Η ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Η ΓΕΝΝΑ ΚΑΙ Η ΒΑΦΤΙΣΗ ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ

 

Εγκυμοσύνη

……….Η εγκυμοσύνη—η βαρασία—στα παλιότερα χρόνια θωρούντανε ντροπή, όχι βέβαια από κοκκεταρία. Η έγκυα—η βαρασμέντσα—προσπαθούσε με κάθε τρόπο ν’ αποκρύψει την εγκυμοσύνη της με κατάλληλη αμφίεση, με σάλια, με τζαρτζάφια, με μαντίλι που είχε μπροστά στην μέση της κι’ ανέμιζε κ.τ.λ. Κρυβόταν ακόμα κι’ από τον πατέρα και την μητέρα της και μάλιστα από τον πεθερό και την πεθερά της. Ήταν σαν ν’ αναγνώριζε πως έκανε μιά μεγάλη… αμαρτία. Φυλαγότανε τόσο πολύ γιά να μην την καταλάβουν, ώστε αν δεν κακοψυχούσε—αν ‘κ’ εκακογνώμανεν— μπορούσε να γεννήσει χωρίς να την πάρουν μυρωδιά. Όλα τα ρουχαλάκια και τα σχετικά με την γέννα τού παιδιού τα φρόντιζε κρυφά, σε συνεννόηση με τυχόν κουνιάδες της ή αδελφές και φίλες της.

……….Ο περιορισμός αυτός ήταν αιτία να μην μπορεί να ζητεί απ’ όλα τα φαγητά και τα τρόφιμα γενικά, που τα θυμόταν ή τής ερχόταν η μυρωδιά τους, όπως συμβαίνει φυσιολογικά σ’ όλες σχεδόν τις έγκυες γυναίκες. Ωστόσο οι άντρες τους, φρόντιζαν να τις φέρνουν κρυφά απ’ όλα που ζητούσαν και ό,τι καλό και σπάνιο —αγνέρ’— βρίσκανε στην αγορά. Στα τελευταία χρόνια έχασε το ζήτημα την αρχική του αυστηρότητα και οι σχέσεις τής έγκυας με τους πεθερούς και τους γονιούς της γένηκαν λογικότερες κι’ ανθρωπινότερες.

……….Σ’ όλη την διάρκεια τής εγκυμοσύνης της, εξακολουθούσε να κάνει τις δουλειές τού σπιτιού, όπως και πρώτα. Αν τύχαινε ν’ αρρωστήσει δεν καλούσαν τον γιατρό, αλλά την μαμμή, που είχαν υπόψη τους να φέρουνε στην γέννα. Μετά τον έβδομο μήνα έπρεπε να επιζητεί να περπατεί όσο το δυνατόν περισσότερο. Όταν πλησίαζαν οι μέρες τής γέννας, φρόντιζε να καθαρίσει και να τακτοποιήσει όλα τα διαμερίσματα και τις γωνιές τού σπιτιού, τα υπόγεια, τα έπιπλα, τα μαγειρικά σκεύη κ.τ.λ. Φοβόταν και φυλαγόταν από την κακογλωσσιά, γιατί με την γέννα, μπαινόβγαιναν ελεύθερα φίλες και γειτόνισσες, πολλές από τις οποίες σε τέτοιες περιστάσεις βρίσκανε την ευκαιρία να περιεργάζονται και να εξετάζουν όλα μέσα στο σπίτι, ψάχνοντας να βρουν θέμα γιά κουτσομπόλεμα. Είν’ αλήθεια ότι άμα τα βρίσκαν όλα εντάξει, επαινούσαν και την νοικοκυροσύνη της.

……….Πριν φτάσουν οι μέρες της, όλα τα ρουχαλάκια και τα σχετικά με την γέννα τού παιδιού—τα μωρέσα τα λώμματα— έπρεπε να ετοιμαστούν. Τα συνηθισμένα ρουχαλάκια ήσαν: Πουκαμισάκια — καμισόπα — ρομπίτσες, φασκίτσες, πανάκια — εγκουνόπα — σκουφίτσες, καλτσάκια κ.τ.λ. Άσχετα μ’ αυτά, η μάννα της ήταν υποχρεωμένη στο πρώτο της παιδί, είτε αγόρι ήταν είτε κορίτσι, να κάνει από έξι ή τουλάχιστον από τρία απ’ όλα τα παραπάνω ρουχαλάκια. Τής τα πήγαιναν μετά την γέννα και τα λέγαν: τη πρωτικαρίτα προίκας.

……….Το ρήμα «γεννώ» δεν το χρησιμοποιούσανε στα Κοτύωρα γιά τις γυναίκες. Έλεγαν π.χ. η τάδενα ά εφτάει μωρόν, ή εποίκεν μωρόν, ή ελευτερώθεν, ή έπεσεν. Κ’ επειδή, όπως είπαμε, κρύβαν την εγκυμοσύνη τους, άκουγε κανείς και απορίες – σαν κι’ αυτές: ‘Μώ-σε! Ελευτερώθεν και χαπάρ’ πά ΄κ΄ είχαμε ντο έτονε και βαρασμέντσα. Αν το αντιλαμβανόντανε λέγαν: η τέδενα ερρούξεν βαρασμέντσα =ή δείνα έπεσε έγκυα. Γιά τα ζώα λέγαν: Το χτήνον (η γελάδα), ή τ’ αιγίδ’, γαστρωμένον έν’· ΄α γεννά, ή, εγέννεσεν.

 Αποβολές

……….Ο βίαιες αποβολές—το ρούξιμον τη μωρί’—προκαλούντανε συνήθως: α) Από απότομη μεγάλη λύπη η χαρά· β) από τρόμο και υπερβολικό φόβο· γ) από καθαρτικό που παίρνανε κάποτε χωρίς να ξέρουν τις συνέπειες· δ) από πήδημα από σήκωμα βάρους από υπερκόπωση και κάποτε, αν ήταν υπερευαίσθητη, κι’ από μυρωδιά κ.τ.λ. Επίσης κι’ αν σήκωναν ψηλά το χέρι απότομα στο ράφι ή άλλού γιά να πάρουν κάτι. Στην περίπτωση αυτή λέγαν, επεκόπεν το μωρόν κ’ ερρούξεν.

……….Ο τεχνητές αποβολές (οι εκτρώσεις — το χάσιμον τη μωρί’) ήτανε πολύ σπάνιες, και κυρίως γινότανε γιά την εξαφάνιση καρπού παράνομου έρωτα. Οι συνηθισμένοι τρόποι ήσαν: α) Βάζαν τα πόδια σε ζεστό νερό·  β) παίρνανε καθαρτικό ή κινίνο σε αυξημένη δόση·  γ) καθόντανε σε δοχείο με αχνιστό νερό·  γιά αποτελεσματικότερα, πριν κάτσουν, έρριχναν στο δοχείο αναμμένα κάρβουνα. Πάντως η αποβολή θεωρόντανε μεγάλη αμαρτία και προσπαθούσαν να την αποφύγουν με κάθε τρόπο. Όποια πάθαινε αποβολή δεν τής έπεφτε μετάληψη τρία χρόνια. Όποια όμως έκανε έκτρωση, εφτά χρόνια δεν τη μεταλάβαινε ο παπάς. Εννοείται ότι όλες ξωμολογόντανε στον πνευματικό, που έτσι τα μάθαινε όλα.


Αφήστε μια απάντηση