Η ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΟΘΩΜΑΝΟΥΣ 1570-1571

.

Η ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΤΗΣ ΜΑΛΤΑΣ.

Ἡ κατάληψις τῆς Κύπρου ἀπό τοὺς ὀθωμανούς (1570-1571)

Πῶς κυριεύθηκαν  ἡ Λευκωσία καὶ ἡ Ἀμμόχωστος καὶ πῶς ἀναγκάστηκαν νὰ μεταναστεύσουν στὴν Ἰταλία οἱ Ἕλληνες τῆς Κύπρου.

Ἡ ἐποίκισις τῶν χωριῶν Maderno, Piroi καὶ Pola ἀπὸ Κρῆτες καὶ Κυπρίους.

 .

Πηγή:* Τὸ ἀνεξάντλητο Ἔργο τοῦ Ἀπόστολου Βακαλόπουλου, Ἱστορία τοῦ Νέου Ἑλληνισμοῦ, τομ. Γ’, Θεσσαλονίκη 1968.

 .

Ἡ ἐπιθυμία τῶν τούρκων νὰ καταλάβουν τὴν Κύπρο εἶναι κιόλας ζωηρὴ κατὰ τὰ τελευταῖα χρόνια τοῦ Σουλεϊμὰν Α’, ἀλλά διάφοροι λόγοι συντελοῦν στὴν ἀναβολή τῆς ἐκστρατείας. Ἡ ἀπειλή εἶναι διάχυτη μέσα στὴν ἀτμόσφαιρα.

(…) Ἡ εὐκαιρία παρουσιάζεται εὐνοϊκή γιὰ τὸν Σελίμ Β’, ὅταν στὶς 17 Φεβρουαρίου 1568, ὑπέγραψε συνθήκη εἰρήνης γιὰ 8 χρόνια μὲ τὸν Γερμανὸ αὐτοκράτορα Μαξιμιλιανὸ Β’ (1527 – 1576). Ἡ συνθήκη αὐτή, ποὺ τερμάτιζε τὸν οὐγγρικό πόλεμο, ἐλευθέρωνε τὰ χέρια τοῦ σουλτάνου. Ἀμέσως κατόπιν ἄρχισαν οἱ κρυφὲς ἑτοιμασίες γιὰ τὴν δημιουργία ἑνός μεγάλου στόλου, οἱ ὁποῖες δὲν διέφυγαν τὴν προσοχὴ τῆς Βενετίας. Κι’ ὅταν ὁ σουλτάνος ἑτοιμάστηκε, ἀπαιτεῖ μὲ ἐπίσημο ἀπεσταλμένο, τὸν Μάρτιο τοῦ 1570, νὰ τοῦ παραχωρηθῇ τὸ νησὶ ποὺ ἀνῆκε στὸν σουλτάνο τῆς Αἰγύπτου. Ἀλλιῶς, ἀπειλεῖ, νὰ τὸ καταλάβῃ μὲ τὴν βία. Ἡ Βενετία ὅμως ἀπαντᾶ ὅτι θὰ τὸ ὑπερασπίσῃ.

Ἔτσι στὶς 17 Ἀπριλίου ξεκίνησε ἀπό τὴν Κωνσταντινούπολη γιὰ τὴν Κύπρο ὁ γενικὸς ἀρχηγός τοῦ στόλου, Πιαλῆ πασᾶς μὲ 80 γαλέρες καὶ 30 γαλιότες. Ἕνα μῆνα ἀργότερα ἀκολούθησαν τὸν ἴδιο δρόμο ὁ καπουδᾶν Ἀλῆ πασᾶς μὲ πολὺ περισσότερα καράβια, φορτωμένα μὲ πυροβόλα καὶ ἄλλα πολεμοφόδια. Μαζὶ του ἦταν καὶ ὁ γενικὸς ἀρχηγός τῶν κατὰ ξηρὰν δυνάμεων Λαλᾶ Μουσταφᾶ πασᾶς. Ὕστερ’ ἀπό μία ἀνεπιτυχή ἀπόπειρα τοῦ Πιαλῆ νὰ καταλάβῃ τὴν Τῆνο, ὁ τουρκικὸς στόλος συγκεντρώνεται στὴν Ρόδο. Ἀπ’ ἐκεῖ κατευθύνεται πρὸς τὶς ἀκτές τῆς Ἀνατολῆς, στὸν Φοίνικα (Φινέκα), ὅπου παραλαμβάνει τουρκικὸ ἱππικό, γενιτσάρους καὶ πολεμικά ἐφόδια. Τέλος στὶς 27 Ἰουνίου ὁ ἑνωμένος (ὀθωμανικός) τουρκικὸς στόλος, μία φοβερὴ ἀρμάδα ἀπό 350 περίπου καράβια, ξεκινᾶ γιὰ τὴν Κύπρο.

Στὸ μεταξὺ στὸν ναύσταθμο τῆς Βενετίας, ποὺ εἶχε ὑποστῇ σοβαρὲς ζημίες ἀπό μία ἔκρηξη, ἐργάζονταν ἐντατικά γιὰ τὴν κατασκευὴ νέων γαλερῶν, γιὰ τὴν ἐξάρτυσή τους, καθῶς καὶ γιὰ τὴν ἀποστολή πολεμικοῦ ὑλικοῦ στὴν Κύπρο.Τὶς προβλεπόμενες μεγάλες δαπάνες ἀποσκοποῦσε ν’ ἀντιμετωπίσῃ μὲ δάνειο 20.000 δουκάτων καὶ συνεισφορὲς διαφόρων ἰταλικῶν πόλεων ποὺ ὑπάγονταν στὴν βενετικὴ ἐπικράτεια, ἐνῶ συνεννοήσεις διεξάγονταν μεταξὺ τῶν χριστιανικῶν κρατῶν Βενετίας, πᾶπα Πίου Ε’ καὶ τοῦ Φιλίππου Ε’ γιὰ τὴν δημιουργία ἑνός κοινοῦ μετώπου ἐναντίον τῶν Τούρκων.

Ἀπόπειρα τῶν Βενετῶν νὰ προκαλέσουν ἐπίθεση τοῦ Ἰβὰν τοῦ Τρομεροῦ ἐναντίον τῶν Τούρκων καὶ ἐξέγερση τῶν Ἑλλήνων μέσῳ τοῦ Πατριάρχη δὲν εἶχε κανένα ἀποτέλεσμα .Ἔτσι ὁ βενετικὸς στόλος, μόνος του προβαίνει σὲ ἐπιχειρήσεις ἐναντίον τῶν ἠπειρωτικῶν ἀκτῶν γύρω ἀπό τὴν Χειμᾶρρα καὶ ἐναντίον τοῦ φρουρίου Λιμάνι τῆς Μάνης.

Τὰ πληρώματα ὅμως θερίζονται ἀπό ἀρρώστιες. Γιὰ τὴν ἀναπλήρωση τῶν κενῶν, ἐκτός ἀπό τὶς ἄλλες αὐθαιρεσίες, γίνονται στρατολογίες στὰ νησιᾶ τοῦ Αἰγαίου, ὅπως π. χ. στὴν Ἄνδρο .

Ὁ τουρκικὸς στόλος τὴν 1η Ἰουλίου ἔκανε μερικὲς τοπικὲς ἀποβάσεις στὴν Λεμεσὸ καὶ σὲ ἄλλες κοντινὲς θέσεις, οἱ ὁποῖες ἔφθασαν σὲ βάθος ὡς τὸ χωριὸ Πολεμίδια, ἀλλά σῶμα Ἑλλήνων stradioti ὑπό τὸν Ἕλληνα ἀρχηγό τους Πέτρο Ροντάκη, καθῶς καὶ τμῆμα φρουρᾶς τῆς Πάφου μὲ τὸν ὑποδιοικητή της, Vinvenzo Malipiero, προκάλεσε μεγάλες ζημιὲς στὸν ἐχθρό καὶ τὸν ἀπώθησε πίσω στὴν θάλασσα. Οἱ Ἕλληνες κάτοικοι τοῦ νησιοῦ ὁργανωμένοι ὡς πολιτοφύλακες ἀπό τοὺς Βενετοὺς, παρὰ τὴν μικρὴ ὑπόληψη ποὺ τρέφει γι’ αὐτούς ὁ σύγχρονος Ἄγγλος ἱστορικός Hill καὶ τὶς κατηγορίες του γιὰ ἀδράνεια, ἔδειξαν ἐγκαρτέρηση καὶ γενναιότητα.

Ἡ στάση αὐτή τῶν Ἑλλήνων, ἰδίως τῆς ὑπαίθρου, πρέπει νὰ ἐξαρθῇ, ἄν σκεφθῇ μάλιστα κανεὶς ὅτι οἱ περισσότεροι, πάροικοι, καταπιέζονταν ἀπό τὸ βενετικὸ καθεστῶς καὶ εἶχαν πολλοὺς λόγους νὰ φανοὺν ἐχθρικοί ἀπέναντί τους.

Ἐπομένως προϋπόθεση γιὰ τὴν ἐπιτυχία τοῦ κυπριακοῦ ἀγῶνα ἦταν ἡ ἀπελευθέρωση τῶν παροίκων, πρᾶγμα ποὺ ἔγινε κατανοητὸ μόνο στὶς παραμονὲς τῆς ἀπόβασης τῶν Τούρκων. (…)

(…) Στὶς 3 Ἰουλίου, ἀργἀ τὸ βράδυ, ὁ τουρκικὸς στόλος ἔπλευσε στὶς Ἀλυκές καἰτὴν ἐπομένη ἀποβίβασε ἐκεῖ τὶς δυνάμεις του. Λεηλάτησε καὶ ἔκαψε τὴν Λάρνακα καὶ προχώρησε 4 λεῦγες πρὸς τὸ ἐσωτερικό σκοτώνοντας καὶ αἰχμαλωτίζοντας, χωρὶς νὰ συναντήσῃ καμμία ἀντίσταση.

Ἐκεῖ ὁ ἀρχηγός τοῦ ἐκστρατευτικοῦ σώματος, Μουσταφᾶ πασᾶς περιχαρακώθηκε καὶ περίμενε τὴν ἄφιξη καὶ ἄλλων στρατευμάτων ἀπό τὸ ἀπέναντι λιμάνι τῆς Μ. Ἀσίας. Ὡς τὶς 22 φαίνεται Ἰουλίου, εἶχαν συγκεντρωθῇ 100.000 ἄνδρες.

Στὶς 24  Ἰουλίου, ὁ Μουσταφᾶ προχώρησε μὲ περίσκεψη πρὸς τὴν πρωτεύουσα, τὴν Λευκωσία, ὅπου ἔφτασε ὕστερ’ ἀπό δύο ἡμέρες. Στὶς 30 ἄρχισε νὰ κατασκευάζῃ πολιορκητικὰ ἔργα γύρω ἀπό τὴν πόλη καὶ νὰ τὴν βομβαρδίζῃ.

Ἐπειδή ὅμως ὁ βομβαρδισμὸς δὲν ἔφερε τὰ ἀποτελέσματα ποὺ περίμεναν οἱ Τοῦρκοι, ἄρχισαν τὴν κατασκευὴ ὑπονόμων μὲ κατεύθυνση πρὸς τὴν τάφρο καὶ τὰ ὁχυρώματα. Ὁ κίνδυνος αὐτός θὰ ἦταν δυνατὸν ν’ ἀποτραπῇ, ἄν καταστρέφονταν τὰ ἔργα μὲ ἐξόδους, ἀλλά οἱ ἀρχηγοί τῶν πολιορκημένων δὲ τὸ ἐπέτρεπαν φοβούμενοι τὴν μείωση τῶν μικρῶν τους δυνάμεων. Οἱ ὑπερασπιστές τῆς πρωτεύουσας εἶχαν χάσει τὴν ἐπαφή τους μὲ τὴν Ἀμμόχωστο καὶ τὰ βλέμματά τους γιὰ ἐξωτερική βοήθεια τὰ ἔστρεψαν στοὺς γύρω λόφους, ὅπου διαδίδονταν ὅτι εἶχαν καταφύγει 100.000 χωρικοὶ, ἀπό τοὺς ὁποίους οἱ 20.000 ἦταν μάχιμοι.

Φαίνεται ὅτι εἶχε ἀρχίσει ἐκεῖ ἐπάνω ἕνας κλεφτοπόλεμος, ἀλλά μικρὸς καὶ ἀκαθοδήγητος. Γιὰ τὴν ὁργάνωσή του εἶχαν σταλῇ ἔξω μερικοὶ ἀξιωματικοί…

Ὁλόκληρο τὸ κείμενο μπορεῖτε νὰ διαβάσετε στό: www.e-istoria.com

Αφήστε μια απάντηση