.
Γεώργιος Μαυρομιχάλης, (Μάνη, 1799 – Ναύπλιο,9 Ὀκτωβρίου 1831)
.
Τριτότοκος γιὸς τοῦ Πετρόμπεη, ὁπλαρχηγός τοῦ Εἰκοσιένα, ποὺ μυήθηκε στὴν Φιλικὴ Ἐταιρεῖα τὸ 1818. Μετὰ τὴν ἀνάδειξι τοῦ πατέρα του σὲ μπέη τῆς Μάνης τὸ 1815, ὁ Γεώργιος Μαυρομιχάλης, στάλθηκε στὴν Κωνσταντινούπολη ὡς ἐγγυητής τῆς πατρικῆς πίστης πρὸς τὸν σουλτάνο.
Διέμεινε τότε στὸ Πατριαρχεῖο, ὅπου μορφώθηκε, ἔχοντας καὶ τὴν ὑποστήριξι τοῦ πατριάρχου, Γρηγορίου Ε’. Ὁ τελευταῖος μάλιστα, ὕστερα ἀπό τὴν ἔκρηξι τῆς Ἐπαναστάσεως στὴν Μολδοβλαχία, τὸν Φεβρουάριο τοῦ 1821, καὶ τοὺς πρώτους διωγμοὺς ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων στὴν Πόλη, τὸν βοήθησε νὰ δραπετεύσῃ μὲ Ἰωνικό πλοῖο καὶ νὰ ἐπιστρέψῃ στὴν Μάνη στὶς 12 Μαρτίου 1821.
Ἡ ἄφιξις τοῦ Μαυρομιχάλη στὴν Μάνη καὶ οἱ ἐνθουσιώδεις ἐπαναστατικές του ἰδέες, ἔγιναν γνωστὲς στὶς τουρκικὲς ἀρχές καὶ κατέστησαν ὕποπτο τὸν πατέρα του στὴν τοπικὴ ὀθωμανική διοίκηση.
Ἀμέσως μετὰ καὶ γιὰ τὸν ἴδιο σκοπὸ, κινήθηκε στὴν Ὕδρα καὶ στὶς Σπέτσες, ἀπ’ ὅπου καὶ ἐπιβιβάστηκε σὲ σπετσιώτικο πλοῖο γιὰ νὰ βρεθῇ στὴν Μονεμβασιᾶ, ποὺ πολιορκεῖτο ἀπό τοὺς Μανιᾶτες.
Μετὰ τὴν ἅλωση τῆς Τριπολιτσᾶς, τὸνΣεπτέμβριο τοῦ 1821, τοῦ ἀνατέθηκε ἡ φρούρησις τῶν χαρεμιῶν τοῦ Χουρσὶτ καὶ διατήρησε τὴν θέσι αὐτή ὥς τὸν Ἀπρίλιο τοῦ ἐπομένου ἔτους, ποὺ ἔγινε ἡ ἐξαγορά τους ἀπό τοὺς τούρκους. Κατὰ τὴν ἐκστρατεῖα τοῦ Δράμαλη στὴν Πελοπόννησο, ἀγωνίστηκε ἐπικεφαλῆς συμπατριωτῶν του στὸν Ἀργολικό κάμπο καὶ μὲ ἐπιτυχία κράτησε τὶς ἑλληνικές θέσεις στὴν Κλένια καὶ στὸν Ἅγιο Βασίλειο, κατὰ τὴν ἀποχώρησι τῶν τουρκικῶν στρατευμάτων τοῦ Δράμαλη πρὸς τὴν Κόρινθο.
Τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 1822, ὁ Μαυρομιχάλης, μὲ ἐντολή τῆς κυβερνήσεως, ἀνέλαβε μαζὶ μὲ τὸν Παλαιῶν Πατρῶν Γερμανό, διπλωματικὴ ἀποστολή στὴν Βερόνα τῆς Ἰταλίας, ὅπου συνεδρίαζαν οἱ ἡγεμόνες τῆς Εὐρώπης, γιὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν εὐμενή στάσι τους καὶ ἰδιαιτἐρως τοῦ Πάπα ἀπέναντι στὸν ἑλληνικό ἐπαναστατικό ἀγῶνα.. Ἡ μετάβασις ὅμως τῶν Ἑλλήνων ἐκπροσώπων ἀπό τὴν Ἀγκώνα στὴν Ρώμη, ἀπαγορεύτηκε, καὶ ὁ Μαυρομιχάλης ἀναγκάστηκε ὕστερα ἀπό ἔνα διάστημα, νὰ επιστρέψῃ στὴν Ἑλλάδα.
Ἰδιαίτερα ἀξιόλογη ἦταν ἡ συμμετοχὴ τοῦ Μαυρομιχάλη στὴν ἀντιμετώπισι τῆς εἰσβολῆς τοῦ Ἰμπραήμ στὴν Πελοπόννησο (1825 -1826). Ὅπως καὶ ὁ ἀδελφός του, Ἰωάννης Μαυρομιχάλης, ἔσπευσε νὰ ἐνισχύσῃ τὴν ὑπεράσπισι τοῦ Νεοκάστρου. Κατὰ τὴν παράδοσι ὅμως τοῦ φρουρίου στοὺς τουρκοαιγύπτιους, κρατήθηκε μαζὶ μὲ τὸν Παναγιώτη Γιατρᾶκο, ὡς ὅμηρος (Μάϊος 1825). Τὸν Σεπτέμβριο τοῦ ἴδιου χρόνου, ἀνταλλάχθηκε, ὕστερα ἀπό μεσολάβησι τοῦ Χάμιλτον, μὲ τοὺς αἰχμαλώτους πασᾶδες Σελῆμ καὶ Ἀλῆ, ποὺ βρισκόντουσαν κρατούμενοι στὸ Ναύπλιο.
Μὲ περισσότερο ζῆλο, συνέχισε τὸ 1826 τὸν ἀγῶνα του, ἐναντίον τοῦ Αἰγυπτίου στρατηγοῦ καὶ σημαντικὰ συνετέλεσε στὶς νίκες τῶν Μανιατῶν στὴν Βέργα (Ἰούνιος) καὶ στὸ Πολυ(τσ)άραβο, οἱ ὁποῖες οὐσιαστικά, ἀνάγκασαν τὸν Ἰμπραήμ, νὰ παραδεχτεῖ τὴν ἀδυναμία του νὰ γίνῃ κύριος τῆς Μάνης.
Ὁ Γεώργιος Μαυρομιχάλης, ἦταν ὁ ἀρχηγός τῶν Μανιάτικων στρατευμάτων ποὺ νικηφόρα ἀντιμετώπισαν τὰ ἐκπαιδευμένα στρατεύματα τοῦ Ἰμπραῆμ, στὴν ἱστορική μάχη τῆς Βέργας 22-24 Ιουνίου 1826. Εἶναι αὐτός ποὺ στὶς ἀπειλές τοῦ Ἰμπραήμ, ὅτι ἄν οἱ Μανιῶτες δὲν παραδοθοὺν ἀμαχητί, θὰ περάσῃ ὅλη τὴν Μάνη, ἀπό τὸ σπαθὶ του, και δὲν θ’ ἀφήσῃ «μῆτε ἴχνος ὁσπιτίου…»ἀπαντᾶ σὰν νέος Λεωνίδας μὲ τὴν ἱστορική φράσι:
«…Σὲ περιμένομε μὲ ὅσας διαθέτεις δυνάμεις… Οἱ κάτοικοι τῆς Μάνης, γράφομε καὶ σὲ περιμένομε…»
Γεωργάκης Μαυρομιχάλης, Ἀρχηγός Σπαρτιατῶν
Θὰ πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι γιὰ πρώτη φορὰ τὰ Ἑλληνικά καὶ κατὰ κυριολεξία μόνο τἀ Μανιάτικα ἄρματα, ταπείνωσαν τὸν Ἰμπραήμ τόσο πολὺ, ὅσο ἀκριβῶς ὕψωσαν τὴν φήμη, τὸ γόητρο καὶ τὴν Δόξα τῆς Μάνης.
Καὶ μάλιστα, ἡ ταπείνωση γιὰ τὸν Τουρκοαιγύπτιο σατράπη, εἶναι ἀκόμα μεγαλύτερη, γιατὶ παράλληλα στὴ μάχη τοῦ Διροῦ νικήθηκε ἀπό ἄοπλες γυναῖκες, ἐνῶ ἡ συντριβὴ τοῦ ἦλθε ὁριστικά μὲ τὴν μάχη τοῦ Πολυαράβου. Χωρὶς τὶς νίκες αὐτές τῶν Μανιάτικων ἀρμάτων, εἶναι ἀπολύτως βεβαιωμένο ὅτι δὲν θὰ εἴχαμε τὸ Ναβαρίνο, γιατί απλούστατα, ἡ Ἐπανάσταση θὰ εἶχε σβήσει.
Τὸν Ἀπρίλιο τοῦ 1827, ὁ Μαυρομιχάλης ὁρίστηκε ἀπό τὴν Γ’ Ἐθνοσυνέλευση τῆς Τροιζήνας μέλος τῆς τριμελοὺς Κυβερνητικῆς Ἐπιτροπῆς, ποὺ ἄσκησε τὴν διακυβέρνησι τῆς χώρας ὡς τὴν ἄφιξη τοῦ Ἰωάννη Καποδίστρια. Λίγους μῆνες μετὰ τὴν ἄφιξη τοῦ κυβερνήτη, ἐκδηλώθηκαν οἱ ἀντιθέσεις τῶν Μαυρομιχαλαίων μὲ τὸν κυβερνήτη, πήρανε ἔντασι καὶ ὁξύτητα, ἰδιαίτερα μετὰ την κατηγορία, τοὺς διωγμοὺς καὶ τὴν φυλάκισι τοῦ Πετρόμπεη. Γι’ αὐτό καὶ ἀποφασίστηκε ὁ φόνος του, ποὺ πραγματοποιήθηκε στὶς 27 Σεπτεμβρίου τοῦ 1831, ἔξω ἀπό τὴν ἐκκλησία τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνα στὸ Ναύπλιο, μὲ ἐκτελεστές τὸν ἴδιο καὶ τὸν θεῖο του, Κωνσταντῖνο Μαυρομιχάλη.
Μετὰ τὸν φόνο καὶ ἐνῶ ὁ Κωνσταντῖνος Μαυρομιχάλης, τραυματισμένος και καταδιωκόμενος από το πλήθος, ξεψυχοῦσε μὲ μιᾶ σφαῖρα τοῦ στρατηγοῦ Φωτομάρα, ὁ Γεῶργιος Μαυρομιχάλης, κατέφυγε στὴν Γαλλικὴ πρεσβεῖα καὶ ζήτησε ἄσυλον. Ὅμως, σύντομα παραδόθηκε στὶς ἑλληνικές ἀρχές, ὅπου δικάστηκε ἀπό εἰδικὸ στρατοδικεῖο καὶ καταδικάστηκε σὲ θάνατο γιὰ τὸν φόνο τοῦ Καποδίστρια· ἐκτελέστηκε σὲ ἡλικία 32 χρονῶν, στὶς 9 Ὀκτωβρίου 1831, στὸ φρούριο τοῦ Ἴτς – Καλὲ, στὸ Ναύπλιο, στὸ φρούριο ποὺ ἦταν φυλακισμένος ὁ πατέρας του, Πετρόμπεης. Σύμφωνα μὲ τὴν μαρτυρία τοῦ Μέντελσον, Μπαρτόλντυ, ὄχι μονάχα ἀντιμετώπισε τὸν θάνατο μὲ γενναιότητα, ἀλλά καὶ ὁ ἴδιος ἔδωσε τὸ παράγγελμα τοῦ πυρός, ἀφοῦ προηγούμενα, εἶπε στοὺς παρισταμένους τὴν Ἱστορική φράσι:
«Ἀδέρφια, Ὁμόνοια καὶ Ἀγάπη…».
.
Η ΔΙΚΗ
.
(ΙΙ)Οἱ συνθῆκες θανάτου τοῦ Καποδίστρια, ἀπασχόλησαν τοὺς νεωτέρους ἱστορικούς καὶ τοὺς ἐρευνητὰς, οἱ ὁποῖοι, οὺδέποτε ἀρκέστηκαν στὰ πορίσματα τῆς «ἐπισήμου» ἱστορίας. Οἱ νεότεροι μελετητὲς καταγράφουν:
(α)Οἱ δολοφόνοι τοῦ Καποδίστρια, δὲν ἦταν δύο, ἀλλά περισσότεροι. Σχετικῶς ἀναφέρεται: « …;Ξένοι πράκτορες ἀνέλαβαν δράσι: Μὲ ἐνέργειες τοῦ Ἀνδρέα Μιαούλη, ἡ Ὕδρα και ἡ Σῦρος ἀποστάτησαν, ἐνῶ οἱ Μαυρομιχάληδες ὑποκίνησαν στάσι στὴν Μάνη.
Ὁ Καποδίστριας, ἀπάντησε συλλαμβάνοντας καὶ φυλακίζοντας τὸν Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη. Ὁ ἀδερφός τοῦ Πετρόμπεη, Κωνσταντῖνος, καὶ ὁ ἀνιψιός του, Γεῶργιος, μπῆκαν κάτω ἀπό ἀστυνομική παρακολούθησι. Ὁ πολιτάρχης, ὅπως λεγόταν τότε ὁ ἀρχηγός τῆς ἀστυνομίας, ἀντί νὰ ἀλλάζει κάθε βδομάδα τους δύο χωροφύλακες συνοδοὺς τῶν Μαυρομιχαλαίων, ὅπως εἶχε ἐντολή, τοὺς ἄφησε 40 μέρες. Ἔτσι, οἱ παρακολουθούμενοι, κατάφεραν νὰ τοὺς κάνουν συνεργοὺς. Λίγες μέρες πρὶν ἀπό τὴν δολοφονία τοῦ Καποδίστρια, οἱ παρακολουθούμενοι καὶ οἱ συνοδοί τους χωροφύλακες, μπῆκαν σὲ κατάστημα ὅπλων στὸ Ναύπλιο. Οἱ Μαυρομιχάληδες πῆραν δύο καινούρια, ἀγόρασαν καὶ τσακμακόπετρες, τὰ δοκίμασαν πυροβολώντας μέσα στὸ μαγαζὶ, τὰ βρῆκαν ἐντάξει, τὰ πλήρωσαν κι ἔφυγαν…….
.
Η ΔΙΑΘΗΚΗ
.
(…) ὁ Φρούραρχος τοῦ Παλαμηδιοῦ – ἕνας μορφωμένος ἀξιωματικός τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ, ὁ Κάρπος Παπαδόπουλος- τὸν μετέφερε τὰ μεσάνυχτα στὸ παρεκκλήσι τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέα καὶ τοῦ ἐπέτρεψε νὰ προσευχηθῇ καὶ νὰ γράψῃ τὴν διαθήκη του.
Εἰδοποιήθηκε ὁ «Δημόσιος μνήμων», (ὁ συμβολαιογράφος δηλαδὴ) τοῦ Ναυπλίου, ὁ Χαράλαμπος Παπαδόπουλος, ὁ ὁποῖος ἦρθε μὲ μάρτυρες, τὸν Δημήτριο Ζῶρα, κάτοικο Ναυπλίου καὶ τὸν Ἠλία Ἀθανασίου Κόκκινο ἀπό τὰ Σάλωνα, ἔμποροι καὶ οἱ δύο στὸ Ναύπλιο καὶ βρῆκαν τὸν Γεώργιο Μαυρομιχάλη νὰ γράφῃ ἰδιοχείρως τὴν διαθήκη του μέσα στὸν ναὸ τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέα. Ἔτσι δὲν ἐγράφη ἡ διαθήκη στὸ βιβλίο τοῦ Συμβολαιογράφου, ἀλλά παρέλαβε τὴν ἰδιόχειρη διαθήκη τὴν ὁποῖα ὑπέγραψε αὐτός καὶ οἱ δύο μάρτυρες καὶ σφραγίστηκε μὲ τὴν σφραγίδα τοῦ Δ. Ζῶρα μιᾶς καὶ ὁ Χ. Παπαδόπουλος ξέχασε νὰ φέρῃ τὴν δικὴ του σφραγίδα.
Ἡ χειρόγραφη διαθήκη τοῦ Γεωργίου Μαυρομιχάλη, ἔχει χαρακτηριστεῖ «ὡς « Ἕν ἐκ τῶν σημαντικωτέρων κειμηλίων τοῦ Τμήματος χειρογράφων τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης».
Ἡ διαθήκη « δεικνύει διαύγειαν πνεύματος, νηφαλιότητα σκέψεως, ἀκρίβεια μνήμης καὶ ἀταραξίαν ψυχῆς ἀπαράμιλλον, πράγματα σπάνια καὶ ἀξιοθαύμαστα δ’ ἄνθρωπον καταδικασμένον εἰς θάνατον, τοῦ ὁποίου ἡ ποινὴ ὥφειλε νὰ ἐκτελεσθῇ 24 ὥρες μετὰ τὴν ἀπόφασιν καὶ ὁ ὁποῖος ἐπρόκειτο σχεδὸν ἀμέσως μετὰ τὴν γραφὴν τῆς διαθήκης αὐτοῦ, νὰ ὑποστῇ πρῶτον τὴν ποινὴν πατροκτόνου διὰ τῆς κοπῆς τῆς δεξιᾶς χειρὸς καὶ ἀμέσως ἔπειτα νὰ δεχτῇ τὰς σφαίρας τοῦ ἐκτελεστικοῦ ἀποσπάσματος».
Τὸ γραπτὸ του, φανερώνει χαρακτῆρα στοργικοῦ οἰκογενειάρχου, δίκαιου ἀνθρώπου, καλοῦ χριστιανοῦ, θερμοῦ πατριώτη, γνησίου τέκνου τῆς Μάνης. Ὁ μόνος ὑπαινιγμός κατὰ τοῦ Καποδίστρια, εἶναι ἡ σύστασις πρὸς τὶς προστάτιδες δυνάμεις, νὰ μὴν ἀνεχτοῦν στὸ μέλλον νὰ « δουλωθῇ ἡ Ἑλλάς ἀπό κανέναν ἄνθρωπον, ἀλλά νὰ στηρίζουν τὴν Ἐλευθερίαν της εἰς τοὺς καλοὺς της νόμους)…….
..
Πηγὲς :
α) Ἀπὸ τὴν ΑΡΓΟΛΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ : Μαυρομιχάλης Γεῶργιος τοῦ Πετρόμπεη – Ἡ πορεῖα τοῦ δολοφόνου τοῦ Καποδίστρια καὶ ἡ διαθήκη του: http://argolikivivliothiki.gr/
β) Ἄρθρο-ἔρευνα μὲ τίτλο : Ἡ δίκη τῶν δολοφόνων τοῦ Ἰωάννου Καποδίστρια στὸ : http://siderisilias.pblogs.gr/