ΑΤΛΑΣ Ο ΠΡΩΤΟΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΟΣ

,

Δείγμα Γανδαριανής τεχνοτροπίας (ελληνοβουδιστική τέχνη «Γκαντάρα»). Ο Άτλας στηρίζει βουδιστικό μνημείο στην Χάντα (ελληνοβουδιστικός αρχαιολογικός χώρος, έξι μίλια νοτίως τής πόλεως Τζαλαλαμπάντ στο ανατολικό Αφγανιστάν.)

.

τού Αθανάσιου Τσακνάκη

Άτλας, ο πρώτος αστρονόμος

……….Οι πρώτοι αστρονόμοι είχαν εύλογα ονομαστεί από τους Έλληνες «αστρολόγοι» (από την λέξη «άστρον», που μέχρι σήμερα σημαίνει το ίδιο πράγμα, και την λέξη «λόγος», που σημαίνει την «λογική σκέψη» και τα αποτελέσματά της), και αυτό γιατί στην αρχαία Ελλάδα ο όρος «αστρολογία» δεν είχε την σημασία που του αποδίδεται στην εποχή μας, επειδή μία τέτοιου είδους απατηλή βαρβαρική τέχνη δεν θα είχε ποτέ θέση στον ελληνικό πολιτισμό, οπότε δεν υπήρχε το ενδεχόμενο τής σύγχυσης των εννοιών. Αργότερα, όταν η πλάνη τής σημερινής «αστρολογίας» βρήκε πρόσφορο έδαφος στον παρηκμασμένο και απαίδευτο και κατατρεγμένο Ελληνισμό, οι αληθινοί επιστήμονες υποχρεώθηκαν να υιοθετήσουν τον όρο «αστρονομία», προκειμένου να προφυλάξουν την επιστήμη τους από κάθε είδους «πονηρές συνωνυμίες».

……….Ο πρώτος αστρονόμος, σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, πρέπει να ήταν ο περίφημος Άτλας, γιά τον οποίον μαθαίνουμε ότι είχε μελετήσει πολύ αστρονομία και είχε εφεύρει και φιλοτεχνήσει την σφαίρα των άστρων, ώστε να θεωρείται ότι έφερε στους ώμους του ολόκληρο τον Κόσμο (Διόδωρος Σικελιώτης, «Η Τετάρτη Βίβλος»). Ο Άτλας ήταν αδελφός τού Έσπερου. Αμφότεροι ασχολούνταν με την κτηνοτροφία. Στην «Τετάρτη Βίβλο» διαβάζουμε πώς η κτηνοτροφική δραστηριότητα των δύο αδελφών συνδέθηκε με τα γνωστά «χρυσά μήλα των Εσπερίδων»: αυτοί είχαν πρόβατα, ξεχωριστά γιά το κάλλος τους, ξανθόχρυσα στο χρώμα. Γι’ αυτόν τον λόγο οι ποιητές, που ονομάζουν μήλα τα πρόβατα, τα ονόμασαν χρυσά μήλα.

……….Μετά τον γάμο του, ο Έσπερος απέκτησε μία θυγατέρα, την Εσπερίδα, την οποία αργότερα νυμφεύτηκε ο Άτλας. Από την Εσπερίδα ονομάστηκε Εσπερίτις η χώρα όπου έμεναν οι δύο αδελφοί. Στις μέρες μας επικρατεί η άποψη ότι η Εσπερίτις βρισκόταν στην σημερινή Ιβηρική χερσόνησο, αλλά τόσο το όνομα τού σοφού Άτλαντα, όσο και το ένα από τα δύο ονόματα των θυγατέρων του – Ατλαντίδες – δεν μας επιτρέπουν να παραβλέψουμε μία σοβαρή πιθανότητα: η πατρίδα τού Άτλαντα και τού Έσπερου να ήταν η φημισμένη Ατλαντίδα, η «χαμένη ήπειρος». Ας προσέξουμε το σχετικό κείμενο τού Διοδώρου: ο Έσπερος απέκτησε θυγατέρα, που ονομάστηκε Εσπερίδα, την οποία έδωσε ως σύζυγο στον αδελφό του. Από αυτήν η χώρα ονομάστηκε Εσπερίτις. Ο Άτλας απόκτησε από αυτήν εφτά θυγατέρες, που από τον πατέρα τους ονομάστηκαν Ατλαντίδες και από την μητέρα τους Εσπερίδες. Οι Ατλαντίδες, λοιπόν, ξεχώριζαν γιά το κάλλος και την σωφροσύνη τους. Λέγεται ότι ο Βούσιρις, ο βασιλιάς των Αιγυπτίων, θέλησε ν’ αποκτήσει τις παρθένες και γι’ αυτό έστειλε από την θάλασσα ληστές εναντίον τους, με την εντολή ν’ αρπάξουν τις κόρες και να του τις φέρουν.

……….Η προαναφερόμενη επαφή τού πανάρχαιου Αιγύπτιου βασιλιά Βουσίριδα με την Εσπερίτιδα χώρα, την πατρίδα των Ατλαντίδων, ίσως είναι ένα ακόμη στοιχείο που ενισχύει την προειρημένη πιθανότητα, αφού φέρνει στην μνήμη μας την περί Ατλαντίδος διήγηση, την οποία ο φιλόσοφος Πλάτων διασώζει στον «Τίμαιό» του. Σε αυτό το έργο, ο Αθηναίος νομοθέτης Σόλων εμφανίζεται να πληροφορείται από έναν Αιγύπτιο ιερέα όλη την ιστορία τής πολεμικής αναμέτρησης Αθηναίων και Ατλάντων, όπως αυτή βρισκόταν καταγεγραμμένη μόνον στα αιγυπτιακά αρχεία, ενώ είχε ήδη λησμονηθεί εντελώς από όλους σχεδόν τους Έλληνες τής εποχής τού Σόλωνα.

……….Η μυθολογία παραδίδει, επίσης, ότι ο Άτλας συνδέθηκε φιλικά με τον Ηρακλή, όταν ο δεύτερος απελευθέρωσε τις Ατλαντίδες από τους Αιγύπτιους ληστές τού Βουσίριδα. Ο Διόδωρος αναφέρει: οι ληστές, εξάλλου, είχαν αρπάξει τις κόρες, που έπαιζαν σ’ έναν κήπο, έφυγαν γρήγορα προς τα πλοία και απέπλευσαν. Ενώ δειπνούσαν σε κάποια ακτή, τους αντιλήφθηκε ο Ηρακλής, έμαθε από τις παρθένες το συμβάν, σκότωσε όλους τους ληστές κ’ επέστρεψε τις κόρες στον πατέρα τους, τον Άτλαντα. Ο Άτλας τού ανταπέδωσε την χάρη τής ευεργεσίας όχι μόνον δίνοντάς του πρόθυμα τ’ απαραίτητα γιά την εκτέλεση τού άθλου, αλλά και διδάσκοντάς του αφειδώς αστρονομία. Στην συνέχεια ο Ηρακλής μετέδωσε και σε άλλους Έλληνες τις πολύτιμες γνώσεις γιά τις θέσεις των άστρων και την σφαιρικότητα τού Κόσμου, με αποτέλεσμα να θεωρηθεί διάδοχος τού Άτλαντα στο κράτημα τής σφαίρας, αφού έτσι οι άνθρωποι υπαινίσσονταν το γεγονός (Διόδωρος Σικελιώτης, «Η Τετάρτη Βίβλος»).

***

Εικόνα : Δείγμα Γανδαριανής τεχνοτροπίας (ελληνοβουδιστική τέχνη «Γκαντάρα»).  Ο Άτλας στηρίζει βουδιστικό μνημείο στην Χάντα (ελληνοβουδιστικός αρχαιολογικός χώρος, έξι μίλια νοτίως τής πόλεως Τζαλαλαμπάντ στο ανατολικό Αφγανιστάν.)

Σημείωση πνευματικών δικαιωμάτων:

……….Το κείμενο αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία τού συγγραφέα.

……….Επιτρέπεται η δωρεάν αναδημοσίευση στο διαδίκτυο και μόνον, αυτούσιου και χωρίς αλλαγές τού παρόντος κειμένου, μόνον μετά από άδεια τού συγγραφέα, και με τον αυστηρό όρο να αναφέρονται σαφώς ο συγγραφέας και η αρχική πηγή δημοσίευσης, και εφ’ όσον η αναδημοσίευση περιλαμβάνει το σύντομο βιογραφικό τού συγγραφέα, και την σημείωση πνευματικών δικαιωμάτων.

……….Απαγορεύεται η αφαίρεση ή προσθήκη λέξεων, φράσεων και η με κάθε άλλο τρόπο τροποποίηση ή αλλοίωση τού κειμένου και τού περιεχομένου του.

Αφήστε μια απάντηση