ΤΟ «ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ» ΚΑΙ Η ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

,

ΤΟ «ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ» ΚΑΙ Η ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. ΟΙ ΑΤΕΡΜΟΝΕΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΔΥΟ ΑΙΩΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΛΥΣΗ ΕΝΟΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

Οἱ περιπέτειες τῆς ἐκπαιδευτικῆς μας γλώσσας μέσῳ τῶν ἀλλεπάλληλων καὶ ἀποτυχημένων (ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος) μεταρρυθμίσεων, οἱ ὁποῖες καμμία σχέση ἔχουν μὲ τὴν ἐπιστήμη τῆς γλώσσας καὶ τὴν ἐπιστήμη τῆς μαθήσεως. Διότι ἐπὶ τῆς οὐσίας, ἡ ἐπὶ σειρὰ χιλιάδων ἐτῶν  μοναδικὴ καὶ ἀδιαίρετη ἑλληνικὴ γλῶσσα δὲν εἶχε ποτὲ πρόβλημα.

……….Ἐπιλεγμένα ἀποσπάσματα συνεντεύξεως τοῦ κυρίου Ἰωάννη Κ. Τσέγκου, Ψυχιάτρου, ἀπὸ τὸ βιβλίο: «Ἡ ἐκδίκηση τῶν τόνων – ἡ ἐπίδραση τῶν “Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν”  καὶ τοῦ “Μονοτονικοῦ” στὴν ψυχοεκπαιδευτικὴ ἐξέλιξη τοῦ παιδιοῦ -Συγκριτικὴ Μελέτη», Ἰ. Τσέγκου-Θαλῆ Ν.Παπαδάκη-Δήμητρας Βεκιάρη.

……….Ἡ διαμάχη μεταξὺ καθαρευόντων καὶ δημοτικιστῶν ἐμπεριέχει καὶ στοιχεῖα ἀναφορικὰ μὲ τὸ πρὸς ποιὰ κατεύθυνση θὰ πορευόταν τὸ νεοιδρυθησόμενο ἑλληνικὸ κράτος·  ἄν θὰ συνέχιζε τὴν μακραίωνη ἑλληνορωμαϊκὴ παράδοση ἤ θὰ ἐνστερνιζόταν τὰ ἰδεολογήματα τοῦ Διαφωτισμοῦ μέσῳ ἑνὸς εὐρέως διαδιδόμενου ἐ κ π ρ ο τ ε σ τ α ν τ ι σ μ οῦ.

“ … καὶ λευτερωθήκαμεν ἀπὸ τοὺς Τούρκους καὶ σκλαβωθήκαμεν εἰς ἀνθρώπους κακορίζικους ὁποὺ ἦταν ἡ ἀκαθαρσία τῆς Εὐρώπης” ἐπισημαίνει, ἀπὸ τότε, ὁ Μακρυγιάννης στὰ “Ἀπομνημονεύματα”.

……….Τώρα, ἄν τὸ γλωσσικὸ πῆρε διάφορες μορφὲς καὶ ὀνομασίες σ’ αὐτοὺς τοὺς δύο αἰῶνες ἀπὸ τότε, αὐτὲς οἱ μεταμφιέσεις εἶναι συνηθισμένες σ’ ὅλες τὶς σφοδρὲς πολιτικὲς συγκρούσεις.  

……….Ἡ συμπαράταξη μὲ τὴν μιὰ ἤ τὴν ἄλλη μεριά, προσδίδει στοὺς φανατικοὺς ἤ καὶ συμφεροντολόγους πρωταγωνιστὲς εὔσημα ἐκσυγχρονιστοῦ, ἤ καὶ ἀνταλλάγματα ἀπὸ τὴν ἔνταξή τους στὸ κυριαρχοῦν ἰδεολόγημα τοῦ ἐξευρωπαϊσμοῦ καὶ τῆς λεγόμενης “Νεωτερικότητας”, τὴν ὁποία ἐγκολπώθηκε ἡ “σχολή”  τοῦ Παρισιοῦ· (καὶ ἐπειδὴ) ἡ “Νεωτερικότητα”, μὲ τὴν Γαλλικὴ Ἐπανάσταση, ἀναθέρμανε καὶ τὶς ἐλπίδες γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τοῦ σκλαβωμένου Γένους,  εὔλογα, λοιπόν, ἀνέκυψε ἡ ἀναγκαιότητα νὰ ἀναζητηθοῦν τρόποι ἐπιταχύνσεως τῶν ἀπελευθερωτικῶν ἐξελίξεων, ἀλλὰ καὶ ἐπινοήσεως σθεναροποιητικῶν πολιτιστικῶν παραγόντων γιὰ τὸ ἱδρυθησόμενο ἤ νεοϊδρυθὲν κράτος.

……….Οἱ τότε προθέσεις, ἀναντιρρήτως, ἦταν πατριωτικές, ἀλλὰ ἡ προσέγγιση τῶν διανοουμένων, ὡς συνήθως, εἶναι ἐξ ἀποστάσεως καὶ ἐξωπραγματική, ἀφοῦ θεωροῦν ὅτι ἡ ὁμιλουμένη ἀλλὰ καὶ ἡ γραφομένη γλῶσσα εἶναι ἀκατάλληλη !.. Ἔτσι, ἀποδύονται σὲ ἀγωνιώδη προσπάθεια γιὰ τὴν δημιουργία μιᾶς νέας, “κατάλληλης” γλώσσας, παρ’ ὅτι τέτοια γλῶσσα ὑπῆρχε· καὶ μάλιστα ζωντανὴ καὶ σφύζουσα, ὅπως τὰ τραγούδια τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὰ δημοτικά, ἡ γλῶσσα τῆς Ἐκκλησίας, τὰ Ἀκριτικὰ Ἔπη, ἡ Κρητικὴ λογοτεχνία κ.ἄ. Αὐτὰ ὅμως δὲν ὑπῆρχαν στὰ Παρίσια· (δὲν πρέπει νὰ ξεχνᾶμε ὅτι ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα ἐξελίχθηκε ἀπὸ τὴν λεγομένη “κοινή” ὥς τοὺς θρήνους τῆς Ἁλώσεως, σὲ μιὰ διάρκεια αἰώνων, ὅταν ἀναγνωσματάριο τῶν παιδιῶν ἦταν ὁ Ὅμηρος. Καὶ πρόβλημα τεχνητῆς καὶ “πεποιημένης” γλώσσας δὲν ἐμφανίσθηκε). Ἡ μειονεξία, ὅμως, τῶν φωτιστῶν – ἀριστερῶν τε καὶ δεξιῶν – δὲν ἐπέτρεπε τέτοια “ἅλματα”.

……….Καὶ φθάσαμε ἔτσι στὸ κατάντημα τοῦ 1976 καὶ τοῦ 1982, ὅπου στὸ κοινοβούλιο πρωτοστατεῖ ὁ Κουτσοχέρας  ὡς λογοτέχνης καὶ ποιητὴς ἀλλὰ καὶ ὡς βουλευτής, ἐνῶ δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὅψιν οἱ ἀντιδράσεις τοῦ Ὀδυσσέα Ἐλύτη προφανῶς ἐπειδὴ αὐτὸς δὲν ἐκπροσωποῦσε τὸν “λαό” στὸ κοινοβούλιο, ὅπως ὁ Κουτσοχέρας !.. 

Ἡ μεγάλη τῶν Παριζιάνων διαφωτιστῶν “σχολή”

……….Διαφωνίες γιὰ τὴν γλῶσσα ὑπῆρχαν ἀνέκαθεν καὶ ἐκδηλώνονταν πάντοτε ἐκ τῶν ἄνω σὲ διάφορα κέντρα τοῦ ἑλληνισμοῦ κατὰ τὴν τουρκοκρατία·  ἀργότερα ὅμως, τὸ γλωσσικὸ φουντώνει, καὶ γίνεται ἰδεολογία ἀπὸ τοὺς ξενομανιακοῦ ἰδίως ἐπιπέδου “Διαφωτιστές”, κυρίως τοὺς ἐκ Παρισίων, μὲ ἐπικεφαλῆς τὸν Κοραῆ, ποὺ προτείνει νὰ λέμε τὸ ὁσπίτιον, τὸ ὀψάριον, τὸ κρασίον, τὸ μουστάκιον, τὸ φρύδιον, κ.ἄ., ὡς περισσότερο ἑλληνοφανῆ. Ὁ Κοραῆς – πού ἔζησε ὅλη σχεδὸν τὴν ζωὴ του στὸ Παρίσι – πίστευε (ὄχι λανθασμένα), ὅτι γιὰ νὰ ἐλευθερωθῇ καὶ ἀργότερα, μετὰ τὸ ’21, γιὰ νὰ ὀρθοποδήσῃ ὁ τόπος, ἔπρεπε νὰ ἀποκαθαρθῇ ἡ γλῶσσα ἀπὸ τὶς τούρκικες, βενετσιάνικες καὶ ἄλλες λεκτικὲς προσμίξεις, ἀντικαθιστῶντας τες μὲ λέξεις γνήσιες ἑλληνικές.

……….Αὐτὴ ἡ “ἑλληνοτροπία” ὅμως (ὅσων) τῶν καθαρευουσιάνων, ποὺ ἔστρεφε τὸ βλέμμα ἀποκλειστικὰ πρὸς τὴν ἀρχαία ἑλληνική, ἐναρμονιζόταν μὲ τὸ πνεῦμα τῶν εὐρωπαίων διαφωτιστῶν καὶ τὴν ἀπαξιωτικὴ τους στάση γιὰ τὸ Βυζάντιο, ὑποτιμῶντας συνακόλουθα τὴν καθομιλουμένη, τὴν ὁποία ἀπέρριπτε ὡς ὑποπροϊὸν τῆς τουρκοκρατίας.

……….Γιὰ νὰ μὴν ὑπάρχουν παρεξηγήσεις ὡς πρὸς τὴν προσφορὰ λογίων ὅπως ὁ Κοραῆς, αὐτὴ ἡ τάση  πρόσφερε σημαντικὸ ἔργο μὲ τὴν δημιουργία νέων καὶ ὡραίων λέξεων. Δὲν ὑπῆρχαν, βέβαια, στὴν ἀρχαία, ἀλλὰ τὶς συνέθεσαν οἱ γλωσσαμύντορες μὲ ὑλικὸ ἀπὸ αὐτήν, ὅταν χρειάστηκε νὰ έκφρασθοῦν νέες ἔννοιες καὶ πράγματα, ὅπως π.χ. τὸ ποδήλατο, ἡ ὑφαλοκρηπίδα, ἡ ἐφημερίδα, τὸ τηλέφωνο, τὸ συλλαλητήριο κ.ἄ., μὲ μιὰ ἐργώδη ὀνοματουργία, ὅπως τὴν χαρακτηρίζει ὁ Καλιόρης (1996), ἡ ὁποία ἔδωσε τὰ τρία τέταρτα (¾) τοῦ συγχρόνου λεξιλογίου.  

……….Ἡ λογία γλῶσσα, ἀπὸ τὴν μεριὰ της, ἐμπλούτισε πρῶτα πρῶτα τὸ λεξιλόγιο. Ἐξελλήνισε χιλιάδες λέξεις καὶ ἔπλασε καινούργιες γιὰ νὰ ἐκφράσῃ τὶς νέες ἀνάγκες καὶ θεσμοὺς ποὺ ἀπέκτησε ἡ ἀπελευθερωμένη Ἑλλάδα. Ἔτσι ἡ γαζέτα ἔγινε ἐφημερίδα, τὸ σπιτάλι νοσοκομεῖο, τὸ καπιτάλι κεφάλαιο, ἡ μπούρσα χρηματιστήριο, τὸ κοντρεμπάντο λαθρεμπόριο, ὁ γκενεράλης στρατηγός, ἡ ντουάνα τελωνεῖο, ἡ συχνάτσα χαρτονόμισμα, ἡ πόστα ταχυδρομεῖο, ὁ ἀβοκάτος δικηγόρος, ὁ μινίστρος ὑπουργός, τὰ ὀφίκια ἀξιώματα κτλ.”

……….Κάπως ἔτσι, διαμορφώνεται αὐτό ποὺ θὰ μποροῦσε νὰ ὀνομασθῇ καὶ Σχολὴ τῶν Παριζιάνων Διαφωτιστῶν, ἡ ὁποία ἐκφράζεται μὲ δύο κύριες κ ο μ μ α τ ι κ ο π ο ι η μ έ ν ες  ἀποχρώσεις : αὐτὴν τῆς Ἐπιστροφῆς (στὰ ἀρχαῖα) καὶ τὴν ἄλλη τῆς Ἀναμόρφωσης (τοῦ λαοῦ). Στὴν σύγχρονη ἐποχή (20ος -21ος αἰ.), ἀντιπροσωπεύεται ἀπὸ τὶς κομματικὲς παρατάξεις τῶν “συντηρητικῶν δεξιῶν” καὶ τῶν “προοδευτικῶν ἀριστεριστῶν” διαφόρων ἀποχρώσεων.

……….Ἀλλὰ καὶ τὰ δύο «κόμματα» εἶναι, κατ’ οὐσίαν, “καθαρευουσιάνοι”!, ἐπειδὴ ἀμφότερα πρεσβεύουν ὅτι ἡ γλῶσσα χρειάζεται…καθάρσιο! Ἄν διαφέρουν, εἶναι ὡς πρὸς τὸ εἶδος τοῦ σκευάσματος: οἱ μὲν συνιστοῦν ὡς κατάλληλο τὴν ἀρχαία ἑλληνική, οἱ δὲ προκρίνουν τὴν χρήση ἑνὸς “λαϊκοῦ” ἰδιώματος, τὸ ὁποῖο οὐδέποτε ὑπῆρξε – γι’ αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ κατασκευασθῇ ἐξ ἀρχῆς ἀπὸ τοὺς φωτισμένους· τὸ ἰδίωμα, μάλιστα, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ὅσο τὸ δυνατὸν πιὸ ἁπλὸ καὶ εὔληπτο, ὥστε νὰ μπορῇ νὰ τὸ κατανοήσῃ (“νὰ τὸ χωνέψῃ”, κατὰ τὴν διατύπωση τοῦ κ. Κριαρᾶ) κι ὁ … συφοριασμένος ὁ λαός !

Ὁ Ψυχάρης

……….Άλλὰ ἐκ Παρισίων προέρχονται καὶ οἱ φανατικοὶ δημοτικιστές, ὅπως ὁ ματαιόδοξος κομματάρχης Γιάννης Ψυχάρης, ὁ ὁποῖος στρέφεται ἐναντίον τῶν ἐδῶ γλωσσαμυντόρων πανεπιστημιακῶν. Αὐτοί, μὲ έπικεφαλῆς τὸν ἀνοικονόμητο καθηγητὴ Μιστριώτη κ.ἄ., θὰ προκαλέσουν τὰ Εὐαγγελικά, τὰ Ὀρεστειακὰ καί, ἀργότερα, τὰ Ἀθεϊκὰ τοῦ Βόλου, τὰ Μαρασλειακὰ κ.ἄ. Γιὰ τὸ γλωσσικό, χύθηκε μάλιστα καὶ αἷμα· ὑπῆρξαν άκόμη καὶ νεκροί.

……….Τό 1910 ὁ Μητροπολίτης Δημητριάδος, Γερμανός, ἐπικεφαλῆς τῶν χριστιανῶν καί τῆς συντηρητικῆς μερίδας τοῦ Βόλου, ἐλέγχει τό ὑπό τοῦ «Ἐκπαιδευτικοῦ Ὁμίλου» Γληνοῦ – Δελμούζου μεταρρυθμιστικὸ παιδαγωγικὸ σύστημα, τὸ εἰσαχθὲν στό Ἀνώτερο Παρθεναγωγεῖο Βόλου. Ὁ ἔλεγχος δὲ ἐκεῖνος λαμβάνει πανελλήνιες διαστάσεις καί γίνεται ἡ ἀπαρχὴ τῶν περίφημων «Ἀθεϊκῶν» 1910-1914.

……….Ὁ Ψυχάρης, καθηγητὴς τῶν Άνατολικῶν Γλωσσῶν – στὸ Παρίσι κι αὐτός – τάσσεται μὲ τὸν “λαό”, παρ’ ὅτι κατὰ τὰ ἄλλα ἦταν ἀντιδραστικός, ἀντιδραστικότατος καὶ δὲν ἔζησε στὴν Ἑλλάδα, ὅπως ἄλλωστε καὶ ὁ Κοραῆς. Οἱ “ψυχαρικοί” δὲν ἀνέχονταν λέξεις, ὅπως π.χ. “ὑποτείνουσα” (τοῦ τριγώνου) καὶ προτείνουν γι’ αὐτὴν τὸ κατοτεντόστρα, τοὺς συγγραφεῖς τοὺς λένε “συγραφιάδες”, τὴν σπονδυλικὴ στήλη “ραχόσκοινο”, τὴν ἐπιφάνεια “ἀπανωσιά”, τοῦ δράματος “τοῦ δραματιοῦ” κ.ἄ.

……….Οἱ φανατικοὶ δημοτικιστές, ἀντί νὰ στηριχθοῦν στὴν ἀδιαλείπτως, ἐπὶ αἰῶνες, ἐξελισσόμενη γλῶσσα ἡ ὁποία θὰ ὁδηγοῦσε, ὅπως καὶ ὁδήγησε, στὸν ἐμπλουτισμὸ καὶ στὴν ἐνδυνάμωση τῆς καθομιλουμένης “δημοτικῆς”, ἐπιδίδονται σὲ γλωσσικὲς κατασκευές, ἐπινοῶντας μία “γλῶσσα γιὰ τὸν λαό”, ἀλλὰ ἐρήμην τοῦ λαοῦ.

……….Ἔτσι, τὸ στόμα ἐπιβάλλεται νὰ λέγεταιγλωσσόσπιτο”, τὰ ρουθούνια “μυτότρυπες”, τὸ διαζύγιο “χωρισοχάρτι”, τὸ ἄθροισμα τῶν δύο πλευρῶν τοῦ τριγώνου “τὰ δύο ἀντάμα πλευρᾶ τοῦ τρίγωνου”, ἡ ἐξέλιξη “ξετυλιξιά”, ἡ φυσικὴ ἐπιλογὴ “φυσικὴ ξεχωρισιά”, ἡ συναίρεση “κατάπιωμα”, τὸ γεγονὸς “γεγονότο”, τὸ πρόβλημα “προβλήματο”, τὸ πλῆρες “πλήρι”, ὁ ὕπνος “κοιμήση” καὶ ἄλλα παρόμοια κατασκευάσματα μιᾶς ὀργιώδους φαντασίας, γιὰ νὰ ἐκτοπίσουν τὴν λόγια ὀνοματολογία, ἡ ὁποία, ὅπως εἴπαμε, προσέδωσε τὰ τρία τέταρτα ( ¾ ) τοῦ συγχρόνου λεξιλογίου.

……….Ὅλα αὐτὰ τὰ αὐθαίρετα κατασκευάσματα τοῦ γραφείου ἀποσκοποῦν στὸ νὰ δημιουργήσουν ἕνα ἑνιαῖο καλούπι, χωρὶς τρίτη (3η) κλίση, χωρὶς τὶς αὐξήσεις τῶν ῥημάτων κ. ἄ., οὕτως ὥστε ὁ «ἀγράμματος» ὁ «ἀμαθὴς λαός» νὰ μπορέσῃ νὰ ἀνοίξῃ τὰ μάτια του, γιὰ ν’ ἀντικρύσῃ τὰ δυτικὰ φῶτα, καὶ νὰ προκόψῃ.

Συντηρητικοὶ – προοδευτικοί

……….Ἡ γλωσσικὴ διαμάχη θὰ ἐπιταθῇ ἀργότερα ἀπὸ νέους αὐτόκλητους κηδεμόνες τοῦ λαοῦ, τοὺς ἐξ ἀνατολῶν… δυτικόφρονες διαφωτιστές – τοὺς αὐτοονομαζόμενους μαρξιστές. Αὐτοί, μὲ πιὸ ἀπροκάλυπτη ἀπαξιωτικὴ θεώρηση καὶ μεταχείριση τοῦ λαοῦ καὶ τῆς γλώσσας του, ἀποφαίνονται ὅτι, γιὰ νὰ ἐπαναστατήσῃ ὁ λαός, ἐπιβάλλεται νὰ μάθει τὰ… διεθνιστικά !..

……….Ἔτσι, μὲ τὴν ἐμφάνιση, στὶς ἀρχὲς τοῦ αἰῶνα, τῶν γερμανοθρεμμένων προοδευτικῶν, ὅπως ὁ Γληνὸς κ.ἄ., ἀναζωπυρώνεται ἡ ἀντιπαράθεση μὲ ἐπίκεντρο τὴν ἐκδίωξη τῶν ἀρχαίων ἑλληνικῶν ἀπ’ τὰ σχολεῖα. Τώρα, ἡ ἀντιπαράθεση γιὰ τὸ γλωσσικὸ παίρνει τὴν μορφὴ προοδευτικοί – συντηρητικοί, καὶ συνεχίζεται ὥς τὶς μέρες μας.

……….Ἐνδεικτικὴ τῆς ἀπαξιωτικῆς γιὰ τὸν λαὸ νοοτροπίας εἶναι ἡ ἀποστροφὴ τοῦ κορυφαίου ἀριστεροῦ διανοούμενου καὶ φανατικοῦ ψυχαριστῆ Δ. Γληνοῦ (1925), ὁ ὁποῖος γιὰ τὰ ἀρχαῖα γράφει:

«Θέλει ἆρά γε (ἡ κοινωνία), νὰ μανθάνουν περισσότερα ἀρχαῖα οἱ φοιτῶντες εἰς τὸ Ἑλληνικὸν σχολεῖον τοῦ Μεσενικόλα ἤ τῶν Σοφάδων λόγου χάριν, καὶ δι’ αὐτὸ δυσφορεῖ ἡ Ἑλληνικὴ κοινωνία;  Ἄν συμβαίνει τοῦτο, τότε ὑπ’ αὐτὸ τὸ πνεῦμα πρέπει νὰ γίνῃ ἡ μεταρρύθμισις καὶ πρέπει νὰ κάμωμεν τὸ Ἑλληνικὸν σχολεῖον τοῦ Μεσενικόλα ἤ τῶν Σοφάδων πεντατάξιον μὲ δέκα ὥρας ἀρχαῖα Ἑλληνικὰ τὴν ἑβδομάδα εἰς ἑκάστην τάξιν διὰ νὰ γίνουν ἱκανοὶ οἱ κάτοικοι, ἐξακολουθοῦντες νὰ μεταχειρίζωνται εἰς αἰῶνα τὸν ἄπαντα τὸ Ἡσιόδειον ἄροτρον διὰ τὰ χωράφια των, νὰ προσφωνοῦν τοὐλάχιστον καὶ τὰ βόδια των εἰς Ἡσιόδειον γλῶσσαν» !!!

……….Κατὰ τὸν Γληνὸ πάλι, ὁ λαὸς πρέπει νὰ λέει τὴν ἀπεργία γκρέβα (γαλ. greve), τὸν ποιητικὸ οἶστρο βέρβα (γαλ. verve) κ.ἄ., ὥστε “νὰ ἐξεβρωπαϊσθεῖ” (σίκ)… Ἐκ παραλλήλου, ὁ λαὸς θὰ πρέπει νὰ μάθει ὁπωσδήποτε καὶ τὴν τότε παγκοσμιοποιητικὴ ὁρολογία τῆς Μόσχας καὶ νὰ λέει ὁ ἰστρούχτορας, ὁ σεχταριστής, ἡ φράξια, τὸ ἀχτίφ, καὶ ἀργότερα, στὸ ἀντάρτικο, ἡ μπριγάδα καὶ ὄχι ἡ ταξιαρχία !..

……….Εἶναι ἀξιοσημείωτο ἐδῶ ὅτι οἱ ἀριστεροὶ δημοτικιστές, ὡς Διαφωτιστὲς κι αὐτοί, συντάχθηκαν μεταγενέστερα μὲ τοὺς Κοραϊστὲς Διαφωτιστές.

……….Καὶ ἐρχόμαστε τώρα στὸν πιὸ πρόσφατο “παριζιάνο”·  τὸν Κωνσταντῖνο Καραμανλῆ, τὸν πολιτικὸ τοῦ “ἀνήκομεν εἰς τὴν Δύσιν”, ὁ ὁποῖος, ἐπιστρέφοντας τὸ 1974 ἀπὸ τὸ Παρίσι – κι’ αὐτός – καὶ θέλοντας, προφανῶς, νὰ δρέψῃ προοδευτικὲς δάφνες καὶ ψήφους ἀντιστασιακές, καταργεῖ τὴν – ἤδη ἀτονήσασα – καθαρεύουσα, καθὼς καὶ τὰ ἀρχαῖα ἑλληνικὰ ἀπ’ τὸ σχολεῖο, μὲ ὑπουργὸ Παιδείας τὸν Γεώργιο Ῥάλλη.

……….Μάλιστα, ὅταν ὁ Θεοδωρακόπουλος, ὁ Ζακυθινὸς κ.ἄ., ἀντέδρασαν, ὁ Καραμανλῆς ἔδωσε τὴν – ἀποσιωπούμενη  ἔκτοτε – ἀπάντηση : “ Ἐγὼ θὰ σᾶς πῷ τοῦτο: ὅ,τι ξέρω ἀπὸ τοὺς κλασικοὺς, τὸ ἔμαθα διαβάζοντας ξένα βιβλία” (ὑποθέτουμε κυρίως γαλλικά!).

……….Ἡ στιγμὴ ἦταν κατάλληλη. Τὸ Κέντρο – ποὺ εἶχε εἰς βάρος του τὴν διεκπεραίωση τοῦ αἱματηρότατου ἐμφυλίου – καὶ ἡ Δεξιά – τὴν μετεμφυλιακὴ περίοδο – ἀναζητοῦσαν τρόπους ἐξιλεώσεως  γιὰ τὰ παλιά, ἀλλὰ καὶ διαφοροποιήσεως ἀπὸ τὴν Δικτατορία καὶ τὰ σπαστικὰ κορακίστικα τοῦ Παπαδόπουλου.

……….Ἔτσι, τὸ 1976 γιὰ τὸ γλωσσικὸ ὑπῆρξε “ ὁ μ ο φ ω ν ί α ”, μιᾶς καὶ ἡ Δεξιά, ἡ παραδοσιακὴ προστάτιδα τῆς καθαρεύουσας, τώρα τοὺς “ἔβγαινε ἀπὸ ἀριστερά”, ὅπως λέμε. Μάλιστα, οἱ περὶ τὸν Καραμανλῆ φωστῆρες (Ῥάλλης κ.ἄ.) διαβεβαίωναν καθησυχαστικὰ τοὺς ἀδιάλλακτους “προοδευτικούς” ὅτι σιγὰ-σιγὰ θὰ πᾶμε καὶ στὴν κατάργηση τῶν τόνων.

……….Κυριάρχησαν, καὶ πάλι, οἱ κρυψιβουλίες κάποιων πολιτικῶν καὶ οἱ μειονεξίες κάποιων πανεπιστημιακῶν ἀπὸ τὴν Φιλοσοφικὴ Θεσσαλονίκης, φίλων καὶ μαθητῶν τοῦ Ἰ. Κακριδῆ, ἀφοῦ ἐκεῖ κατέφυγε ὅταν τὸν ἀπέλυσαν ὁριστικῶς, τὸ 1946, οἱ γλωσσαμύντορες τῶν Ἀθηνῶν!..

……….Φάνηκε, ὡστόσο, ὅτι καὶ μὲ τὴν στροφὴ αὐτὴ τοῦ 1976, τὸ κόμμα τῆς Νέας Δημοκρατίας δὲν ἔπειθε τοὺς ψηφοφόρους τῆς μεταπολιτεύσεως, ἐνῶ ὁ Ἀνδρέας τοῦ Πα.Σο.Κ.… ἔχοντας πεῖρα…οἰκογενειακὴ σὲ τέτοιου εἴδους ζητήματα, «ξανατσουβάλιζε» τὴν ἀριστερά, στερῶντας της τὸ πλεονέκτημα τοῦ προοδευτικοῦ προσωπείου, μὲ τὰ ὑπέροχά του, «ὁ Γιούνης», «ὁ Γιούλης» κ.ἄ. «Ἀφουγκραζόταν» ἄλλως τε καὶ τοὺς ἀλλαλαγμούς, «κάτω τὰ ματωμένα γραφτά» (δηλ. τὶς διορθώσεις στὰ κείμενα τῶν μαθητῶν), ποὺ προέρχονταν ἀπὸ τὰ συνδικαλισμένα «μετερίζια» τῶν… φιλόπονων ἐκπαιδευτικῶν·  ὁπότε, ἔχοντας ὥς μόνο συνήγορο ἀπὸ τοὺς λογοτέχνες τὸν Γιάννη Κουτσοχέρα, κατήργησε  ν ύ κ τ ω ρ καὶ τοὺς τόνους, μὲ τὴν τροπολογία τοῦ Βερυβάκη. Κίνηση ποὺ σίγουρα ἡ Νέα Δημοκρατία, οὔσα πλέον στὴν Ἀντιπολίτευση, θὰ πρέπῃ νὰ μετανόησε πικρᾶ, ποὺ δὲν εἶχε τολμήσει τὸ 1976 νὰ καταργήσῃ ἡ ἴδια.

Γιὰ τὴν λατινοποίηση

……….Ἀρχικῶς ἦταν ἡ ἄποψη ὁρισμένων προοδευτικῶν· ὅτι ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα πρέπει νὰ γράφεται ὅπως καὶ οἱ ἄλλες εὐρωπαϊκὲς γλῶσσες, μὲ λατινικοὺς χαρακτῆρες. Εἶναι τὸ συμπλεγματικὸ σαράκι τοῦ «ἐκσυγχρονισμοῦ» ποὺ κατατρώει παλαιόθεν ἀρκετοὺς ἀριστεροὺς καὶ ἀριστερίζοντες. Καὶ εἶναι δυστυχῶς, ἀπαίτηση τῆς Ἀριστερᾶς καὶ ἀκόμη χειρότερα τοῦ Δ. Γληνοῦ, ὁ ὁποῖος καὶ ἀρχαῖα γνώριζε καὶ μόρφωση εἶχε, ἀλλὰ ἀκολουθοῦσε κατὰ γράμμα τὶς ἀνισορροπίες τοῦ Ψυχάρη· μιλοῦσε γιὰ «πνεματικὰ ρέματα» καὶ πρότεινε, ἀργότερα, καὶ τὸ  λ α τ ι ν ι κ ό   ἀ λ φ ά β η τ ο, γιατὶ αὐτό, ὅπως ἔλεγε τὸ 1929, «λύνει μὲ μιᾶς τὸ ὀρθογραφικὸ μας πρόβλημα καὶ μᾶς εἰσάγει μορφικὰ στὴν οἰκογένεια τῶν «ἑ β ρ ο π α ϊ κ ῶ ν  λ α ῶ ν»

……….Αὐτὲς οἱ συμπλεγματικὲς διατυπώσεις – ποὺ γράφτηκαν τὸ 1929 – μοιάζουν σὰν νὰ ἐπηρεάστηκαν ἀπ’ τὸ παράδειγμα τοῦ «ἀναμορφωτὴ» τῶν τούρκων, Μουσταφᾶ Κεμάλ, ὁ ὁποῖος κατήργησε τὴν ἀραβοπερσικὴ γραφή, ἀντικαθιστῶντας την μὲ τὴν λατινική!

……….Δυστυχῶς, στὶς μέρες μας, τὸ κενὸ ποὺ δημιούργησε ὁ ἀκρωτηριασμὸς τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας, συνεχίζει νὰ καλύπτεται καὶ ἀπὸ τὴν λατινοποίηση. Τὸ βλέπουμε παντοῦ γύρω μας (ἔτος 2017). Ὅταν οἱ νέοι μαθαίνουν τὴν γλῶσσα τους μὲ ἐλλείψεις, καὶ δὲν εἶναι σὲ θέση νὰ συντάξουν σὲ μία ἁπλὴ κατανοητὴ πρόταση τὴν σκέψη τους, πῶς νὰ ἀντισταθοῦν στὴν λαίλαπα τῆς Δυτικοποιήσεως;  Ὅποια εἰρωνικὰ ἐπιχειρήματα ἀκούστηκαν καὶ γράφηκαν ἔως τώρα περὶ «Γλωσσικοῦ Ἀφελληνισμοῦ», θὰ τὰ ἐξαφανίσῃ ὁ ἀκραῖος καὶ φανατικὸς ἐκδημοτικισμός. Ἡ ὑποτιθέμενη ἁπλοποίηση καὶ κατ’ οὐσίαν ἀκρωτηριασμὸς ἐκμαθήσεως τῆς Ἐλληνικῆς, ἀνοίγει τὸν δρόμο γιὰ τὴν πλήρη κυριαρχία τῆς ἀγγλικῆς, ἤ ὅπως διατυπώνει σκωπτικῶς καὶ ἐμμέτρως ὁ Φρῖξος Ἐξάλλου:

Σὰν κόβει ὁ ἕνας τὴν ψιλὴ κι ὁ ἄλλος τὴν δασεία, θα…περισπᾶται ἀγγλιστί, τοῦ Γένους ἡ παιδεία».

Ὥς ἐπίλογος

……….“Ποτὲ δὲν μὲ συγκίνησαν οἱ ἀκρότητες τῶν καθαρευσιάνων οὔτε καὶ αὐτὲς τῶν δημοτικιστῶν, οἱ ὁποῖοι, πρέπει νὰ ὁμολογήσουμε, ἔφτασαν σὲ μεγαλύτερες καὶ γελοιοδέστερες ὑπερβολὲς ἀπ’ ὅ,τι οἱ καθαρευουσιάνοι, μὲ τὶς μεταγλωττιστικὲς ὅσο καί, κυρίως, τὶς ἐξευρωπαϊστικὲς προτάσεις τους, ὅπως τὸ λατινικό ἀλφάβητο κ.ἄ.

……….Τελικῶς, χάρις στὶς «ἀνατροπὲς» τῆς Δεξιᾶς καὶ σὲ ὅσα οἱ «ἀλλαγές» συνεπέφεραν στὴν γλῶσσα, στὴν Παιδεία κλπ, πρέπει νὰ ἔγινε ξεκάθαρο σ’ ὅσους δὲν φανατίζονται πλέον (καὶ) μὲ τὸ ἰδεολόγημα τοῦ γλωσσικοῦ, ὅτι ἡ γλῶσσα μας εἶναι ἕνας ζωντανὸς ὀργανισμός, ποὺ συνεχῶς ἐνσωματώνει, ἀλλὰ καὶ ἀπορρίπτει.

……….Ἡ ζωντάνια ὅμως ἑνὸς ὀργανισμοῦ δὲν συντηρεῖται, ὅταν τὸν καθιστᾶς ἀνάπηρο μὲ ἀκρωτηριασμούς, ὅπως ἡ κατάργηση τῆς ἱστορικῆς ὀρθογραφίας (πολυτονικοῦ). Αὐτοὶ οἱ ἀκρωτηριασμοί, ἐκτὸς τῶν ἄλλων, θὰ ὁδηγήσουν καὶ στὴν ἀντικατάσταση τῆς ἑλληνικῆς ἀπὸ ἄλλες «ζωντανές» (κατὰ τὴν ἔκφραση τῆς κ. Δραγῶνα σὲ συνέντευξη ποὺ ἔδωσε στὶς 21/6/2010)  γλῶσσες, πιθανώτατα τὴν ἀγγλική, τὴν ὁποία ὅμως οἱ Ἐγγλέζοι δὲν σκέφτονται νὰ τὴν ἁπλοποιήσουν ὅπως οἱ «δικοὶ μας» φωστῆρες…

……….Συμπερασματικῶς, οἱ περιπέτειες τῆς ἐκπαιδευτικῆς γλώσσας μέσῳ τῶν ἀλλεπάλληλων καὶ ἀποτυχημένων (ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος) μεταρρυθμίσεων, δὲν ἔχουν καμμία σχέση οὔτε μὲ τὴν ἐπιστήμη τῆς γλώσσας, οὔτε μὲ τὴν ἐπιστήμη τῆς μαθήσεως.

Τὸ κίνητρο εἶναι ἡ χειραγώγηση τῆς παιδείας ἀπὸ τὰ ἑκάστοτε κέντρα ἐκπαιδευτικῆς πολιτικῆς.»

Ἐπιμέλεια κειμένου: «Ἑλληνικὸ Ἡμερολόγιο»

***

Σχετικοὶ σύνδεσμοι: 
 «Ἡ γλῶσσα τοῦ Ἔθνους καὶ οἱ Ἀρχαῖοι» τοῦ Θησέως Στ. Τζανεττάτου.

 

«Φαινομενολογία τῆς καθαρεύουσας»  Μιχαὴλ  Σετάτου

 

«Τὸ θεωρητικὸ ὑπόβαθρο τῆς ἱστορικῆς ὀρθογραφίας» Γεωργίου Δ. Μπαμπινιώτου

 

Ἐνδιαφέρουσα Θεματικὴ ἑνότητα:  Γλῶσσα καὶ τοπικὲς διάλεκτοι

 Copyright (©) «Ἑλληνικὸ Ἡμερολόγιο»

 

2 απαντήσεις στο “ΤΟ «ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ» ΚΑΙ Η ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ”

    1. Σᾶς εὐχαριστῶ. Δυστυχῶς οἱ ἀντικειμενικές,πλήρως τεκμηριωμένες καὶ ἰσορροπημένες προτάσεις τῶν ἀρίστων,δὲν ἀκούστηκαν καὶ οὔτε ἀκούγονται.

      Καλὸ καὶ εὐλογημένο Νέον Ἔτος!

      Υ.Γ.
      Νὰ ἐπαναλάβῳ ὅτι τὸ ἐπιμεληθὲν ἐκ τῆς σελίδος κείμενο, προέρχεται ἀπὸ ἐπιλεγμένα ἀποσπάσματα συνεντεύξεως τοῦ κυρίου Ἰωάννη Κ.Τσέγκου,Ψυχιάτρου,ὁ ὁποῖος πραγματοποίησε μία ἐνδιαφέρουσα ἔρευνα στὴν θετικὴ ἐπίδραση τῶν «ἀρχαίων» ἑλληνικῶν καὶ τοῦ πολυτονικοῦ ἐπὶ τῆς ψυχοεκπαιδευτικῆς ἐξελίξεως τῶν παιδιῶν. Πηγὲς εἶναι δύο βιβλία· α) Κατὰ μονοτόνων καὶ πνευματοκτόνων καὶ β) Ἡ ἐκδίκηση τῶν τόνων.

Αφήστε μια απάντηση