ΛΥΡΑΡΗΔΕΣ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ – ΓΩΓΟΣ ΠΕΤΡΙΔΗΣ (+ 20/4/1984)

,

,

Στὶς 20  Ἀπριλίου τοῦ 1984, ἔσβησε χτυπημένος ἀπὸ τὸν καρκῖνο, τὸ βράδυ τῆς Μεγάλης Παρασκευῆς,  ὁ Πόντιος πρωτοπόρος καὶ μέγας λυράρης, Γῶγος Πετρίδης, γνωστὸς ὡς «Πατριάρχης τῆς Ποντιακῆς λύρας». Οἱ φίλοι του θὰ τὸν θυμοῦνται ὥς ἕνα ἐξαιρετικὰ σοβαρὸ καὶ λιγομίλητο ἄνθρωπο, ἕναν φιλήσυχο οἰκογενειάρχη κι ἕναν ὑποδειγματικὸ πατέρα. Γεννημένος σ’ ἕνα μικρό χωριὸ τῆς Τραπεζούντας, τὸ Φαντάκ, χωρὶς ὅμως νὰ εἶναι γνωστὴ ἡ ἀπώτερη καταγωγὴ τῆς οἰκογένειά του (Ματσούκα ή Κρώμνη πιθανόν), βρέθηκε στὴν Ἑλλάδα στὰ τέσσερά του χρόνια, μαζὶ μὲ τὸν ξεριζωμένο ἑλληνισμὸ τοῦ Πόντου καὶ μεγάλωσε στὴν Καλαμαριᾶ τῆς Θεσσαλονίκης. Ἄξιος συνεχιστὴς ὁ ἴδιος τῆς οἰκογενειακῆς καὶ λαογραφικῆς παράδοσης, ἐξέλιξε τὸ παίξιμο τῆς Ποντιακῆς λύρας, συνδυάζοντας καὶ ἐνσωματώνοντάς τραγούδια καὶ σκοποὺς ἐκτὸς ποντιακοῦ «ρεπερτορίου». Ἡ μουσικὴ του εὐφυΐα ἔγκειται στὸ γεγονὸς ὅτι μποροῦσε νὰ μεταφέρῃ στὴν λύρα, τὶς τεχνικὲς τοῦ κλαρίνου, τοῦ βιολιοῦ ἤ τοῦ μπουζουκιοῦ. Ἡ ἰκανότητα αὐτὴ τὸν ἔχρισε «μέτρ τῶν αὐτοσχεδιασμῶν». Ἄλλως τε, ἐκτὸς ἀπὸ ἐξαιρετικὸς λυράρης, ἦταν καὶ δεξιοτέχνης στὸ μπουζούκι. Ἀπὸ τὴν συνάντησή του μὲ τὸν Χρύσανθο Θεοδωρίδη, θὰ προκύψῃ μία συνεργασία  ποὺ θὰ παραμείνῃ ἱστορικὴ καὶ θ’ ἀφήσῃ τὴν σφραγίδα της στὴν πορεία τῆς Ποντιακῆς μουσικῆς.

Λυράρηδες τοῦ Πόντου

Ἀναρίθμητο εἶναι τὸ πλῆθος τῶν λυράρηδων τοῦ Πόντου. Μερικοὶ ἀπ’ αὐτούς, κορυφαῖοι καλλιτέχνες τῆς λύρας, προσέφεραν στὴν ποντιακὴ μουσικὴ πολύτιμες ὑπηρεσίες. Ἐλάχιστοι διατηρήθηκαν στὴν μνήμη τοῦ ποντιακοῦ λαοῦ, ὅπως ὁ Ἀντώντς ἀπὸ τὴν Κρώμνη, ὁ Κωφόγλης ἀπὸ τὴν Ματσοῦκα, ὁ Σαμάλογλης ἀπὸ τὰ Μεσαρέας κ.ἄ. Τὸ μέγα πλῆθος τῶν ἐξαίρετων λυράρηδων, πέρασε στὴν ἀνωνυμία.

Οἱ λυράρηδες τοῦ Πόντου, συνήθως καὶ καλοὶ τραγουδιστές, ἦταν εὐαίσθητοι δέκτες τῶν ἀνθρώπινων συγκινήσεων, τῶν συναισθηματικῶν μηνυμάτων τῶν ἀνθρώπων. Ἦταν ἀκόμα οἱ βασικοὶ παράγοντες γιὰ τὴν δημιουργία τοῦ ποντιακοῦ τραγουδιοῦ. Σὲ κάθε γᾶμο καὶ διασκέδαση, σὲ κάθε πανηγύρι, ὁ λυράρης πρωτοστατοῦσε στὴν δημιουργία τῆς χαρμόσυνης ἀτμόσφαιρας. Ἡ ἐπιτυχία κάθε γλεντιοῦ, πάνω στοὺς δικούς του ὧμους ἔπεφτε. Οἱ διασκεδαστὲς ἀπαιτοῦσαν ἀπὸ τὸν λυράρη πολλά. Ζητοῦσαν ἀπ’ αὐτὸν νὰ παίζῃ καὶ νὰ τραγουδᾶ ἀδιάκοπα. Ἔπρεπε λοιπὸν ὁ λυράρης, μαζὶ μὲ τὸ ταλέντο του, νὰ διαθέτῃ καὶ μεγάλη ἀντοχή.

Ὁλόκληρο τὸ κείμενο μπορεῖτε νὰ διαβάσετε στό: www.e-istoria.com

Αφήστε μια απάντηση