ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ-Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑΣ

.

άγιος+Κοσμάς+διδάσκων+τον+λαό[1]

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ-Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑΣ
1714-1779

 .

Τῆς Ἀθηνᾶς Ντούλια, Ἐκπαιδευτικοῦ M.Ed. Ἱστορίας.

Περιεχόμενα :

Ἡ καταγωγή τοῦ Κοσμᾶ – ἡ μόρφωσίς του – ἡ δρᾶσις του – 1η, 2η,3η, και 4η περιοδεία του – ὁ «φεμινιστὴς» ἅγιος – ὁ υπέρμαχος τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης – ὁ προστάτης τῶν ἐργατῶν – προφητεῖες τοῦ Κοσμᾶ – ὁ προτεργάτης τῆς ἑλληνικῆς ἐπαναστάσεως -.

Ὁ Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός, ὁ ἱεραπόστολος τῶν Βαλκανίων, ἔδρασε σὲ μία δύσκολη ἐποχή κατὰ τὴν ὁποῖα οἱ κάτοικοι τῆς χερσονήσου τοῦ Αἴμου εἶχαν ἐξαγριωθεῖ καὶ ἐξαχρειωθεῖ.

Λίγοι ὅμως γνωρίζουν τὸ ἔργο τοῦ Πατροκοσμᾶ (ὅπως ἔχει ἐπικρατήσει νὰ ἀποκαλεῖται ἀπό τὸν λαό), καθὼς καὶ ὅτι ὁ ίδιος υπῆρξε μία ἀπό τὶς σημαντικότερες ἐθνικὲς μορφὲς τῆς Ἑλλάδος. Ὁ Κοσμᾶς ἀνήκει στὶς φωτισμένες προσωπικότητες τῶν χρόνων τῆς δουλείας, ποὺ προετοίμασαν τὸ Γένος γιὰ τὴν παλιγγενεσία του.

Ὁ βίος καὶ ἡ πολιτεία τοῦ Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ, κατὰ πολλοὺς ἀποτελοῦν ἐθνικό κεφάλαιο, καθὼς ἡ συμβολὴ του ὑπῆρξε μεγίστη στὴν προετοιμασία τῆς Ἐπαναστάσεως τοῦ 1821, στὴν διάδοση τῶν γραμμάτων, στὴν διατήρηση καὶ διάσωση τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως, στὴν προετοιμασία τοῦ παιδιοῦ καὶ στὴν ἐξύψωση τῆς θέσης τῆς γυναίκας.

Ἐνδιαφέρον παρουσιάζει ἐπίσης ἡ γνωριμία του μὲ τὸν περιβόητο Ἀλῆ Πασᾶ, ὁ ὁποῖος πρὸς ἔκπληξη ὅλων, τίμησε τὸν Κοσμᾶ τὸν Αἰτωλό ὡς ἅγιο.

Η ΜΟΡΦΩΣΙΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΑ ΑΙΤΩΛΟΥ

Στὴν διαμόρφωση τοῦ μελλοντικοῦ ἱεραποστόλου καὶ ἐθναποστόλου, συνετέλεσαν οἱ Γόρδιος καὶ Εὐγένιος Γιαννούλης, καθὼς καὶ ὁ Ἅγιος Ἰάκωβος ὁ Νεομάρτυς. Οἱ δάσκαλοι τοῦ Γένους ἐργάσθηκαν σκληρὰ προκειμένου νὰ βγάλουν τὴν πατρίδα τους ἀπό τὴν ἀμάθεια καὶ τὴν ἀθλιότητα. Ἴδρυσαν μάλιστα σχολεῖα στὰ ἀπρόσιτα Βραγγιανᾶ τῶν Ἀγράφων.

Αὐτούς τοὺς ἀνθρώπους εἶχε ὡς πρότυπο ὁ Κοσμᾶς, ἰδιαίτερα τὸν Ἅγιο Ἰάκωβο καὶ ποθοῦσε νὰ μιμηθῇ τὸ παράδειγμά τους, κάτι ἰδιαιτέρως δύσκολο, καθὼς κατὰ τὸ 21ο ἔτος τῆς ἡλικίας του ἦταν ἀκόμη ἀγράμματος.

Στὴν εὑρύτερη περιοχὴ κατοικίας τοῦ Κοσμᾶ, ἀπό τὴν Ναύπακτο ἔως τὴν Ἄρτα καὶ ἀπό τὸ Μεσολλόγι ἔως τὸ Καρπενῆσι, κατοικούσαν μόλις 10.000 κάτοικοι κι αὐτοί εἶχαν ἀγριέψει.

Οἱ περισσότεροι ζοῦσαν στὰ βουνά ὡς ληστὲς. Ὁ Κοσμᾶς ἀντιλαμβανόταν ὅτι ἀντιμετώπιζαν διπλὸ κίνδυνο, ἀπό τὴν ληστεῖα καὶ ἀπό τοὺς τούρκους. Γνώριζε ὅμως, ὅτι ἄν δὲν μορφώνονταν, δὲν θὰ μποροῦσε νὰ τοὺς βοηθήσῃ.

Ὁ ἴδιος ἀπό πολὺ μικρὴ ἡλικία ἦταν ἀναγκασμένος νὰ ἐργάζεται στὰ χωράφια, σὲ διάφορες ἀγροτικές ἐργασίες. Ἡ ἀφορμή γιὰ νὰ τὰ ἐγκαταλείψῃ όλα και να επιδιώξῃ νὰ μορφωθῇ τοῦ δόθηκε ὅταν κάποτε οἱ κάτοικοι τῆς Μυρτιᾶς τοῦ παρήγγειλαν νὰ τοὺς ὑφάνῃ ἕνα μεγάλο ἀριθμό σακιῶν, γιὰ τὰ ὁποῖα ὅμως δὲν τὸν πλήρωσαν. Ἔτσι ὁ Κοσμᾶς ἀποφάσισε νὰ σπουδάσῃ προκειμένου νὰ καταπολεμήσῃ τὴν ἀδικία καὶ νὰ διδάξῃ τὴν ἀρετή.

Μετέβη λοιπὸν στὴν Σιγδίτσα τῆς Παρνασίδος καὶ ἀργότερα στὸ σχολεῖο τῶν Βραγγιανῶν τῶν Ἀγράφων. Ἐκεῖ μελέτησε τὸ Εὐαγγέλιο, τὸ ὁποῖο τοῦ ἐμφύσησε μία δημιουργικὴ ἀνησυχία καὶ τὴν ἀνάγκη νὰ εἶναι χρήσιμος καὶ ὡφέλιμος στοὺς ἄλλους.

Στὴν συνέχεια ἐγκαταστάθηκε στὴν Λομποτίνα τῆς Ναυπακτίας, ὅπου δίδαξε σὲ σχολεῖα χωρὶς νὰ ἔχει καμμία εἰδική κατάρτιση ἤ νὰ ἔχει φοιτήσῃ σὲ Γυμνάσιο καὶ Διδασκαλεῖα.

Διάβαζε ὅμως μόνος καὶ μελετοῦσε ἀδιάκοπα. Ὅταν μάλιστα ἔμαθε ὅτι ἰδρύθηκε ἡ Ἀθωνιᾶς Σχολή, ἔσπευσε στὸ Ἅγιο Ὄρος γιὰ νὰ μορφωθῇ περισσότερο, κοντὰ στοὺς διασήμους τότε διδασκάλους τοῦ Γένους, Εὐγένιο Βούλγαρη, Π. Παλαμᾶ καὶ Τζαρτζούλη, οἱ ὁποῖοι ἐκτός ἀπό τὴν ἐπιστημονική κατάρτιση ἀναδείκνυαν καὶ τὸν ἠθικό χαρακτῆρα τῶν σπουδαστῶν, προκειμένου νὰ βοηθήσουν τὸ χειμαζόμενο Γένος.

Ὁ Κοσμᾶς παρακολούθησε μαθήματα φιλολογίας, φυσικῶν ἐπιστημῶν, φιλοσοφίας, καὶ θεολογίας καὶ καταρτίσθηκε ἄριστα σὲ αὐτούς τοὺς τομεῖς. Τὸ ἀναφέρει μάλιστα ὁ ἴδιος σὲ μία διδαχὴ του : “Ἐγὼ ἀδελφοί μου ἐκπαιδεύτηκα εὶς τὴν σπουδὴν σαρᾶντα-πενῆντα χρόνους, ἐδιάβασα πολλὰ καὶ διάφορα βιβλία καὶ περὶ Ἐβραίων καὶ περὶ Ἑλλήνων καὶ περὶ ἄλλων ἀσεβῶν καὶ αἰρετικῶν, ἐρεύνησα τὰ βάθη τῆς σοφίας καὶ βρῆκα ὅτι οἱ ἄλλες πίστες εἶναι ψεύτικες, κάλπικες, μόνον ἡ ἱδική μας ἡ Χριστιανικὴ εἶναι ὀρθόδοξος, ἀληθινή καὶ ἁγία” .

Ὁ Κοσμᾶς παρέμεινε στὸ Ἅγιο Ὄρος, 17 χρόνια καὶ ἀσπάσθηκε τὸν μοναχισμό. Ἔμαθε ξένες γλῶσσες (ἐβραϊκᾶ, τουρκικᾶ κ.α.) καὶ ἀπέκτησε ἄνεση στὴν μελέτη τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς γραμματείας. Μελετοῦσε μόνος του ἀσταμάτητα προκειμένου νὰ αποκτήσῃ πνευματικὰ ἐφόδια.

Ὁλόκληρο τὸ κείμενο μπορεῖτε νὰ διαβάσετε στό : www.e-istoria.com.

Αφήστε μια απάντηση