,
.
Ο ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΟΠΩΣ ΤΟΝ ΕΙΔΕ Ο ΚΙΡΚΕΓΚΩΡ
Τερέζα Πεντζοπούλου-Βαλαλᾶ
Ἀπό τὸ Τιμητικὸ Ἀφιέρωμα στὸν Καθηγητὴ Ἰωάννη Ο. Καλογήρου, Ἐπιστημονική Ἐπετηρίδα Θεολογικῆς Σχολῆς, Τμῆμα Ποιμαντικῆς, Ἀριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη 1992
.
(…) μὲ τὴν τέχνη τῆς διαλεκτικῆς ὁ Σωκράτης κατόρθωνε νὰ ἀνατρέπῃ τὰ δεδομένα τοῦ προβλήματος, νὰ περνᾷ ἀπό μίαν ἔννοια στὴν ἄλλη, νὰ ἐμφανίζῃ τὶς ἀμφισημίες ἐκεῖ ποὺ τὰ νοήματα φαίνονταν στὴν ἀρχή νὰ εἶναι καθαρὰ καὶ αὐτονόητα.
(…) κάτω ἀπό τὶς διάφορες κατηγορίες τῆς σκέψης τοῦ Σωκράτη, ὅπως αὐτές προβάλλονται μέσα ἀπό τὸν προφορικὸ του λόγο καὶ μέσα ἀπό τὶς ἠθικές ἀξίες ποὺ σφράγισαν ἀποφασιστικά τὴν ζωὴ του, τὸ κύριο χαρακτηριστικὸ τοῦ φιλοσόφου, πρέπει νὰ ἀναζητηθῇ στὴν συνειδητὴ ἀθωότητα τοῦ ἐρωτήματος ποὺ θέτει.
Ὁμολογεῖ ὅτι δὲν κατανοεῖ. Οἱ σωκρατικὲς ἀπορίες, πίσω ἀπό τὴν μᾶσκα τῆς εἰρωνείας, ἄφησαν τὰ ἴχνη τους στὸ πνεῦμα τοῦ Kierkegaard καὶ ἄσκησαν βαθιὰ ἐπίδραση στὸ μέτρο ποὺ τὸ ἀπορεῖν ἐμφανίζεται ὡς ὕψιστη ἔκφραση γνώσης· μιᾶς γνώσης ποὺ θέλει νὰ εἶνε μὴ-γνώση· μιᾶς γνώσης ποὺ γίνεται γνώση, μόνο μέσα ἀπό τὴν ἅγνοια.
Ἡ θεμελιώδης ἀπορία τοῦ Σωκράτη, ἐκφράζεται πολὺ ἁπλᾶ μὲ τὸ ἐρώτημα: γνωρίζουμε κάτι ἤ μήπως δὲν γνωρίζουμε τίποτε; Συνέχεια ανάγνωσης Ο ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΟΠΩΣ ΤΟΝ ΕΙΔΕ Ο ΚΙΡΚΕΓΚΩΡ →