.

.

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ

.

Οι κατοικίες τής γεωμετρικής και τής πρώιμης αρχαϊκής περιόδου ήταν απλά καταλύματα, μονόχωρα ή με λίγα δωμάτια. Εκτός από τις οικίες με ελλειψοειδή κάτοψη συναντάται συχνά και ή μορφή με επιμήκη κάτοψη και αψιδωτή απόληξη, ενώ σπανιότερος είναι ό ορθογώνιος τύπος, ό επονομαζόμενος και μεγαροειδής, που μας είναι ήδη γνωστός από την πρωτοελλαδική, τη μεσοελλαδική και τη μυκηναϊκή εποχή και ο οποίος αποτελείται από έναν κύριο χώρο με εστία και να προστώο που σχηματίζεται από προεξέχοντες προβόλους, ανάμεσα στους οποίους υπήρχαν συνήθως δύο στηρίγματα (δοκοί η κίονες). Μια εικόνα για τη μορφή της στέγης των πρώιμων αυτών σπιτιών, που κατασκευάζονταν συνήθως από φθαρτά υλικά (ξύλο, ωμές πλίνθους ή‚ φυτικό πλέγμα καλυμμένο με λάσπη) μας παρέχουν ορισμένα μικρά ομοιώματα οικιών που βρέθηκαν σε ιερά. Σύμφωνα με αυτά, οι κατοικίες με ελλειψοειδή κάτοψη είχαν τετρακλινή στέγη με κορυφαία δοκό, στην οποία επιπλέον μπορεί να υπήρχε άνοιγμα στη στενή πλευρά για να φεύγει ό καπνός. Ή στέγη των ορθογώνιων οικιών ήταν δίριχτη. Επίπεδες στέγες, όπως είναι γνωστές από ορισμένα ομοιώματα από τη Λήμνο ή την Κρήτη πρέπει να οφείλονται στο κλίμα των περιοχών αυτών και χρησίμευαν μάλλον για τη συλλογή του βρόχινου νερού. Σημαντικά συμπεράσματα γύρω από τις συνθήκες διαβίωσης στην υστερογεωμετρική περίοδο (τέλος του 8ου αι. π.Χ.) οφείλονται στην έρευνα του μικρού τειχισμένου οικισμού της Λαθουρέσας στη Βάρη της Αττικής. Πρόκειται για ένα σύνολο περίπου είκοσι οικιών που ανήκουν τόσο στον ορθογώνιο μεγαροειδή τύπο, όσο και στον τύπο με κύριους εξωτερικούς τοίχους καμπύλου σχήματος. Αξιοσημείωτο είναι πως ο ωφέλιμος χώρος στα σπίτια αυτά ήταν περιορισμένος και δεν ξεπερνούσε κατά μέσο όρο τα 12 τ.μ….
.
.

Ολόκληρο το κείμενο ΕΔΩ
.
.
.

.

.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ 8^ο ΕΩΣ ΤΑ ΤΕΛΗ ΤΟΥ 5^ου αι. π.Χ.

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΓIANNHΣ A. ΛΩΛOΣ

Οι απαρχές: συνοικισμός και «αυτοχθονία»

Οι απαρχές της πόλης που επρόκειτο να εξελιχθεί στο σημαντικότερο κέντρο του αρχαίου ελληνικού κόσμου μας είναι λίγο γνωστές. Κατά την παράδοση, που βασίζεται σε μεταγενέστερους χρονογράφους, όπως ο Ερατοσθένης, η Αθήνα πριν από την πρώτη χιλιετία π.Χ. αποτελείτο από δώδεκα διάσπαρτες πόλεις και κυβερνάτο από βασιλείς. Ένας από αυτούς, ο Θησέας, συνοίκισε τις πόλεις σε μία και γι’ αυτό και οι αρχαίοι συγγραφείς τον θεωρούσαν θεμελιωτή της αθηναϊκής πόλης-κράτους. Είναι μάλλον απίθανο ένας βασιλιάς να κατάφερε να ενοποιήσει τις διάσπαρτες κοινότητες και πιο πιθανό είναι ο συνοικισμός να έλαβε χώρα σταδιακά κατά τη διάρκεια των σκοτεινών αιώνων (10ος-8ος αι. π.Χ.) για να συμπεριλάβει ολόκληρη τη νοτιοανατολική απόληξη της κεντρικής Ελλάδας, δηλαδή την περιοχή της Αττικής, 2.850 χλμ. σε έκταση περίπου. Ίσως η τελευταία πόλη που προσαρτήθηκε να ήταν της Ελευσίνας. Κατά την παράδοση, η Ελευσίνα είχε κάποτε διεξάγει πόλεμο κατά της Αθήνας, όπου ο Ίων, ο πρόγονος των Ιώνων, αναδείχθηκε σε πολέμαρχο των Αθηναίων και τους οδήγησε σε νίκη. Ο Ηρόδοτος πίστευε ότι οι τέσσερις αρχαίες Ιωνικές φυλές των Αθηνών, Αιγικορείς, Αργαδείς, Γελέοντες και Όπλητες, έφεραν τα ονόματα των γιων του Ίωνα…
.

.
Ολόκληρο το κείμενο ΕΔΩ
.
.
.

.

.

Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ

.

Ή Εκκλησία του δήμου ήταν το σώμα που στα πλαίσια της νέας δημοκρατίας έγινε κυρίαρχο, έχοντας σπουδαιότατες δικαιοδοσίες. Στην Εκκλησία έπαιρναν μέρος όλοι οι Αθηναίοι που είχαν πλήρη δικαιώματα, ήταν δηλαδή και οι δύο γονείς τους πολίτες Αθηναίοι, από το 451 Π.Χ. εφαρμόσθηκε αυτός ο όρος με ειδικό νόμο του Περικλέους. Αποκλείονταν από τη συνέλευση του δήμου όσοι είχαν κηρυχθεί «άτιμοι», είχαν χάσει δηλαδή τα πολιτικά τους δικαιώματα. Κάθε πολίτης είχε τη δυνατότητα να μετέχει στις συνεδρίες, από το εικοστό έτος της ηλικίας του, οπότε είχαν λήξει οι διετείς στρατιωτικές του υποχρεώσεις και περιλαμβανόταν στον «εκκλησιαστικό πίνακα».

Ή Εκκλησία ψήφιζε τους νέους νόμους, αφού της είχε υποβληθεί προηγουμένως το σχετικό «προ βούλευμα» από τη Βουλή των πεντακοσίων. Εξέλεγε ορισμένους από τους αιρετούς ή κληρωτούς άρχοντες και ασκούσε τον έλεγχο της διοικήσεως. Επέβαλε την ποινή του θανάτου ή της εξορίας ή και δήμευση περιουσίας, σε ορισμένες περιπτώσεις. Στα έργα των ιστορικών του 5oυ αι. γίνεται λόγος συχνά για τις αρμοδιότητες της Εκκλησίας σε θέματα εξωτερικής πολιτικής.

Ή Εκκλησία αποφάσιζε για τη σύναψη ειρήνης ή την κήρυξη πολέμου. Στη δική της εξουσία ήταν να κλίση συμμαχία με οποιαδήποτε πόλη ή ξένο κράτος και νά ορίσει τους αντιπροσώπους της ‘Αθήνας που θα έδιναν τους καθιερωμένους όρκους, κατά την υπογραφή της συμμαχίας. Δεχόταν τους πρέσβεις ή τους κήρυκες άλλων πόλεων, μετά την «επίδοση των διαπιστευτηρίων» τους στη Βουλή, για να ακουστή από τον δήμο ο σκοπός της Αποστόλης τους…
.

.
Ολόκληρο το κείμενο ΕΔΩ
.
.
.

.

.

της Ρόζας Προσκυνητοπούλου

.

Aναπλάθοντας την πολυκύμαντη ιστορία της Σπάρτης, σημαντικού δωρικού κέντρου της αρχαιότητας, και λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τις ιδιομορφίες της νομοθεσίας, του πολιτεύματος και των θεσμών, της κρατικής οργάνωσης και του τρόπου ζωής των κατοίκων της, μπορούμε να παρακολουθήσουμε, και συγχρόνως να αιτιολογήσουμε, το βαθμό και τον τρόπο ανάπτυξης της λακωνικής τέχνης, και της μεταλλοτεχνίας ειδικότερα.

Tα λακωνικά εργαστήρια, στην παραγωγή των οποίων θα έπαιξαν σπουδαίο ρόλο οι περίοικοι, αναδείχθηκαν σε σημαντικότατα κέντρα ανάπτυξης της χαλκοπλαστικής. Oι περιοχές, όπου βρέθηκαν λακωνικά έργα, αποτελούν αδιάψευστους μάρτυρες της εξάπλωσης των προϊόντων τους: εκτός από τα μικρά τοπικά λακωνικά και άλλα ιερά, τα αναθήματα στα μεγάλα ιερά της Oλυμπίας, της Aκρόπολης των Aθηνών, της Δωδώνης και των Δελφών, καθώς και τα ευρήματα από τη Mεγάλη Eλλάδα, δείχνουν τη σπουδαιότητα και τη μεγάλη διάδοσή τους. Tέτοια προϊόντα άλλωστε, άριστης ποιότητας, προορίζονταν κυρίως για εξαγωγή στο πλαίσιο του διεθνούς εμπορίου και των σχέσεων που ανέπτυσσαν τα κράτη μεταξύ τους. O Hρόδοτος (I,70) μιλά για ένα πολύτιμο δώρο, ένα μεγάλο χάλκινο κρατήρα διακοσμημένο στο χείλος με μορφές, που οι Σπαρτιάτες έκαναν στο Λυδό βασιλιά Kροίσο ως ευχαριστήριο για τις αγαθοεργίες του προς αυτούς και τη σύναψη συμμαχίας μαζί τους.

.

.

Ολόκληρο το κείμενο ΕΔΩ

.

.

.