.

.

Η ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ, Η ΓΕΝΝΑ ΚΑΙ Η ΒΑΦΤΙΣΗ ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ

.
ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ
Η εγκυμοσύνη—η βαρασία—στα παλιότερα χρόνια θωρούντανε ντροπή, όχι βέβαια από κοκκεταρία. Η έγκυα—η βαρασμέντσα—προσπαθούσε με κάθε τρόπο ν’ αποκρύψει την εγκυμοσύνη της, με κατάλληλη αμφίεση, με σάλια, με τζαρτζάφια, με μαντίλι που είχε μπροστά στη μέση της κι’ ανέμιζε κ.τ.λ. Κρυβόταν ακόμα κι’ από τον πατέρα και τη μητέρα της και μάλιστα από τον πεθερό και την πεθερά της. Ήταν σαν ν’ αναγνώριζε πώς έκανε μιά μεγάλη… αμαρτία. Φυλαγότανε τόσα πολύ για να μη την καταλάβουν, ώστε αν δεν κακοψυχούσε—αν ‘κ’ εκακογνώμανεν— μπορούσε να γεννήσει χωρίς να την πάρουν μυρωδιά. Όλα τα ρουχαλάκια και τα σχετικά με τη γέννα τού παιδιού τα φρόντιζε κρυφά, σε συνεννόηση με τυχόν κουνιάδες της ή αδελφές και φίλες της.
Ο περιορισμός αυτός ήταν αιτία να μη μπορεί να ζητεί απ’ όλα τα φαγητά και τα τρόφιμα γενικά, που τα θυμόταν ή τής ερχόταν ή μυρωδιά τους, όπως συμβαίνει φυσιολογικά σ’ όλες σχεδόν τις έγκυες γυναίκες. Ωστόσο οι άντρες τους φρόντιζαν να τις φέρνουν κρυφά απ’ όλα που ζητούσαν και ό,τι καλό και σπάνιο —αγνέρ’— βρίσκανε στην αγορά. Στα τελευταία χρόνια έχασε το ζήτημα την αρχική του αυστηρότητα και οι σχέσεις τής έγκυας με τους πεθερούς και τους γονιούς της γένηκαν λογικότερες κι’ ανθρωπινότερες.
.
.
Η συνέχεια του κειμένου ΕΔΩ
.
.
.

.

.

ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΚΑΙ ΜΟΙΡΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΝΘΟΥΣ

.
Έχουμε ήδη αναφέρει στο οικείο κεφάλαιο πως το μοιρολόι ήταν θρηνητικό τραγούδι για τον αγαπημένο νεκρό, συνήθεια διατηρούμενη ακόμα και σήμερα, φτιαγμένη στη στιγμή με αυτοσχέδιους στίχους.
Στίχους που είχαν να κάμουν με το παίνεμα των αρετών του θανούντος, το άδικο του χαμού του, το τι αφήνουν πίσω, την καλή κυρά, τα παιδιά που τον λάτρευαν, το βιος του όλο…
Σε τέσσερις, κατά την άποψη ορισμένων ερευνητών του χώρου, χρησιμοποιούμενους σκοπούς που άλλαζαν χωρίς καμία προειδοποίηση, χωρίς καμία παραφωνία, με την «πρώτη» να οδηγεί λέγοντας την αρχική λέξη και να ακολουθούν οι υπόλοιπες σιγά μα σταθερά… απλά όπως η κουβέντα τα φέρνει… Και κάτι ακόμα.
Για τη διατήρηση του μέτρου μεταχειρίζονταν τη λέξη «λελέ»… Προερχόμενη από τα παλιά… από το αρχαίο σχετλιαστικό «ελελέ».
Σε μια τραγική σύναξη όπου ο πόνος του ενός είναι και του άλλου…
Εμείς με τη σειρά μας προσπαθήσαμε, ανακαλύψαμε, καταγράψαμε και παρουσιάζουμε δυστυχώς ελάχιστα εξ αυτών των μνημείων του λόγου.
.
.
Η συνέχεια ΕΔΩ
.
.
.

.

.

ΚΕΡΚΥΡΑ

.

Την Κυριακή των Βαΐων, στις 11 το πρωί, γίνεται η Λιτανεία του Σεπτού Σκηνώματος του Αγίου Σπυρίδωνα. Είναι μία Λιτανεία που γίνεται από το 1630 σε ανάμνηση της απαλλαγής του νησιού από την φοβερή αρρώστια της πανώλης που το 1629 θέρισε τους Κερκυραίους. Η Λιτανεία αυτή είναι η πιο μεγάλη του νησιού, παίρνουν δε μέρος και οι 14 Φιλαρμονικές του νησιού.
Την Μ. Παρασκευή στις 4μ.μ. ξεκινά από την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στο Παλαιό Φρούριο, ο Επιβλητικός Επιτάφιος. Μέχρι της 9.30 το βράδυ, από κάθε εκκλησία βγαίνει ο Επιτάφιος με την απαραίτητη μπάντα της κάθε ενορίας, τις χορωδίες, τους πιστούς. Τελευταίος βγαίνει ο επιτάφιος της Μητρόπολης. Μεγαλοπρεπέστατος με τις φιλαρμονικές να παίζουν πένθιμη μουσική, όπως το Adagio του Albignoni. Τον συνοδεύουν ο ιερός κλήρος, η μεγάλη χορωδία της Μητρόπολης και οι αρχές του νησιού. Η πραγματοποίηση τεχνητού σεισμού αποτελεί παράδοση για τον Ιερό Ναό της Παναγίας των Ξένων. Γίνεται το πρωί του Μ. Σαββάτου στις 06.00 (στο τέλος του Απόστολου). Αποτελεί δε αναπαράσταση του σεισμού που περιγράφεται στο Ιερό Ευαγγέλιο, σαν επακόλουθο-θριαμβικό γεγονός της Αναστάσεως του Κυρίου.
.
.
Η συνέχεια ΕΔΩ
.
.
.

.

.

Ελένης Φιλιππίδη
.

Στα έθιμα τής Θράκης, το μαντήλι αποτελεί ένα σταθερό λαογραφικό στοιχείο. Η τεχνική τής ύφανσής του, το χρώμα, τα διακοσμητικά Θέματα, Η ποικιλτική του, Η κεντητική του τελειότητα, Η καλλιτεχνική του έκφραση, όλα τείνουν ν’ αναδείξουν την ψυχική σχέση πού έχει το μαντήλι με τον άνθρωπο του λαού αυτού του τόπου. Το συναντούμε συχνά στις παραδόσεις και στις προλήψεις εμψυχωμένο με δύναμη και ιδιότητα μαγική.
Στην Βόρεια και Ανατολική Θράκη και σε χωριά του Τριγώνου όπως ό Πεντάλοφος του Έβρου, το μαντήλι έχει ένα ενεργό παρόν από την ώρα πού θα γεννηθή κανένας ως την ύστατη στιγμή τής ζωής του, σε χαρές και λύπες. Είναι μία σχέση πού περιέχει πολύτιμα στοιχεία για να κατανοήση ό ερευνητής τις ψυχικές αντιδράσεις του λαού τής Θράκης, την ευαισθησία του και τον βαθμό τής σκέψης του. Μέσα στο πλαίσιο του λαϊκού μας πολιτισμού γίνεται ένα σύμβολο με αισθητή υπόσταση και με πολύπλευρη λειτουργικότητα, πού προσδιορίζει την κοινωνική συμπεριφορά και συνιστά ζωντανή εικόνα τής ζωής του Θρακιώτη.
Ξεκινώντας ό άνθρωπος του λαού από την αρχή ότι το περιβάλλον πού ζει είναι διαποτισμένο από μιά υπερφυσική δύναμη, προσπαθεί να προφυλαχθή ή να πάρη μέρος σ’ αυτή τη δύναμη. Έτσι το μαντήλι του γίνεται ένα μέσο και μαζί άμεσος συμβολισμός.
Το χρυσοκέντητο μαντήλι επισημοποιεί τον αρραβώνα, και άλλαγμα μαντηλιών ανάμεσα στις δυό οικογένειες πού αποφασίζουν να παντρέψουν τα παιδιά τους, σημαίνει οριστική συμφωνία πού κατά το έθιμο χαιρετίζεται από την πλευρά του γαμπρού με ντουφεκιές για ν’ ακουστή «το καλό χαμπέρι».
.
.
Η συνέχεια ΕΔΩ
.
.
.

,,.

.

.Αποσπάσματα συνεντεύξεων, Σύνθεση, 2010

Δεν είμαι τραγουδίστρια με την επαγγελματική σημασία της λέξης, δεν τραγουδάω σε δημοτικά κέντρα ή σε πανηγύρια για τη διασκέδαση μιας ορισμένης πελατείας. Τραγουδώ μόνο όπου πιστεύω πως εξυπηρετώ τη διατήρηση και τη διάδοση του δημοτικού τραγουδιού, έτσι ατόφιο όπως έφτασε σε μας από την παράδοση. Προσπαθώ να μιμηθώ τον τρόπο που τραγουδάει ένας Μακεδόνας, ένας Θρακιώτης, ένας Ηπειρώτης ή ένας Κρητικός.

Στην αρχή ξεκίνησα να κάνω αυτό που κάνω από αγάπη για το δημοτικό τραγούδι και μάλιστα σε εποχή που ο κόσμος το περιφρονούσε και δεν έδινε σημασία. Αργότερα, η κακοποίηση που γινόταν σε βάρος του δημοτικού τραγουδιού και μάλιστα από τους ίδιους τους λαϊκούς μουσικούς και μετά από τους συνθέτες και τους ελαφρούς τραγουδιστές, με σπρώξανε να ασχοληθώ περισσότερο και να προσπαθήσω με όλες μου τις δυνάμεις να δώσω την ευκαιρία στον κόσμο να γνωρίσει το γνήσιο δημοτικό τραγούδι.

Όπως έχω πει εγώ δεν είχα σκεφτεί να τραγουδήσω. Ξεκίνησα το ’71 από τον Διονύση Σαββόπουλο και ο μόνος μου στόχος και σκοπός ήτανε όσο μπορώ να διαδώσω, αν θέλεις, το δημοτικό τραγούδι, γιατί το δημοτικό τραγούδι είναι πολύ μεγάλη υπόθεση. Μέσα από αυτό μπορεί κανείς να δει την πορεία του ελληνικού λαού. Συνέχεια ανάγνωσης Η ΔΟΜΝΑ ΣΑΜΙΟΥ ΜΙΛΑΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ →