τού 1865 εν μέσω εντάσεων και αναταραχών, ο βασιλέας Γεώργιος Α΄ τού έδωσε εντολή σχηματισμού κυβερνήσεως· έτσι σε ηλικία 36 ετών έγινε ο νεώτερος πρωθυπουργός τής Ελλάδος. Μη τηρώντας όμως την υπόσχεση που είχε δώσει περί απομακρύνσεως ενός βασιλικού συμβούλου, προκάλεσε αντιδράσεις και συλλαλητήρια, τα οποία θέλησε να διαλύσει με την χρήση τού στρατού· αποτέλεσμα ήταν η ανατροπή τής κυβερνήσεώς του. Το 1878, – έναν χρόνο πριν τον θάνατό του – ως μέλος τής οικουμενικής κυβερνήσεως (Κουμουνδούρος, Τρικούπης, Δεληγεώργης, Ζαΐμης, Δεληγιάννης), γλύτωσε ως εκ θαύματος από το μαινόμενο πλήθος, όταν περνώντας με την άμαξά του από την οδό Σταδίου, δέχτηκε καταιγισμό από πέτρες.
1869.—Απεβίωσε ο ποιητής Ανδρέας Κάλβος. Ο πατέρας του ήταν ένας Κερκυραίος, Κρητικής καταγωγής. Σε ηλικία 9 ετών βρέθηκε στην Ιταλία, καθώς ο πατέρας του εγκατέλειψε την σύζυγό του και μαζί με τον Ανδρέα και τον μικρότερο αδελφό του πήγε στο Λιβόρνο. Η Ιταλία άσκησε καθοριστική επίδραση στην προσωπικότητά του. Ωστόσο καταλυτική επίδραση στην ζωή του θα έχει ο ποιητής Ούγκο Φώσκολο. Το ξέσπασμα τής Ελληνικής επαναστάσεως συντάραξε την καρδιά τού ποιητή, ο οποίος το 1824 εξέδωσε τις 10 πρώτες ωδές του υπό τον τίτλο «Λύρα». Οι πρώτες προσπάθειες αναγνωρίσεως τής ποιητικής αξίας τού Κάλβου στην Ελλάδα έγιναν από το Δημήτριο Βικέλα και κυρίως από τον Κωστή Παλαμά, ο οποίος τού αφιέρωσε μία διάλεξη στον φιλολογικό όμιλο «Παρνασσό» το 1889. Έκτοτε η ποίηση τού Κάλβου, κρίθηκε, ολοένα και περισσότερο άξια αυτής τής αναγνωρίσεως.
1894.—Σαν σήμερα γεννήθηκε ο πολιτικός Σοφοκλής Βενιζέλος, δευτερότοκος γυιός τού Ελευθέριου Βενιζέλου. Η μητέρα του, Μαρία Βενιζέλου, το γένος Σοφοκλή Κατελούζου ή Ελευθερίου, έπαθε λοίμωξη (επιλόχειο πυρετό) μετά την γέννηση τού Σοφοκλή και υπέκυψε λίγες ημέρες αργότερα. Ο μεγάλος του αδελφός Κυριάκος και ο Σοφοκλής, μεγάλωσαν κοντά στην θεία τους Μαριώ Βενιζέλου. Το 1911 ο Σοφοκλής Βενιζέλος έγινε δεκτός στην Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων απ’ όπου αποφοίτησε με τον βαθμό τού ανθυπολοχαγού τού Πυροβολικού. Το 1920 παραιτήθηκε από τον Στρατό γιά να εκλεγεί βουλευτής Χανίων και να ακολουθήσει πολιτική σταδιοδρομία. Στις εκλογές τής 1ης Νοεμβρίου τού ίδιου έτους, μετά την ήττα των Φιλελεύθερων, ακολούθησε τον πατέρα του στην Νίκαια τής Γαλλίας.
1898.—Από το λιμάνι τής Σούδας εγκαταλείπει την Κρήτη και ο τελευταίος τούρκος στρατιώτης.
1901.—Αναβάλλεται η λύση τού Κρητικού Ζητήματος.
1904.—Οι Μακεδονομάχοι Ρούβας και ο Καούδης παραμένουν γιά δεύτερη ημέρα στο Λέχοβο. Την ημέρα αυτή θα συναντήσουν τον καπετάν Πούλακα από την Μπελκαμένη με το σώμα του, όπως επίσης τον μωαμεθανό Σούλιο από το Ζέλενιτς. Αυτός ο Σούλιος ήταν τόσο φιλέλληνας, ώστε έλαβε μέρος στον Αγώνα, ως κανονικότατος μακεδονομάχος. Οι πολύτιμες πληροφορίες του στα τουρκικά με διερμηνέα τον Καούδη, ενημέρωναν ότι στο χωριό του παρέμεναν ο Κόλες, δύο βούργαροι αξιωματικοί μεταμφιεσμένοι, ο Καϊμακάμης τής περιοχής με δέκα πέντε τούρκους στρατιώτες και ένας άλλος αξιωματικός. Αναφερόταν σε ένα χωριό σχεδόν 500 κατοικιών, τού οποίου οι ελληνόφρονες ήταν ελάχιστοι, με τους υπόλοιπους να είναι «δηλωμένοι» ως τούρκοι και βούργαροι. Έδωσε επίσης την πολυτιμότερη μάλλον πληροφορία, όπως αποδείχτηκε, γιά τον επικείμενο γάμο στο χωριό όπου δόθηκε η μεγάλη ευκαιρία να εκδικηθούμε τα δεινά που υποστήκαμε δεκαετίες τώρα.
1905.—Αρχίζουν τα έργα ασφαλτοστρώσεως τής Πλατείας Ομονοίας, τής οδού Πανεπιστημίου και τής οδού Αθηνάς. Το έργο έχει ανατεθεί στην εταιρεία «The Neuchatel Asphalte Co Ltd», ενώ πριν λίγες μέρες είχε ολοκληρωθεί η ασφαλτόστρωση (η πρώτη που έγινε στην Αθήνα) τμήματος τής οδού Αιόλου από την εταιρεία «London Asphalte Co Ltd».
.—Πρώτη εμφάνιση τού μακεδονομάχου καπετάν Λάζου Δογιάμα, στην λίμνη Γιαννιτσών με επτά οπαδούς και με την βοήθεια των έξι οπαδών τού γυιού τού Κωνσταντίνου Γκάτσου, Ευάγγελου, από την Καστανερή και των πέντε οπαδών τού σωματοφύλακα Μήτρε Κάλτσε από τον Πεντάλοφο. Σκοπός του ήταν η καταδίωξη τού βοεβόδα Αποστόλ, ο οποίος με την συμμορία του λεηλατούσε και θησαύριζε εις βάρος των κατοίκων τής περιοχής.
1910.—Το υπουργείο Εξωτερικών απευθύνεται γιά το ίδιο θέμα με δύο κρυπτογραφήματα με ημερομηνίες 3/11/1910 και 8/11/1910, προς τους Νομάρχες Λαρίσης και Τρικάλων, λέγοντας ότι: «[…] Πληροφορούμενοι ότι τινές εκ των ενταύθα Μακεδόνων αρχηγών, βαρέως φέροντες νέαν βουλγαρικών συμμοριών δράσιν, προ πάντων όμως τρομεράς τουρκικών αρχών καταπιέσεις εναντίον οικογενειών και συγχωριανών των, δικαίως δ’ ίσως συγκινούμενοι επί πρωτοφανή καταδιώξει ελληνικού στοιχείου, ανταλλάσσουν σκέψεις περί σχηματισμού μικρών ομάδων και εξόδου εις Μακεδονίαν …»
1911.—Απεβίωσε σε ηλικία 44 ετών ο Κωνσταντίνος Χρηστομάνος, ποιητής, συγγραφέας, και πρωτοπόρος τού νεοελληνικού θεάτρου με καταγωγή από το Μελένικο Μακεδονίας. Πατέρας του ήταν ο Αναστάσιος Χρηστομάνος (καθηγητής τής Χημείας και κύριος θεμελιωτής της στο Πανεπιστήμιο Αθηνών) και μητέρα του η κόρη τού αυλικού Βαυαρού γιατρού Λίντερμάγιερ. Το 1891 δέχτηκε την πρόταση των Ανακτόρων τής Αυστρίας να διδάξει την ελληνική γλώσσα στην αυτοκράτειρα Ελισσάβετ γνωστή ως Σίσι· έγινε αφοσιωμένος ακόλουθός της, την συνόδευσε μάλιστα στο ταξείδι της στην Κέρκυρα το 1892, την χρονιά που ολοκληρώθηκε το «Αχίλλειον», το παλάτι-ησυχαστήριό της στο νησί. Μετά την επιστροφή του από την Βιέννη στην Αθήνα, έγινε ιδρυτής τού θιάσου «Νέα Σκηνή» που επηρέασε βαθιά την εξέλιξη τού νεοελληνικού θεάτρου, εισάγοντας γιά πρώτη φορά την έννοια τού σκηνοθέτη (παράλληλα με τον Θωμά Οικονόμου τού Βασιλικού Θεάτρου), ανανεώνοντας το ρεπερτόριο τής εποχής και συνεισφέροντας σε πιό σύγχρονες τεχνικές υποκριτικής.
1912.—Βαλκανικοί Πόλεμοι: Σημειώνονται συγκρούσεις μεταξύ Ελληνικού και τουρκικού στρατού στον οικισμό Άρνισσα Πέλλας.
.—Μάχη και νίκη των Ελληνικών Δυνάμεων στο Κόμανο, βορείως τής Κοζάνης.
.—Μέσα στην ανταριασμένη ατμόσφαιρα και την αναταραχή που επικρατούσε στον πληθυσμό που είχε συγκεντρωθεί στην Σιάτιστα, κατέφθασε η πυροβολαρχία τού Νικόλαου Κλαδά. Στην συνέχεια ήρθαν στην Σιάτιστα ο Ηπειρώτης συνταγματάρχης Ηπίτης με στρατό και πυροβόλα, ο Αλέξανδρος Ρώμας και ο ενθουσιώδης ποιητής Λορέντζος Μαβίλης με τμήμα Γαριβαλδινών, ο λόχος των δασκάλων τής Κρήτης, οι μαθητές τής Σχολής Ευελπίδων, ανάμεσα στους οποίους ήταν και ο γυιός τού Παύλου Μελά, Μιχαήλ (Μίκης), το σώμα τού Μονεμβασιώτη Γεώργιου Καπιτσίνη που έπεσε ηρωϊκά, πολλά κρητικά σώματα με αρχηγούς τον Γεώργιο Παπαδόπετρο, Παναγιώτη Φιωτάκη, Μιχαήλ Τσόντο και άλλους πολλούς. Όσο ο τουρκικός στρατός υποχωρούσε, εντεινόταν η τρομοκρατία σε όλα τα χωριά από τους άτακτους τού Μπεκήρ Αγά. Οι τρομοκρατημένοι και καταδιωγμένοι κάτοικοι των πυρπολούμενων χωριών, κατέφυγαν στην Σιάτιστα, στην οποία βρήκαν φροντίδα και περίθαλψη. Το τελεσίγραφο τού Μεχμέτ πασά προς την Σιάτιστα την οποία πολιορκούσε με 3.000 τούρκους, έγραφε τα εξής: «Προς τον λαόν τής Σιατίστης. Αύριον πρωί, 3 Νοεμβρίου, να αποστείλετε πέντε προκρίτους γιά να παραδώσετε την πόλιν, άλλως θα βαδίσω εναντίον αυτής και θα την βομβαρδίσω.»
1913.—Η ελληνική Κυβέρνηση παραχωρεί στην Σερβία τμήμα τού λιμανιού τής Θεσσαλονίκης γιά αποκλειστική χρήση.
1919.—Ο Ελληνικός Στρατός στην Μ. Ασία δρα με περιπόλους.
1920.—Στο μέτωπο στην Μικρά Ασία ο Ελληνικός στρατός δέχεται μικροεπιθέσεις άτακτων τούρκων.
1921.—Η Ελληνική στρατιά στην Μ. Ασία μάχεται με αποσπάσματα τουρκικά.
1922.—Σαν σήμερα γεννήθηκε ο ηθοποιός Σπύρος Καλογήρου. Παρ’ ότι ήταν καλός και αγαθός άνθρωπος, καθιερώθηκε στον κινηματογράφο ως ο “κακός” καθώς ερμήνευε αυτόν τον χαρακτήρα τόσο φυσικά. Δευτεραγωνιστής, καρατερίστας, αλλά με «φιζίκ» που «έγραφε» στο γυαλί, ζωντάνεψε δεκάδες ήρωες στο κινηματογραφικό πανί και στο θέατρο.
1923.—Το καθεστώς Βενιζέλου-Πλαστήρα προβαίνει σε πλήρη εκκαθάριση των Δημόσιων Υπηρεσιών.
1927.—Γίνεται η καθέλκυση τού υποβρυχίου «Παπανικολής». Στις 21 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους ύψωσε την Ελληνική σημαία σε μια σεμνή τελετή στην Τουλόν τής Γαλλίας. Το όνομά του έλαβε προς τιμήν τού Ψαριανού πυρπολητή τού 1821 Δημήτριου Παπανικολή. Με την κήρυξη τού πολέμου από την Ιταλία το 1940, έδρασε με επιτυχία στην Αδριατική, πλήττοντας νηοπομπή εφοδιασμού τού εχθρού και περνώντας στην Ιστορία ως το ηρωικότερο υποβρύχιο τού Βασιλικού Πολεμικού μας Ναυτικού εκείνη την περίοδο. Ο πυργίσκος του εκτίθεται στο Ναυτικό Μουσείο Ελλάδος, στον Πειραιά.
1928.—Ο Μουσταφά Κεμάλ συνεχίζει τον …εκπολιτισμό τής γείτονος, καταργώντας το αραβικό αλφάβητο και υιοθετώντας το λατινικό.
.—Αιματηρές σκηνές έξω από εκλογικά κέντρα και κατηγορούμενος ο ίδιος ο Θεόδωρος Πάγκαλος.
1930.—Στο «Θέατρο Λαού» γίνεται μεγάλη συγκέντρωση υπέρ τής παλινόρθωσης τής μοναρχίας στην Ελλάδα (βλ. & 2/11).
1933.—Γεννιέται ο Μάϊκλ Δουκάκης, ομογενής που εκλέχθηκε Κυβερνήτης τής Μασαχουσέτης των Η.Π.Α. το 1974, ενώ επανεκλέχθηκε και το 1982. Το 1988 ήταν υποψήφιος Πρόεδρος των Η.Π.Α. με το κόμμα των Δημοκρατικών, αλλά έχασε από τον Τζωρτζ Μπους τον πρεσβύτερο (βλ. 8/11/1988).
1935.—Δημοψήφισμα στην Ελλάδα γιά την επαναφορά τής Μοναρχίας. Το 97,8% ψηφίζει υπέρ και ο Γεώργιος Β΄ επανέρχεται στον θρόνο.
1940.—Ὁ στρατηγὸς Ἀρμελλίνι, ὑπαρχηγὸς τοῦ ἰταλικοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου σημείωσε στὸ ‘’Πολεμικὸ Ἡμερολόγιόν’’ του. «[…] Ὁ πόλεμος εἰς τὴν Ἑλλάδα προχωρεῖ βραδέως καὶ ἐν μέσῳ μεγάλων δυσχερειῶν […] Ἀντίστασις κατὰ τῶν στρατευμάτων μας, τὰ ὁποῖα προελαύνουν εἰς τὴν Ἤπειρον, ἐνῷ θὰ ἔπρεπε, κατὰ τὰς πληροφορίας ποὺ μᾶς ἐδίδοντο, νὰ ἔχουν γίνει δεκτὰ μὲ ἀνοικτὰς ἀγκάλας. Ἐνδείξεις ἐπιθέσεως εἰς τὸν τομέα τῆς Κορυτσᾶς, ὅπου ὑπέστη ἤδη κρούσεις ἡ πρώτη ἀμυντικὴ μας γραμμή. […] Αἱ ἐπιχειρήσεις αὗται δὲν εἶναι τόσον ἀναίμακτοι, ὅπως οἱ Γιακομόνι, Τσιάνο καὶ ἡ παρέα των ἐπίστευαν…».
.—Οι Ελληνικές δυνάμεις αποκρούουν αλλεπάλληλες και θυελλώδεις επιθέσεις των Ιταλών προς κατάληψη τού Καλπακίου και προξενούν σ’ αυτούς βαριές απώλειες. Συλλαμβάνονται πολλοί αιχμάλωτοι.
.—Το ξημέρωμα τής 3ης Νοεμβρίου, ο 1ος και ο 7ος Λόχος τού 15ου Σ.Π., επιτίθενται αιφνιδιαστικά στους Ιταλούς που είχαν καταλάβει δύο από τις τρείς κορυφές τού υψώματος Γκραμπάλα, όπου με την ξιφολόγχη και με την ιαχή «ΑΕΡΑ», ανατρέπουν τα εχθρικά τμήματα. Οι υποχωρούντες ιταλοί και αλβανοί προκάλεσαν σύγχυση σε άλλο ιταλικό τάγμα που ανέβαινε γιά να τους ενισχύσει. Οι ιταλικές απώλειες στο ύψωμα ήταν βαριές. 20 νεκροί, 60 τραυματίες και 6 αιχμάλωτοι. Οι Ελληνικές απώλειες ανήλθαν σε 8 νεκρούς και 27 τραυματίες. Στα χέρια των Ελλήνων περιήλθαν τρία πολυβόλα και τέσσερεις όλμοι.
.—Το πρωΐ τής 3ης Νοεμβρίου, το Τάγμα Chivilande υπέστη σημαντική ήττα (35 νεκροί) στην προσπάθειά του να καταλάβει την Βωβούσα και εκδιώχθηκε προς τον Αώο ποταμό.
.—Ο Τχης Καραβίας καταλαμβάνει το Ταμπούρι και στην συνέχεια την Φούρκα – Τσούκα και την Γύφτισσα. Ύστερα απ’ αυτά, εξέλιπε κάθε δυνατότητα επικοινωνίας και ανεφοδιασμού των Αλπινιστών βορείως τού Σμόλικα.
.—Η ιταλική αεροπορία συνεχίζει τους βομβαρδισμούς τής Πάτρας, τής Λάρισας και τής Κέρκυρας.
.—Ο βομβαρδισμός τής Θεσσαλονίκης επαναλαμβάνεται από την ιταλική αεροπορία. Όπως αναφέρουν πηγές τής εποχής, σε αυτόν τον βομβαρδισμό «[…] εικοσιτέσσαρες οικίαι κατέρρευσαν και εσημειώθη μία πυρκαγιά. Περίπολοι Αεροπορίας διώξεως εξορμήσασαι προς προστασίαν τής Θεσσαλονίκης, κατέρριψαν εν ιταλικόν βομβαρδιστικόν, όπερ κατέπεσεν επί Γιουγκοσλαυικού εδάφους, έτερα δε τρία τοιαύτα κατερρίφθησαν υπό αντιαεροπορικού πυροβολικού τής περιοχής Θεσσαλονίκης.»
.—Η Ακαδημία Αθηνών, το Πανεπιστήμιο και οι άνθρωποι τού πνεύματος καταγγέλλουν την απάνθρωπη ιταλική επιδρομή εναντίον της Ελλάδος (βλ.&2/11).
1942.—Γερμανοί στρατιώτες εισβάλλουν παράνομα κατά την διάρκεια νυκτερινών ωρών στην Ακρόπολη. Οι ζημιές και οι κλοπές που υπέστη ο αρχαιολογικός χώρος την περίοδο Κατοχής είναι ανυπολόγιστες.
1943.—Η μεγαλύτερη σε απώλειες μάχη μεταξύ συνεργαζόμενων κομμουνιστών τού ΕΛΑΣ με βούργαρους, εναντίον Ελλήνων αντιστασιακών ανταρτών εθνικών οργανώσεων. Την επίθεση ενήργησαν οι εχθροί τού Έθνους στα Βράσταμα τής Χαλκιδικής. Οι απώλειές τους ήταν 27 νεκροί και 9 τραυματίες, ενώ, από την πλευρά των εθνικών ανταρτών υπήρξαν 12 νεκροί και 19 τραυματίες.
.—Κομμουνιστές τού ΕΛΑΣ ενεργούν μεγάλης κλίμακας πολυήμερη επίθεση, με στόχο Έλληνες αντιστασιακούς, στην ευρύτερη περιοχή τού Νομού Σερρών. Μετά από πέντε ημέρες μαχών, θα αφήσουν στο πεδίο τής μάχης 28 νεκρούς, 5 τραυματίες και 7 αιχμάλωτους. Οι ηρωικοί αντάρτες τής εθνικής αντιστασιακής οργανώσεως ΠΑΟ, έχασαν πέντε παλικάρια και είχαν άλλους εννέα τραυματίες.
.—Το μαρτύριο και ο θάνατος τού αρχιμανδρίτη Χριστόφορου Κοκκίνη από κομμουνιστές αντάρτες. Ο άτυχος αρχιμανδρίτης ήταν εφημέριος τού Ι. Ναού Αγίου Γεωργίου, στο Ναύπλιο, αλλά και φλογερός πατριώτης. Οι κομμουνιστές που γνώριζαν την εθνική του δράση, τον απήγαγαν στην πόλη τής Καλαμάτας και κατόπιν τον οδήγησαν στο μοναστήρι Διμνιόσης – Καλαμών. Εκεί, αφού πρώτα τού ξερίζωσαν τα γένια και τα δόντια, τού άνοιξαν την κοιλιά και πέρασαν τα σπλάχνα του στον λαιμό του.
1944.—Κυκλοφορεί το μεγαλύτερο σε ονομαστική αξία ελληνικό χαρτονόμισμα των 100 δισεκατομμυρίων δραχμών, το οποίο φέρει την υπογραφή τού διοικητή τής Τράπεζας τής Ελλάδος Ξενοφώντα Ζολώτα. Είχε την αξία μιάς προπολεμικής δραχμής και αγοραστική δύναμη γιά ένα αυγό. Η δραχμή είχε χάσει κάθε αξία καθώς λίγο πριν την αποχώρηση των Γερμανών από την Ελλάδα τον Ιούνιο τού 1944, οι “δαπάνες κατοχής” είχαν σκαρφαλώσει στο ιλιγγιώδες ποσό των 450.000 δις δραχμών με το Ελληνικό δημόσιο να “τυπώνει” 500 δις πληθωριστικές δραχμές την μέρα!
.—Η Εθνική Λυρική Σκηνή «ανεβάζει» την πρώτη της παράσταση-συναυλία, με εορταστικό χαρακτήρα.
1950.—Συνεχείς και επαναλαμβανόμενες εκλογές στην χώρα. Αυτήν την φορά στην κυβέρνηση και πάλι ο Σοφοκλής Βενιζέλος. Στις 21 Αυγούστου τής ίδιας χρονιάς, ο Σοφοκλής Βενιζέλος είχε κληθεί να σχηματίσει κυβέρνηση γιά τρίτη κατά σειρά φορά με την συμμετοχή τού Γεώργιου Παπανδρέου ως αντιπρόεδρου και τού Ναπολέοντα Ζέρβα ως πρώτου αντιπρόεδρου τού Υπουργικού Συμβουλίου και υπουργού άνευ Χαρτοφυλακίου. Η ετερόκλητη κυβερνητική συμμαχία διατηρήθηκε μόνο γιά ένα δίμηνο, οπότε και διαλύθηκε λόγω αποχωρήσεως από τον σχηματισμό τού Λαϊκού Κόμματος. Στο νέο κυβερνητικό σχήμα συμμετείχαν μόνο τα κόμματα των Φιλελεύθερων και το Δημοκρατικό Σοσιαλιστικό.
1956.—Στρατιωτικές βρετανικές κατοχικές δυνάμεις πέφτουν σε ενέδρα των αγωνιστών τής ΕΟΚΑ, Γεώργιου Στυλιανού, Βάσου Παναγή και Γεώργιου Αναστάση. Οι κατοχικοί στρατιώτες στάλθηκαν στο Νέο Χωρίο τής επαρχίας Πάφου με σκοπό την παρεμπόδιση αντιστασιακών ενεργειών από τοπική ομάδα τής ΕΟΚΑ, όπως η ύψωση τής ελληνικής σημαίας στο σχολείο τού χωριού και η καταστροφή τού ταχυδρομικού κιβωτίου που έφερε το βρετανικό βασιλικό έμβλημα. Όμως, στην είσοδο τού χωριού τα οχήματά τους έπεσαν σε ενέδρα που έστησαν οι αγωνιστές Γεώργιος Στυλιανού, Βάσος Παναγή και Γεώργιος Αναστάση. Κατά την ενέδρα ακινητοποιήθηκε το δεύτερο όχημα τής φάλαγγας με πυροδότηση ηλεκτρικής νάρκης, γιατί στο πρώτο επέβαιναν ως ανθρώπινες ασπίδες δύο ομοχώριοι. Ταυτοχρόνως έριξαν και δύο χειροβομβίδες, εκ των οποίων η μία δεν εξερράγη και αποχώρησαν.
1961.—Αρχίζει η παραγωγή υγραερίου στα Ελληνικά Διυλιστήρια.
1963.—Η Ένωση Κέντρου τού Γεώργιου Παπανδρέου θριαμβεύει στις εκλογές με ποσοστό 42,02%, χωρίς όμως να συγκεντρώνει και την απόλυτη πλειοψηφία. Τα ποσοστά των υπόλοιπων κομμάτων ήταν: ΕΡΕ 39,4%, ΕΔΑ 14,7% και Προοδευτικοί 3,7%. Ο Παπανδρέου σχημάτισε κυβέρνηση μειοψηφίας στις 8 Νοεμβρίου, ενώ συγχρόνως αποκάλυψε την πρόθεσή του να οδηγήσει την χώρα σύντομα σε εκλογές γιά να ξεκαθαρίσει απόλυτα το πολιτικό τοπίο.
1968.—Κηδεύεται ο Γεώργιος Παπανδρέου που είχε πεθάνει δύο ημέρες νωρίτερα (βλ. 01/11).
1970.—Απεβίωσε από συγκοπή καρδιάς και κηδεύτηκε στα Χανιά, ο Χανιώτης δικηγόρος και βενιζελικός βουλευτής, Στυλιανός Πιστολάκης.
1978.—Απεβίωσε ο Νικόλαος Μαυρής, πρώτος Γενικός Διοικητής τής Δωδεκανήσου, αγωνιστής και λόγιος.
1979.—Ο Σπυρίδων Μαρκεζίνης αναγγέλλει την επάνοδό του στην πολιτική και την επαναλειτουργία τού Κόμματος των Προοδευτικών.
1992.—Ανακαλύπτεται χαυλιόδοντας μαμούθ στο σπήλαιο Αγγίτη, στην Δράμα (βλ. & 2/11).
2011.—Ὁ Γερμανὸς εὐρωβουλευτής Γιῶργος Χατζημαρκάκης, ὁ ὁποῖος συμπροεδρεύει στὴν Μεικτὴ Εὐρωπαϊκὴ Ἐπιτροπὴ ποὺ ἐπισκέφτηκε σὰν σήμερα τὰ Σκόπια, δήλωσε ὅτι ἡ παράλειψη τοῦ ἐπιθέτου «μακεδονικός» ἀπό τὴν ἔκθεση τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἐπιτροπῆς γιὰ τὴν πρόοδο τῆς χώρας εἶναι λάθος [!..] καὶ πρότεινε νὰ συντάξουν μία πρόταση μὲ τοὺς σκοπιανούς βουλευτές ποὺ θὰ ἀπαιτοῦν [!] στὸ μέλλον ἀπό τὸ Εὐρωπαϊκὸ Κοινοβούλιο νὰ μὴν ἀφήνει ἀπ’ ἔξω τὸ ἐπίθετο αὐτό.
2013.—Απεβίωσε ο γνωστός θεατρικός συγγραφέας, στιχουργός και ραδιοφωνικός παραγωγός Γιάννης Καλαμίτσης, που μάς κράτησε συντροφιά γιά πολλά χρόνια και πρωινά με την ραδιοφωνική εκπομπή «Πρωινές χειρηλασίες». Έγραψε πάνω από τετρακόσιους στίχους γιά τραγούδια, μερικά από τα οποία θεωρούνται στιχουργικά διαμάντια. Αντιμετώπισε το χρόνιο πρόβλημα υγείας του με χαμόγελο και αξιοπρέπεια μέχρι το τέλος.
2017.—Στο πλαίσιο τής συστηματικής τουρκικής προπαγάνδας, ο τούρκος αντιπρόεδρος Χακάν Τσαβούσογλου που έφτασε αεροπορικώς στην Θράκη στις 2 Νοεμβρίου, επισκέφτηκε σαν σήμερα την αποκαλούμενη «τουρκική νεολαία Κομοτηνής» και μετά αναχώρησε γιά την Ξάνθη. Εκεί έλαβε μέρος στην προσευχή τής Παρασκευής στο τέμενος Τσινάρ και στην συνέχεια πραγματοποίησε επισκέψεις στα Πομακικά χωριά Κένταυρος και Εχίνος. Ο Χακάν Τσαβούσογλου γεννήθηκε στο χωριό Δειλινά τής Ροδόπης όπου και έζησε μέχρι τα έντεκά του χρόνια.