Η ΚΑΤΑΡΡΙΨΗ ΕΝΟΣ ΤΟΥΡΚΙΚΟΥ F-102 ΑΠΟ ΔΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΜΑΧΗΤΙΚΑ ΚΑΙ Ο ΠΑΝΙΚΟΣ ΤΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΤΟΥΡΚΟΥ ΠΙΛΟΤΟΥ (21/7/1974)

,

F-5A Freedom Fighter

,

Η ΚΑΤΑΡΡΙΨΗ ΕΝΟΣ ΤΟΥΡΚΙΚΟΥ F-102  ΑΠΟ ΔΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΜΑΧΗΤΙΚΑ ΚΑΙ Ο ΠΑΝΙΚΟΣ ΤΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΤΟΥΡΚΟΥ ΠΙΛΟΤΟΥ (21/7/1974)

«Ανδρείας εθέλομεν κινδυνεύειν»

(Επιθυμούμε να είμαστε ανδρείοι). Θουκυδίδης, 2.39.4  Από το σήμα τής 111 Π.Μ. τής Ν.Αγχιάλου. 

…………Η νικηφόρα αερομαχία Ελληνικού ζεύγους αναχαιτήσεως τής Πολεμικής μας Αεροπορίας εναντίον τουρκικών στις 21 Ιουλίου 1974, που «θάφτηκε», και μάλιστα ουδέποτε οι ήρωες πιλότοι μας, Υποσμηναγός Γιάννης Δινόπουλος και Ανθυποσμηναγός Θωμάς Σκαμπαρδώνης πήραν έστω κάποια ηθική ανταμοιβή.

……….Στην αερομαχία, το τουρκικό ζευγάρι (από υψηλόβαθμους τούρκους) που παραβίαζε το εναέριο χώρο μας, επιτέθηκε πρώτο με πυραύλους, νομίζοντας ότι ο Έλληνας πιλότος Σκαμπαρδώνης ήταν μόνος. Η επίθεσή τους αστόχησε χάρις στούς εξαιρετικούς ελιγμούς με πολλά G τού πιλότου μας, και τότε πέρασε στην αντεπίθεση ο Γιάννης Δινόπουλος που πετούσε σε μεγαλύτερο ύψος. Ο πρώτος του πύραυλος αστόχησε, όχι όμως και ο δεύτερος. Κατέρριψε το ένα τούρκικο μαχητικό, ενώ ο πιλότος τού δεύτερου, από τον πανικό του να φύγει, πήρε λανθασμένη πορεία, με αποτέλεσμα να τού τελειώσουν τα καύσιμα και να πραγματοποιήσει αναγκαστική προσθαλάσσωση από την οποία τραυματίσθηκε σοβαρά, για να καταλήξει λίγο αργότερα στο τούρκικο νοσοκομείο που διακομίσθηκε.

……….Το περιστατικό αποσιωπήθηκε από τις Ελληνικές αρχές, ενώ στον αντίποδα, η τούρκικη προπαγάνδα διέδιδε ότι καταρρίφθηκαν Ελληνικά αεροσκάφη. Η αναγνώριση τού στόχου στα F-5 γινόταν οπτικά διότι δεν είχαν ραντάρ. Όταν γινόταν η αναγνώριση τού στόχου, ο πιλότος γυρνούσε τούς διακόπτες επιλογής στον πίνακα οπλισμού σε θέση ΟΝ (ή ΑRΜ), επιλέγοντας πολυβόλα ή πυραύλους. Ο εγκλωβισμός τού στόχου επιτυγχανόταν όταν μετά το γύρισμα τού διακόπτη επιλογής των πυραύλων, οι κεφαλές τους ψύχονταν και ερχόμενες σε επαφή με το ρεύμα καυσαερίων του εχθρικού αεροσκάφους, έδιναν ένα οξύ ηχητικό σήμα που γινόταν ασθενέστερο όταν το ρεύμα των καυσαερίων χανόταν, και φυσικά ισχυρότερο όταν βρισκόταν στο κέντρο του. Τότε ο πιλότος ήταν έτοιμος για βολή. Την απόσταση τού στόχου την καθόριζε «με το μάτι», μέσα όμως από το σκοπευτικό τού αεροσκάφους.

……….Περιληπτικά η αερομαχία έγινε ως εξής: Από νωρίς το πρωί τα τούρκικα μαχητικά αεροσκάφη έκαναν μαζικές παραβιάσεις τού FΙR Αθηνών. Οι πιλότοι μας βρισκόμενοι σε ετοιμότητες των 5 και των 2 λεπτών, απογειώθηκαν με δύο μονοθέσια F-5A Freedom Fighter από την 111 Πτέρυγα Μάχης στην Ν. Αγχίαλο, και «συναντήθηκαν» με τα 2 τουρκικά F-102 καθώς προσέγγιζαν την περιοχή μεταξύ Λήμνου και Αγίου Ευστρατίου. Οι τούρκοι, εκτιμώντας λανθασμένα, νόμιζαν ότι ο Ανθυποσμηναγός Σκαμπαρδώνης πετούσε μόνος του και θεωρώντας τον εύκολο στόχο, αποφάσισαν να επιτεθούν.

……….Ο Υποσμηναγός Δινόπουλος που πετούσε σε μεγαλύτερο ύψος, έγινε μάρτυρας των εξαιρετικών ελιγμών τού Σκαμπαρδώνη, με τούς οποίους απέφυγε το βλήμα Φάλκον που εκτόξευσε ο Νο 1 τού τούρκικου σχηματισμού εναντίον του. Υπ’όψιν ότι από την στιγμή τής απογειώσεως, ο Δινόπουλος διαπίστωσε ότι δεν λειτουργούσε ο ασύρματός του, και με νοήματα εξήγησε το πρόβλημα στον συνάδελφό του. Κατά την διάρκεια των επιτυχημένων ελιγμών τού Σκαμπαρδώνη, ήδη ο Δινόπουλος είχε ξεκινήσει τούς δικούς του, γιά να πλησιάσει και αιφνιδιάσει τούς τούρκους. Ο δεύτερος και τελευταίος του πύραυλος, «κλείδωσε» το τουρκικό F-102 και το διέλυσε. Ο πιλότος τού δεύτερου τουρκικού F-102 εγκατέλειψε το «πεδίο» μάχης και ο πανικός του ήταν τόσο μεγάλος που αποπροσανατολίστηκε, με αποτέλεσμα αντί να θέσει πορεία για Ιωνία, να περιφέρεται άσκοπα στο Αιγαίο φθάνοντας μέχρι το ύψος τής Τανάγρας, φέροντας το 1FF/SlF σε θέση EMERGENCY. Καταδιωκόμενος από άλλα ελληνικά μαχητικά που στο μεταξύ είχαν απογειωθεί, πέρασε νοτίως τής Χίου. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να τού τελειώσουν τα καύσιμα, οπότε εκτέλεσε αναγκαστική προσγείωση ή προσθαλάσωση κάπου στα παράλια τής Σμύρνης, από την οποία τραυματίστηκε σοβαρά και πέθανε καθώς μεταφερόταν στο νοσοκομείο.

……….Οι δύο ηρωικοί πιλότοι μας έχοντας χάσει οπτική επαφή και μη γνωρίζοντας ο ένας την τύχη τού άλλου, εφόσον δεν είχαν δυνατότητα επικοινωνίας, έβαλαν πορεία για την Ν.Αγχίαλο με έναν κόμπο στο στομάχι από την ανησυχία για την τύχη τού συναδέλφου τους αντίστοιχα. Πρώτα προσγειώθηκε ο Σκαμπαρδώνης και μετά από λίγο ο Δινόπουλος, και τότε ο πρώτος πιλότος διαπίστωσε ότι έλειπαν οι πύραυλοι από το αεροσκάφος τού Δινόπουλου και κατάλαβε τι είχε συμβεί.

……….Κατά την εξέλιξη τής αερομαχίας είχε διαβιβασθεί εντολή τού Κέντρου Επιχειρήσεων τού Αρχηγείου Αεροπορίας όπως, «….τα ημέτερα αεροσκάφη, μη βάλλουν εάν δεν βληθούν….». Λίγο αργότερα διαβιβάσθηκε νέα εντολή σύμφωνα με την οποία «….τα ημέτερα αεροσκάφη Αεραμύνης μη ίπτανται πέραν του 25ου Μεσημβρινού….»!

……….Μετά την επιστροφή στην Αγχίαλο, και οι δύο οδηγήθηκαν σε ανακριτικές διαδικασίες. Σε κανέναν από τους δύο πιλότους δεν ανεγράφη στα μητρώα τους η πολεμική αυτή αποστολή και δεν τούς δόθηκε καμμία ηθική ανταμοιβή. Ο Δινόπουλος, όντας ήρωας προς μίμηση, κρίθηκε ως «μη παραγωγικός» και αποστρατεύθηκε το 1987 με τον βαθμό τού αντισμηνάρχου αντί να τον αξιοποιήσουν στις σχολές ως φωτεινό παράδειγμα προς μίμηση. Ο Σκαμπαρδώνης αποστρατεύθηκε ως ταξίαρχος λίγο αργότερα.

……….Μετά από αυτό το περιστατικό, οι τούρκοι δεν ξαναφάνηκαν στο Αιγαίο ούτε κατά την διάρκεια τής δεύτερης εισβολής στην Κύπρο τον Αύγουστο τού 1974.

……….Η τουρκική όμως προπαγάνδα, διέδιδε παντού ότι τα αεροσκάφη της κατέρριψαν τα ελληνικά και αποσιώπησε την συντριπτική τους ήττα. Τα γελοία τους ψέματά συνεχίζονταν και στούς κόλπους τού ΝΑΤΟ, όπου για κακή τους τύχη υπηρέτησε μετά από χρόνια ο Σκαμπαρδώνης. Ακούγοντας έναν τούρκο να ψεύδεται, τον ρώτησε αν μοιάζει με φάντασμα, δηλώνωντάς του ότι ο ίδιος συμμετείχε στην αερομαχία, κάνοντας τον τούρκο να αισθανθεί ακόμη περισσότερο ηλίθιος.


 **

Σχόλιο τού κυρίου Νικος Βορβης στις 21 Ιουλίου 2019.

……….«Γιά την ιστορία : Στρδο ΑΤΑ Λάρισας, τότε. Ξαφνικά τα μεγάφωνα μεταδίδουν απ’ ευθείας την συνομιλία τού Ελληνικού πληρώματος με τον πύργο ελέγχου… Όπου κατά την διάρκεια τής καταδιώξεως οι πιλοτοι μας δίνουν σήμα εγκλωβισμού των μωαμεθανων… Κι ενώ όλοι αναμένουν την εντολή απεγκλωβισμού τής αερομαχίας , ακούγεται η διαταγη << FIRE >>.

……….Τα αεροσκάφη των Δινόπουλου – Σκαρμπαδώνη επιστρέφει με τις θήκες των πυραύλων άδειες, προκαλώντας ρήγη συγκίνησης !! 22 χρονών ήταν τότε ο σμηίιας φίλος μου, που υπηρετούσε στο ΑΤΑ. Σήμερα που μού λέει τις ένδοξες ιστορίες δακρύζει. Δακρύζει όμως περισσότερο βλέποντας τον Στρατό μας να διοικείται από ανίκανα κομματόσκυλα – προδότες , που ξεπουλάνε την Πατρίδα μας….»


Σωτήρης Χριστοδούλου 
……….«… εις περίπτωσιν εμπλοκής Τουρκικών και Ελληνικών αεροσκαφών να αποφευχθή πάσα επιθετική ενέργεια των ημετέρων αεροσκαφών αναχαιτίσεως προς κατάρριιψιν Τουρκικών αεροσκαφών, άνευ προσωπικής διαταγής του Αρχηγού ΕΔ, ή του Αρχηγού Αεροπορίας» (Διαταγή του ΑΓΕΑ Αντιπτέραρχου Αλεξ. Παπανικολάου στις 21 Ιουλίου 1974 προς τον Διοικητή της 28 ΤΑΔ Αντιπτέραρχο Περικλή Οικονόμου)
……….«Όλοι μας είχαμε τη δίψα για να βρεθούμε στον αέρα και να κατευθυνθούμε προς τους στόχους μας, υπερασπιζόμενοι τους αδελφούς μας στην Κύπρο. Δεν σκεφτόμασταν τίποτα άλλο εκείνη τη στιγμή …… Μόλις δόθηκε το σύνθημα εκκινήσαμε τους κινητήρες και τροχοδρομήσαμε για τον διάδρομο. Πριν απογειωθεί όμως το πρώτο αεροσκάφος πήραμε διαταγή να ματαιώσουμε…» (Επισμηναγός Ορέστης Κριτσωτάκης, ιπτάμενος στα F-84F Thunderstreak του 3402 κλιμακίου της 340 ΜΔ/Β της 115 ΠΜ, Καστέλλι Κρήτης, 02:00 της 22 Ιουλίου 1974)
……….«Αν εμφανιζόταν έστω και ένα ελληνικό αεροπλάνο πάνω από το προγεφύρωμα, θα ακύρωνα την απόβαση» «Τρέμαμε στις 22 Ιουλίου, αλλά ευτυχώς έγινε η εκεχειρία» (Στρατηγός Μπεντρεντίν Ντεμιρέλ, Διοικητής 39ης ΜΠ, στο βιβλίο του «Ο ΠΑΣΑΣ ΚΑΙ Ο ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ»)

……….(Τα F-5A παραλήφθηκαν από την Πολεμικής μας Αεροπορία το 1965. Την ίδια χρονιά κηρύχθηκε επιχειρησιακή η 341 Μοίρα Αναχαίτισης Ημέρας (ΜΑΗ). Ακολούθησε η 343 ΜΑΗ. Τότε παραλήφθηκαν πενήντα πέντε αεροπλάνα.  «Ρόλος : Μαχητικό Αναχαίτισης Ημέρας / Ελαφρύ Βομβαρδιστικό – Διαστάσεις : Εκπέτασμα 7.70 m, μήκος 14.35 m – Κινητήρες : 2 x GENERAL ELECTRIC J85-GE-13 turbojet των 1233Kgp (2720 lbst) ή 1850 Kgp (4080 lbst) με μετάκαυση (το F-5A) ή 2x GENERAL ELECTRIC J85-GE-15 turbojet (το NF-5A) – Οπλισμός : 2 πολυβόλα COLT-BROWNING Μ-39 των 20mm, 2 πύραυλοι αέρος – αέρος AIM-9 SIDEWINDER στα ακροπτερύγια. Όπλα έως 2.812Kg (6.200 lbs) στα 5 σημεία ανάρτησης φορτίου – Πλήρωμα : 1» )

*** ** ***

  • Η παραπάνω αερομαχία έγινε γνωστή γιά πρώτη φορά από την εφημερίδα «Ελεύθερος Τύπος» τής 18ης Μαρτίου 1997 και από το περιοδικό «ΠΤΗΣΗ» τεύχη 81-85.
  • Πηγή τού κειμένου, το άρθρο τού Σμηνάρχου ε.α. Ανδρέα Ανδρικόπουλου που δημοσιεύθηκα στην Εφημερίδα των Αποστράτων τής Αεροπορίας «ΗΧΩ των ΑΙΘΕΡΩΝ» τον Μάιο τού 2015, με στοιχεία που άντλησε από το βιβλίο «Οι πολεμιστές τού Ουρανού», τού Ιωάννη Κακολύρη και από έναν συνάδελφό του, που ήταν υπηρεσία την συγκριμένη ημέρα στο ραντάρ εδάφους «Ίσμαρο».

  • Ψηφιακή πηγή: www.e-istoria.com
  • Πληροφορίες για τον τύπο τού πολεμικού αεροσκάφους:  http://www.haf.gr/
  •  Το κείμενο επιμελήθηκε το «Ελληνικό Ημερολόγιο»
Το σήμα τής 111 Π.Μ.
Το σήμα τής 111 Π.Μ.

 

Αφήστε μια απάντηση