.

. 

Η ελληνική κοινότητα της Barletta στην Νότια Ιταλία κατά το Α’ μισό του 19ου αιώνα

 .

Τα γεγονότα που οδήγησαν στην Ποιμαντορική Επίσκεψη του 1839 και οι πληροφορίες που αντλούμε από αυτή

 .

Βασίλειος Μήλιος

 .

Η πορεία μέσα στην ιστορία της ελληνικής κοινότητας στην Barlettaτης Νότιας Ιταλίας είναι το θέμα της διδακτορικής μου διατριβής, που βρίσκεται σε εξέλιξη με επόπτη καθηγητή τον κ. Ζαχαρία Τσιρπανλή.

Στην ανακοίνωσή μου στο περσινό «ΚΔ Συνέδριο της Ελληνικής Ιστορικής Εταιρείας» προσπάθησα να δώσω ένα πρώτο συνοπτικό πανόραμα, ας μου επιτραπεί η αδόκιμη ίσως έκφραση, της διαδρομής της κοινότητας αυτής, όσο μου το επέτρεπε μια πρώτη προσέγγιση και μελέτη στις σωζόμενες ιστορικές πηγές. Κι όταν λέμε πρωτογενείς «πηγές», σ’ αυτήν την περίπτωση, εννοούμε κυρίως διάφορα έγγραφα που αφορούν την κοινότητα αυτή ή μεμονωμένα μέλη της. Δυστυχώς το αρχείο της κοινότητας δεν σώζεται, οπότε μιλάμε κυρίως για ληξιαρχικές πράξεις γάμων και συμβολαιογραφικά έγγραφα για την πρώτη περίοδο. Δηλαδή από το 1532 που ιδρύεται «επίσημα» η πρώτη κοινότητα από τους Έλληνες φυγάδες της Κορώνης της Πελοποννήσου, οι οποίοι με επικεφαλής τον Επίσκοπό τους Βενέδικτο εγκαταλείπουν σύσσωμοι την πατρίδα τους, την οποία κατέλαβαν οι Τούρκοι, και ένα μέρος από αυτούς εγκαθίσταται στην Barletta.

Η κοινότητα αυτή των Κορωναίων — από ότι φαίνεται μέσα από τα έγγραφα που σώζονται — ήταν αρκετά μεγάλη αριθμητικά και πολύ δραστήρια οικονομικά. Ορισμένα από τα μέλη της ήταν πολύ πλούσιοι και πριν εγκατασταθούν στην Barletta και θεωρούνταν ήδη «ευγενείς» όταν εγκαταστάθηκαν εκεί.

Η οικονομική ευρωστία και η υψηλή θέση των Ελλήνων μέσα στην κοινωνία της Barletta είναι ένα μόνιμο χαρακτηριστικό σε όλη την πορεία της κοινότητας. Το να είναι κάποιος μέλος της ελληνικής κοινότητας της Barletta, δεν σήμαινε ότι ήταν ένας φτωχός κατατρεγμένος Έλληνας φυγάς από την τουρκοκρατούμενη πια Ελλάδα, μα ότι ανήκε σε μια προνομιούχα κοινωνική ομάδα των κατοίκων της Barletta, πολλά από τα μέλη της οποίας θεωρούνταν «ευγενείς». Με εισαγωγικά ή και ορισμένες φορές και χωρίς εισαγωγικά.

Η πρώτη αυτή ομάδα Ελλήνων εγκατέλειψε την Κορώνη οργανωμένα και μεταφέρθηκε στο Βασίλειο της Νεαπόλεως, που περιλάμβανε όλη τη Νότια Ιταλία και τη Σικελία, και που αυτή την εποχή είναι ισπανική κτήση με επικεφαλής έναν αντιβασιλιά, με πλοία που διέθεσε ο Βασιλιάς της Ισπανίας και αυτοκράτορας Κάρολος Ε’ των Αψβούργων.

.
.
Η συνέχεια του κειμένου ΕΔΩ
.
.
.

.

.

Ο Ιέρων των Συρακουσών ως ηγεμών πανελληνίου κύρους.

Η συμβολή του Πινδάρου

 .

 .

Αντώνιος Β. Βράκας

 .

Ο Ιέρων είχε την εξουσία στις Συρακούσες για 12 σχεδόν έτη, από το 478/7 π.Χ., όταν διαδέχθηκε τον αδελφό του Γέλωνα, έως το 467/6 π.Χ., οπότε υπέκυψε στην χρόνια ασθένειά του. Μέσα σε αυτό το διάστημα διακρίθηκε στον πολιτικό και στον αθλητικό στίβο: κατετρόπωσε τους Ετρούσκους στην Κύμη της Κάτω Ιταλίας το 474 π.Χ. και τον Θρασυδαίο του Ακράγαντος το 472 π.Χ. Κέρδισε αρκετές πρωτιές στους Ολυμπιακούς και στους Πυθικούς Αγώνες.

Στόχος του ήταν να εδραιώσει την προσωπική του εξουσία στις Συρακούσες, να διατηρήσει την ηγεμονία της πόλεώς του στην ΝΑ Σικελία (την οποία κληροδότησε ο Γέλων), αλλά και να την διευρύνει κηδεμονεύοντας όσες περισσότερες πόλεις του νησιού και της Κάτω Ιταλίας μπορούσε. Προσωπικά πιστεύουμε ότι οι φιλοδοξίες του δεν ετερματίζοντο στα παραπάνω, αλλά ότι έφταναν μέχρι του σημείου να διεκδικήσει την πρωτοκαθεδρία μεταξύ των Ελλήνων ηγεμόνων όλου του ελληνικού κόσμου. Το αν το επέτυχε ή όχι είναι ζήτημα που υπερβαίνει τους στόχους της παρούσης εργασίας. Την ανωτέρω άποψή μας για την φιλοδοξία πρωτείου εκ μέρους του Ιέρωνος την στηρίζουμε στα εξής:

1. Τα ελληνικά κράτη της Σικελίας από το 480 π.Χ. κ. εξ. πλεονεκτούσαν έναντι των ελλαδικών στο ότι διέθεταν εδάφη πλουσιότερα και στο ότι δεν χρειάστηκε να πολεμήσουν με τους ξένους εχθρούς τους για πολλές δεκαετίες (με εξαίρεση την ναυμαχία της Κύμης που διεξήχθη εκτός Σικελίας). Αυτό συνέβαλε στην συσσώρευση πλούτου και στην γιγάντωση της αυτοπεποίθησης της ηγετικής ομάδος των Σικελιωτών, ιδιαίτερα δε των Δεινομενιδών….

.

.

Ολόκληρο το κείμενο ΕΔΩ

.

.

Συντομευμένος σύνδεσμος :     http://wp.me/p12k4g-1Y5 

.

,

ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΗΣ ΚΑΤΩ ΙΤΑΛΙΑΣ
(μέσα από μια εικαστική ματιά)

«ΞΥΛΙΝΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ»

Καθαροδευτέρα, δρώμενη τριλογία με φαλλοφόρια, κούλουμα, χαρταετούς. Ο γιορταστές τραγουδάνε:

«Έφυγεν η Αποκριά,
με γλέντια, με παιγνίδια,
κι εμπήκεν η Σαρακοστή
μ’ ελιές και με κρομμύδια».

Αντιφώνημα από τον άλλο χορό:

«Τ’ ακούτε τι παρήγγειλεν,
η Καθαρή Δευτέρα;
Πεθαίν’ ό κρέος, πέθανε,
ψυχομαχάει ό Τύρος,
σηκώνει ό Πράσος την ουρά
κι ό Κρέμμυδος τα γένια».

Και παίρνει την απάντηση:

«Εψώφησε ό Λουκάνικος,
ψυχομαχάει ό Τύρος,
κι η Βρούβα, η παλιόβρουβα,
στέκεται στην καβάλα,
να πέσει στην τσουκάλα».

Κι ή Αποκριά, πού παρομοιάζεται με γριά, τ’ ακούει:

«Μωρή γριά κατσικομούρα,
κατσουφλιάρα και καμπούρα
μέσ’ τον Άδη κατεβαίνεις
κι άντρ’ ακόμα μάς γυρεύεις;;;
— Να ψυχομαχώ στο στρώμα,
άντρα θα γυρεύω ακόμα…»

Και για το μασκαρά μοιρολογάνε:

«Μουτζούρη τον επήγανε,
μουτζούρη τον εθάψανε
και γράφανε στην άκρη:
Εδώ κοιμάται ήσυχα,
ένας μεγάλος φουκαράς,
πού η δουλειά τον ήτανε
να είναι μασκαράς,
μια φορά το χρόνο, μόνο!»

Ο φαλλοφόρος εξακολουθεί να παινεύει την Αποκριά:

«Το βρακί σου έχει τρύπα,
κι από μέσα τρέχει γλύκα…»

Στην παλιά Μεγάλη Ελλάδα, στη σημερινή Νότια Ιταλία, όπου οι ελληνικές αποικίες από την αρχαιότητα, στον Τάραντα, καθώς γυρίζανε οι ψαρότρατες τα ψαροκάικα από το Ιόνιο πέλαγο, προσπερνούσανε το φρουρημένο νησάκι στη μπούκα και μπαίνανε στο πόρτο, πριν λιμανοδέσουνε, γλάροι πετούσανε από πάνω τους και ξεφωνίζανε. Ανάμεσά τους ένας μεγαλόγλαρος, σαν αυτούς τούς ωκεανίσιους άλμπατρος με σωληνένια ρουθούνια. Ήτανε το «ξύλινο περιστέρι», ό σημερινός χαρταετός την Καθαροδευτέρα, πού πρώτος έφτιαξε ένας σπουδαίος Έλληνας επιστήμονας ό Ταραντίνος Αρχύτας και πρωτοπέταξε στον αγέρα τον 5ο αιώνα π.Χ., κι όχι αυτός πού λένε πώς μάς ήρθε από την Άπω Ανατολή, την Ιαπωνία, την Κίνα, την Ινδονησία, την Κορέα. Αυτές οι χώρες πήρανε το χαρταετό από τον Τάραντα και τον ξαπλώσανε σ’ όλο τον κόσμο, γιατί είχανε μάθει να φτιάχνουνε χαρτί.

*********

Η συνέχεια του κειμένου ΕΔΩ

.