Π Λ Ο Υ Τ Α Ρ Χ Ο Σ – Αρετή, Κακία, Τύχη

,

Ναός τού Διός, 6η Ανατολική Μετόπη.   Στην τελευταία μετόπη τής Ανατολικής πλευράς, εικονίζεται ο Ηρακλής που καθαρίζει τους στάβλους τού Αυγεία. Η Αθηνά, με περικεφαλαία και ασπίδα, δείχνει με το δόρυ της σε ποιό σημείο έπρεπε ο Ηρακλής να σκάψει αυλάκι, γιά να ενώσει  τους ποταμούς Πηνειό και Αλφειό, με τα νερά των οποίων θα παρασυρόταν η κόπρος από τους στάβλους τού Αυγεία.
Ναός τού Διός, 6η Ανατολική Μετόπη. Στην τελευταία μετόπη τής Ανατολικής πλευράς, εικονίζεται ο Ηρακλής που καθαρίζει τους στάβλους τού Αυγεία. Η Αθηνά, με περικεφαλαία και ασπίδα, δείχνει με το δόρυ της σε ποιό σημείο έπρεπε ο Ηρακλής να σκάψει αυλάκι, γιά να ενώσει τους ποταμούς Πηνειό και Αλφειό, με τα νερά των οποίων θα παρασυρόταν η κόπρος από τους στάβλους τού Αυγεία.   

 

Π Λ Ο Υ Τ Α Ρ Χ Ο Σ

Αρετή, Κακία, Τύχη

 

Εισαγωγή, μεταφράσεις,

βιογραφίες, σχόλια και παραρτήματα:

Αθανάσιος Α. Τσακνάκης 

Φιλόλογος – Θεολόγος.

 

[…]Στην «ταλαπείρια» εποχή μας, η οποία επιδεικτικά και προς δική της φθορά και καταστροφή και καταισχύνη αγνοεί ότι «το αγαθό και το ευχάριστο έχουν διαφορετική φύση μεταξύ τους» (Πλάτων, Φίληβος, 60b), καθώς και ότι «συμφέρον είναι  ό, τι οδηγεί στο αγαθό» (Πλάτων, Όροι, 414e), η Αρετή και η Κακία, όταν «κατά τύχη» εντοπιστούν, δεν αναγνωρίζονται ως μεταξύ τους παντελώς αντίθετες έννοιες και ως αντίρροπες δυνάμεις, ενώ η Τύχη – μοναδική αιτία όσων συμβαίνουν στην ζωή των ηλίθιων όντων – ύπουλα και υστερόβουλα χρησιμοποιείται γιά να δικαιολογήσει τις ανθρώπινες ενέργειες, όπως ακριβώς συμβαίνει στον βίο των περισσότερων ζώων, και μάλιστα των άγριων θηρίων, ο οποίος φαίνεται να αποτελεί προσιτό υπόδειγμα και ικανοποιητικό πρότυπο των σύγχρονων «απελευθερωμένων και εκσυγχρονισμένων» κοινωνιών.

[…]Αναπόσπαστο τμήμα τής γνήσιας ελληνικής ηθικής παράδοσης και τής πάλαι ποτέ ελληνότροπης σχολικής διδασκαλίας αποτελούσε επί αιώνες ο περίφημος μύθος τού ημίθεου Ηρακλή και των δρόμων τής Αρετής και τής Κακίας […]

[…] Η εσωτερική πάλη τού ανθρώπου, ο οποίος αμφιταλαντεύεται ανάμεσα στην οδό τής Αρετής και στην οδό τής Κακίας, ήταν χαρακτηριστικό πολλών προσωπικοτήτων τού καθημερινού βίου, και όχι μόνον μυθολογικό θέμα ή αντικείμενο τής θεωρητικής διδασκαλίας των φιλοσόφων […]

[…] Τόσο (…)  το αντιθετικό ζεύγος Αρετής και Κακίας, όσο και ο παράγοντας Τύχη, αποτελούσε πάντοτε αντικείμενο σοβαρής και επισταμένης διερεύνησης τής ελληνικής – και όχι μόνον αυτής – ηθικής φιλοσοφίας, όπως και τού υγειούς τμήματος τής ελληνικής κοινωνίας, που «μετά κόπων και βασάνων» διασώζει, καλλιεργεί και αναπτύσσει τις αξίες και τα ιδανικά τού πολυτιμότερου πολιτισμού τής οικουμένης […]

[…]Το πλουσιότατο έργο τού Πλουτάρχου χωρίζεται σε δύο συλλογές: τους «Παράλληλους Βίους» και τα «Ηθικά». Οι «Παράλληλοι Βίοι» είναι κείμενα με βιογραφικό και ταυτόχρονα ιστορικό περιεχόμενο, οπότε δικαιολογούν απολύτως την ονομασία αυτής τής συλλογής. Στα «Ηθικά», όμως, όπου συμπεριλαμβάνονται όλα τα λοιπά συγγράμματα τού Πλουτάρχου, το περιεχόμενο είναι φιλοσοφικό, ιστορικό, θεολογικό, διδακτικό, παραμυθητικό, προτρεπτικό ή άλλου είδους […]

[…] Στο παρόν βιβλίο θα παρακολουθήσουμε τις θέσεις και τις απόψεις τού σοφού Πλουτάρχου γιά την Αρετή, την Κακία και την Τύχη […]

[…] Θα είσαι αυτάρκης, αν μάθεις τι είναι το ωραίο και αγαθό. Θα ζεις πλούσια μέσα στην πενία σου και θα βασιλέψεις και δεν θ’ αγαπήσεις τον αμέριμνο και ιδιωτικό βίο  λιγότερο από εκείνον τού στρατηγού και τού ηγεμόνα. Φιλοσοφώντας  δεν θα ζήσεις με αηδία, αλλά θα μάθεις παντού και με τα πάντα να ζεις ευχάριστα. Θα σε ευφράνει ο πλούτος σου, που πολλούς θα ευεργετεί, και η πενία σου, αφού δεν θα μεριμνάς γιά πολλά, και η δόξα σου, όταν θα σε τιμούν, και η ασημότητά σου, όταν δεν θα σε φθονούν […]  Βλέπε Παράρτημα Β΄, «Περί Θεών και Κόσμου», Κεφάλαιο λβ΄.

[…] «Η γένεση, λοιπόν, και η σύσταση αυτού εδώ τού κόσμου είναι ανάμεικτη από ενάντιες – όχι όμως ισοσθενείς – δυνάμεις, αλλά κυριαρχεί η καλύτερη. Η απώλεια τής φαύλης είναι αδύνατη, καθώς είναι βαθιά φυτεμένη στο σώμα και βαθιά στην ψυχή τού σύμπαντος και πάντοτε μάχεται με κακία την καλύτερη…».[…]

[…]«Τύχη, όσα πράττουν οι θνητοί, και όχι ευβουλία ».[…] (Ευβουλία είναι η διαδικασία τής ορθής συλλογιστικής πορείας και κρίσης, η ευθυκρισία.)

[…]«Αληθινά είναι μικρό το σθένος τού ανθρώπου, αλλά δαμάζει την θέληση των τεράτων τού βυθού και των πλασμάτων τής γης και τού αέρα, μέσω ποικίλων συλλογισμών ».[…]  (Ελαφρώς παραποιημένο απόσπασμα από την «Οδύσσεια» τού Ομήρου, θ 246-247.)

[…] Η φρόνηση δεν είναι ούτε χρυσός ούτε άργυρος ούτε δόξα ούτε πλούτος ούτε υγεία ούτε ισχύς ούτε κάλλος. Τι είναι, λοιπόν; Είναι αυτό που δύναται να χρησιμοποιεί σωστά όλα τούτα, αυτό που κάνει ευχάριστο και ένδοξο και ωφέλιμο καθένα απ’ αυτά, τα οποία – χωρίς την φρόνηση – είναι δύσχρηστα και άκαρπα και βλαβερά, ενώ βαραίνουν και καταντροπιάζουν τον κάτοχό τους.[…]

[…] Αληθινά, λοιπόν, είναι καλή η συμβουλή που ο Προμηθεύς τού Ησιόδου  δίνει στον Επιμηθέα: «ποτέ να μην αποδεχτείς τα δώρα τού Ολύμπιου Δία, αλλά να τ’ αποπέμψεις », υπονοώντας τα τυχερά και τα εξωτερικά πράγματα, σαν να τον συμβουλεύει να μην παίζει αυλό χωρίς να ξέρει μουσική, να μην αναγιγνώσκει όντας αγράμματος, να μην ιππεύει χωρίς να κατέχει την ιππική, συμβουλεύοντάς τον – μ’ αυτόν τον τρόπο – να μην άρχει όντας ανόητος, ούτε να πλουτίζει όντας φιλάργυρος, ούτε να νυμφεύεται εάν κυριαρχείται από την γυναίκα.[…]

**************

Ολόκληρο το κείμενο, με τα επίσης εξαιρετικού ενδιαφέροντος παραρτήματα, μπορείτε να διαβάσετε στο : https://www.academia.edu/

 

(Πληροφορίες γιά τον ναό τού Διός, αλιεύθηκαν από το:  http://odysseus.culture.gr/)

Επιμέλεια εικόνας: Ἑλληνικὸ Ἡμερολόγιο 

*****************

2 απαντήσεις στο “Π Λ Ο Υ Τ Α Ρ Χ Ο Σ – Αρετή, Κακία, Τύχη”

  1. Χαίρετε! Θά ἐπιθυμοῦσα νά ἐνημερωθῶ σχετικῶς μέ τούς διαχειριστές τῆς σελίδας σας. Πιό συγκεκριμένα: πρόκειται γιά ὁμάδα φιλολόγων ἤ – καί ἱστορικῶν; Καί ἔπειτα, ἀφοῦ δέν γράφετε τά ἄρθρα σας στό πολυτονικό σύστημα, γιατί κάποια ἀποσπάσματα τῆς ἀρχαίας ἐλληνικῆς γραμματείας εἶναι κι αὐτά στό πολυτονικό, κάτι πού ἀλλοιώνει τήν εἰκόνα τοῦ κειμένου; Ἀναφέρω, ὡς παράδειγμα, τά ἔξοχα κείμενα τοῦ κυρίου Τσακνάκη. Σᾶς εὐχαριστῶ γιά τήν πολύτιμη προσφορά σας. Σταυρίνα Λαμπαδάρη

    1. Κυρία Λαμπαδάρη καλησπέρα.

      Ὁ πολυτονισμὸς τῶν κειμένων στὸ «Ἑλληνικὸ Ἡμερολόγιο», γίνεται κατὰ τὴν βούληση τῆς διαχειρήσεως.

      Ὅσον ἀφορᾶ τὰ κείμενα τοῦ καλοῦ φίλου κυρίου Τσακνάκη, ἡ σελίδα ἔχει τὴν ἄδειά του νὰ τὰ παρουσιάσῃ κατὰ τὴν κρίση της, παραπέμποντας φυσικὰ στοὺς σχετικοὺς ἐνεργοὺς συνδέσμους, οἱ ὁποῖοι ὁδηγοῦν τὸν ἀναγνώστη στὸν προσωπικὸ ἠλεκτρονικὸ χῶρο τοῦ συγγραφέα, ὅπου μποροῦν νὰ διαβαστοῦν τὰ κείμενά του, ὅπως ὁ ἴδιος τὰ δίνει.

      Σᾶς εὐχαριστοῦμε πολὺ γιὰ τὸ σχόλιο καὶ τὸ ἐνδιαφέρον.

Αφήστε μια απάντηση